Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/11863 K.2016/1400

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen gün ve saatte temyiz eden ... vekili Avukat ....geldiler. Aleyhine temyiz istenilen taraftan gelen olmadı. Gelenin yüzüne karşı duruşmaya başlandı. Sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

2859 sayılı Yasa uyarınca tutulan Yenileme Tutanağı ile .... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve tapuda davacı ... adına kayıtlı bulunan eski 2101 parsel sayılı 493.88 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 123 ada 22 parsel numarasıyla ve 471.86 metrekare yüzölçümlü olarak; tapuda ... ....ve ....adına kayıtlı bulunan eski 2102 parsel sayılı 176.12 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 123 ada 23 parsel numarasıyla ve 197.08 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir.

Davacı ..., yenileme kadastrosu sırasında kendisine ait taşınmazın yüzölçümünün eksildiği, eksikliğin davalılara ait 123 ada 23 sayılı parselden kaynaklandığı iddiasına dayanarak eski yüzölçümü ile tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulü ile çekişme konusu 123 ada 23 sayılı taşınmazın yüzölçümünün 167.39 metrekare, 123 ada 22 sayılı parselin yüzölçümünün 472.69 metrekare olarak düzeltilmesine, fen bilirkişilerin 19.06.2014 tarihli rapor ve krokisinin, kararın eki sayılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uygulama veya yenileme kadastrosu yapılırken öncelikle zeminde bulunan ve tesis kadastrosu tarihinde mevcut olan sabit nokta ve sınırlardan, aynı döneme ya da yöreye ait farklı amaçlarla üretilmiş haritalar ile benzeri verilerden yararlanılarak yapılan teknik çalışmalarla, tesis kadastrosuna ait pafta haritaları ortofoto üzerine işlenmekte;

haritanın zemine uygun olmaması halinde farklılıkların nerelerden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı tespit edilip varsa hatalar yöntemine uygun şekilde giderilmekte taşınmazların bütün sınırları tek tek değerlendirmeye tabi tutularak ilk tesis kadastrosu sırasındaki gerçek fiili duruma ulaşılmaya çalışılarak, uygulama tutanağı veya yenileme tutanağı düzenlenmekte ve uygulama veya yenileme kadastrosu haritaları üretilmektedir.

İşte, uygulama veya yenileme kadastrosuna itiraz davaları, bu kadasto faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yönelik davalardır. Bu nedenle mahkemelerce, uygulama ve yenileme faaliyetine eşdeğer ve amaca uygun bir araştırma yapılması zorunludur.

Mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, çekişmeli taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama veya yenileme kadastrolarına ait ölçü çizelgesi,

hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir. Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında çekişmeli taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir.

Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri fen bilirkişisine işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar fen bilirkişisi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden,

taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, fen bilirkişisinden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir.

Fen bilirkişisinden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği,

uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır.

Raporun denetime elverişli olması için fen bilirkişisinden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde tesis kadastrosu paftası ve uygulama veya yenileme kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise çekişmeli taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir.

Fen bilirkişi haritasında, yenileme veya uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir.

Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken uygulama veya yenileme kadastrosunun amacının mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve mülkiyet uyuşmazlıklarının uygulama kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamayacağı göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda davacı ve davalıya ait parsel 1952 yılında yapılan arazi kadastrosu sırasında 571 parsel altında 670 metrekare olarak tespit edilmiş iken maliklerinin başvurusu ile 01.09.1993 tarihinde 2101 ve 2102 sayılı parsellere ifraz edilmiş, 2101 parsel 493.88 metrekare yüzölçümü ile davacı ..., 2102 sayılı parsel ise 176.08 metrekare yüzölçümü ile davalı ... ve müştereklerine tescil edilmiştir.

Daha sonra 2004 yılında 2859 sayılı Yasa ile yapılan yenileme çalışmaları ile 201 sayılı parsel 123 ada 22 sayılı parsel altında 471.86 metrekare olarak, 2101 sayılı parsel 123 ada 23 sayılı parsel altında 197.08 metrekare olarak tespit edilmiştir.

Davacı ve davalı parseli aynı parselden ifraz edilmiş olup, ifraza ilişkin harita bulunduğu gibi ifraz haritası incelendiğinde ifraz tarihinde davalılara ait parselde binanın mevcut olduğu, ve ifrazen ayrılan davacı parseline ilişkin

(A) bölümü ile davalı parseline ilişkin (B) bölümü arasındaki sınırın binadan sonra geçtiği görülmektedir.

Hal böyle olunca; mahkemece harita mühendisi sıfatına sahip, önceki bilirkişi dışında oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu eliyle yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılmalı; özellikle dava konusu parsellerin ana parseli olan 571 sayılı parselin kadastro tespitinden sonra 01.09.1993 yılında yapılan ifrazı ile 2101 ve 2102 sayılı parsel olarak belirlenen sınırlarına ilişkin ifraz haritası esas alınarak ve harita yöntemince uygulanarak taraflar arasındaki ortak sınırın nereden geçmesi gerektiği belirlenmeli;

keşifte yerel bilirkişi dinlenerek davalı parselinde ifraz sırasında mevcut olan binanın sonradan yıkılıp yıkılmadığı sonradan tekrar yapılıp yapılmadığı belirlenmeli; bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.