Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/11878 K.2017/6379

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 368 ada 121,122 ve 123 parsel sayılı 32.102.37, 30.355,05 ve 15.913,17 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tesbit edilmiştir.

Davacı... tarafından davalı ... aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan müdahalenin men'i davası davaya konu olan parsel hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Kadastro Mahkemesinde çekişmeli parsel tutanağı ile dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 368 ada 121, 122 ve 123 parsel sayılı taşınmazın 8/9 payının ... mirasçıları, 368 ada 123 parsel sayılı taşınmazın 1/9 payının ... mirasçıları adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazların muris ...'dan geldiği ve taksim edilmediği, dayanak kaydın 368 ada 123 parsel sayılı taşınmazı kapsadığı, ancak onun da 1/9 payının tapulu olduğu, bu taşınmazın kalan 8 payı ile çekişmeli 368 ada 121 ve 122 parsellerin tapusuz olduğu, 15.09.1987 tarihli senedin satıcıcısı .... ile alıcıları .... ve...'ın ... mirasçıları olduğu, taşınmazların elbirliği mülkiyetine tabi olması ve sadece....'ın satış yapması ve alıcılar .... ve ....'un satıştan sonra zilyetliklerinin 20 yıla ulaşmaması nedeniyle ... ve...'ın mülkiyeti kazanamayacağı gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de;

yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Kadastro tespiti sırasında taşınmazların malik haneleri açık bırakılmakla beraber Mayıs 1927 tarih 14, 27.12.1951 tarih 128 ve 06.05.1974 tarih 2 numaralı tapu kayıtlarının bu taşınmazlara uygulandığı anlaşılmaktadır.

Ne var ki, bu kayıtlar denetime elverişli şekilde usulünce uygulanmamış, uygulamada komşu parsellerin dayanak kayıtları getirtilmiş ise de kesinleşip kesinleşmedikleri saptanmamış, komşu 341 parsel sayılı taşınmaz fen bilirkişi raporuna göre mera olarak tespit edildiği halde usulünce mera araştırması yapılmamış, mahkemece taşınmazların öncesinin ... olduğu kabul edilmişse de dosya kapsamına göre dinlenen bazı yerel bilirkişi ve tanıkların taşınmazların ... çocukları tarafından satın alındığına yönelik beyanları karşısında taşınmazların ...'dan kaldığı kesin olarak saptanamamıştır.

Hal böyle olunca, doğru sonuca ulaşılabilmesi için tapu kaydının kadastro sırasında bir taşınmaza revizyon görmesinin mutlak surette tapu kaydının o taşınmaza ait olduğu anlamına gelmeyeceği ve taşınmazların malik haneleri açık olduğuna göre gerçek hak sahibinin mahkemece re'sen araştırılması gerekeceği göz önüne alınarak,

yukarıda sözü edilen tapu kayıtları tesislerinden itibaren tüm tedavülleri varsa haritaları ve dayanağı olan belgeler ile dava konusu taşınmazlara komşu taşınmazların kesinleşme şerhlerini de içerir tutanak örnekleri varsa oluşumundan itibaren dayanakları olan kayıtlar getirtilerek ve komşu taşınmazlarda mera olması nedeniyle usulünce mera araştırması yapılarak dosya ikmal edilmeli, bundan sonra mahallinde içinde komşu köylerde oturan yerel bilirkişilerin de yer aldığı yerel bilirkişi kurulu, tarafların gösterecekleri tanıklar, zirai bilirkişi ve teknik bilirkişi hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalı,

keşifte 3402 sayılı Yasa'nın 20. maddesi göz önüne alınarak varsa haritalar uygulanmak suretiyle; haritaların bulunmaması halinde kayıtların sınırlarına göre tapu kayıtlarının kapsamları ve dava konusu taşınmazların bu tapu kayıtları kapsamında kalıp kalmadığı belirlenmeli, tapu kayıtlarının dava konusu taşınmazlara uyması halinde 3402 sayılı Yasa'nın 30. maddesi hükümleri uyarınca malik hanesi açık bulunan taşınmazlarda gerçek hak sahibinin re'sen belirleneceği dikkate alınmak sureti ile kayıt maliklerinin ya da mirasçılarının durumları değerlendirilmeli,

bu yapılırken tapu kaydınında kayıt maliklerinin hisse durumu doğru olarak dikkate alınmalı, tapu kayıtlarının uymaması veya çekişmeli taşınmazların bir bölümünün tapu kaydı kapsamı dışında kalması halinde ise tespit günündeki taşınmazların niteliği ile tespit gününe kadar iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin değerlendirilmesi yönünden tespit tarihinden geriye doğru 20 yıllık iktisap evresine dair zilyetlik ve kullanım konusunda tarafların göstereceği tanıklar taşınmazlar başında dinlenilmeli,

tespit günü itibariyle taşınmazların niteliği ve zilyetlik olgusu irdelenerek yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazların öncesinin niteliğinin ne olduğu, meradan açılıp açılmadığı, kime ait olduğu, ne zamandır kim tarafından ne şekilde kullanıldığı, muris ...'dan gelip gelmediği, muristen geliyor ise taksime konu olup olmadığı,

özellikle 15.09.1987 tarihli senette yazılı olduğu şekilde mirasçılar arasında pay devirlerinin olup olmadığı belirlenmeli, tespit tutanağının edinme sebebinde belirtilen hususlar değerlendirilmeli, taraflar hakkında belgesiz incelemesi yapılmalı, zirai bilirkişiden taşınmazların niteliği ve komşu mera parseli ile mukayeseli, çekişmeli taşınmazlar ile komşu mera parseli arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususlarını irdeleyen denetime elverişli rapor alınmalı, tüm bu deliller değerlendirilmek suretiyle 3402 sayılı Yasa’nın 30. maddesi gözetilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.