Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/12496 K.2018/738

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle. "Mahkemece, davalı ...'ye tanık ve delillerini bildirmesi için yöntemine uygun biçimde süre ve imkan tanınması, hava fotoğrafı incelemesi yapılabilmesi bakımından, davanın açıldığı 2005 yılından geriye doğru en az 20 yıl öncesine ait iki ayrı zamanda çekilmiş hava fotoğraflarının, anılan tarihler arasında düzenlenen foto plan, fotometrik ve fotogrametrik paftaların ise getirtilerek dosyaya eklenmesi,

yapılacak keşifte ziraat mühendisi, kadastro fen bilirkişisi, jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu marifetiyle inceleme yaptırılarak taşınmazların niteliği ve kullanım süresinin ne zaman başladığının denetime olanak verecek şekilde belirlenmesi, taşınmazın tahsisli meralardan olup olmadığının araştırılması bakımından öncelikle bu yerde mera tahsisinin bulunup bulunmadığının sorulması, varsa mera norm kararı ile tahsis tutanağı ve paftası getirtilerek mahallinde uygulanıp nizalı taşınmazın bu belgeler kapsamında kalıp kalmadığı,

taşınmazın öncesinin kadim mera niteliğinde olup olmadığının araştırılması bakımından ise, komşu köylerden yerel bilirkişilerin tespit edilmesi, taraflara bu konuda tanıklarını ve delillerini bildirmeleri için süre ve imkan tanınması, tespit edilen komşu köy ile diğer yerel bilirkişileri ile tüm taraf tanıklarının keşif yerine davetiyeyle çağırılmaları, yerel bilirkişi ve tanıkların mümkün olduğunca taşınmaz başında dinlenilmesi, dava konusu taşınmazların öncesinde ne niteliğinde bulunduğunun, imar-ihya çalışmaları yapılmış ise, kim ya da kimler tarafından ne şekilde hangi tarihte imar-ihya çalışmalarına başlandığı,

imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihinin, zilyetliğin dava tarihine kadar ne şekilde ve kim tarafından sürdürüldüğünün yerel bilirkişi ve tanıklardan sorularak açıklığa kavuşturulması, beyanlar arasındaki çelişkinin giderilmesi, bundan başka komşu parsellere tapulama çalışmaları sırasında uygulanan tapu ve vergi kayıtları getirtilerek keşifte uygulaması yapılarak, nizalı taşınmaz yönünün ne ya da kim okuduğunun belirlenmesi, teknik bilirkişi tarafından düzenlenen kroki gönderilmek suretiyle taşınmazların tapulu olup olmadığının Tapu Sicil Müdürlüğünden sorulması,

ondan sonra iddia ve savunma kapsamında tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, fen bilirkişisinin 09.06.2010 havale tarihli raporunda ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen 158,89 metrekare, (C) harfi ile gösterilen 287,10 metrekare, (D) harfi ile gösterilen 833,00 metrekare olduğu, (F) harfi ile gösterilen 868,59 metrekare, (H) harfi ile gösterilen 1.250,16 metrekare, (I) harfi ile gösterilen 13.448,65 metrekare, (K1) olarak gösterilen 874.76 metrekarelik taşınmazın davacı ... adına tapuda kayıt ve tesciline, fazlaya ilişkin taleplerin feragat nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddelerine dayalı tescil isteğine ilişkindir. Davacı taraf, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği hukuki nedenlerine dayanarak tescil isteğinde bulunmuştur. 4721 sayılı TMK'nın 713/3. maddesi gereğince tescil davalarında ... yanında ilgili kamu tüzel kişiliklerine de husumet yöneltilmesi gerekmektedir.

Hüküm tarihinden önce yürürlüğe giren 6360 sayılı Yasa'nın 1. maddesi uyarınca Büyükşehir Belediyesi sınırlarının tüm ilin idari sınırları olacak şekilde genişletildiği, illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyeleri tüzel kişiliklerinin kaldırıldığı, köylerin mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katıldığı, aynı Kanun'un Geçici 1/13. maddesi uyarınca da tüzel kişiliği ... köy ve belediyelerin devam eden davalarında, katıldığı ilçe belediyelerinin taraf olacağı hususları gözetilmeden ilgili kamu tüzel kişisi olarak çekişmeli taşınmazın bulunduğu İlçe Belediye Başkanlığı ve ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığı davaya dahil edilmeden taraf koşulu sağlanmaksızın karar verilmiştir. Taraf koşulu. 6100 sayılı HMK’nın 114/1-d maddesi gereğince dava şartı olup mahkemelerce re’sen gözetilecektir (HMK'nın 115/1). Bu açıklamalar ışığında. 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6360 sayılı Yasa'nın 1. maddesi uyarınca, mahkemece öncelikle yukarıda anlatılan şekilde husumet yaygınlaştırılmalı, çekişmeli taşınmazın bulunduğu İlçe Belediye Başkanlığı ve ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığı davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlanmalı, bu yolla taraf koşulu sağlandıktan sonra İlçe Belediye Başkanlığı ile ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın davaya karşı savunma ve delilleri sorulup saptanmalı, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.