Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/12667 K.2018/1324

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "bir arazinin kullanım süresi ve niteliğiyle üzerinde imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yönteminin hava fotoğrafları olduğundan bahsedilerek, Mahkemece dava tarihi olan 28.12.2010 tarihinden geriye doğru en az 20-30 yıl (1980-1990 tarihleri arası) öncesine ait iki ayrı zamanda çekilmiş hava fotoğraflarının getirtilmesi, yapılacak keşifte hava fotoğraflarının usulünce uygulanması, dava konusu taşınmazın imar ve ihyasının ne zaman başladığı ve ne zaman tamamlandığı, para ve emek sarfının ne şekilde yapıldığı,

zilyetlik süresinin ne zaman başladığının yerel bilirkişi ve tanıklardan sorularak açıklığa kavuşturulması, komşu taşınmazlara ait tapu kayıtlarının dava konusu taşınmaz yönünü ne gösterdikleri üzerinde durulması, teknik bilirkişiye işaret ettirilmesinin sağlanması, hava fotoğrafları ile İl Kadastro Müdürlüğü'nden istenen paftaların 1980-1990 yılları arasında çekilen ve düzenlenen fotoğrafları ile paftalar olması gerektiğinin gözetilmesi, bunların çekildikleri ve düzenlendikleri tarihlere göre dava konusu yerin kültür arazisi niteliğinde olup olmadığı veya hangi nitelikte bulunduğu,

uzman bilirkişilerden Yargıtay ve tarafların denetimine açık, gerekçeli, karşılaştırmalı rapor istenmesi, üç kişilik ziraat bilirkişisi kurulu aracılığıyla dava konusu taşınmaz ve çevresindeki arazinin toprak yapısı birlikte incelenmek suretiyle dava konusu yerin kültür arazi haline getirilen yerlerden bulunup bulunmadığı, taşınmazın imar ve ihya edilip edilmediği konusunda rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sırasında 6360 sayılı Yasa gereğince ... Köyü Tüzel Kişiliğinin, tüzel kişiliğinin kaldırılması sebebiyle ... Belediye Başkanlığı ile ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı davaya dahil edilmiş, çekişmeli taşınmaz idari yoldan malik hanesi boş bırakılarak ham toprak niteliği ile 92 parsel numarasıyla 93.884,91 metrekare yüzölçümü ile 28.08.2014 tarihinde tescil edilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, Yüceler Köyünde bulunan çekişmeli 92 nolu 93.884,91 metrekare yüzölçümlü ham toprak niteliğindeki taşınmazın malik hanesinde gözüken "davalıdır" ibaresinin kaldırılarak davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi, dahili davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kadastro çalışmaları sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz bölümünün 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. 17 ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 713. maddeleri uyarınca tescili istemiyle açılmış olup, yargılama sırasında tescili istenilen taşınmaz idari yoldan 92 parsel numarası ile sınırlandırılmıştır.

Mahkemece, kazandırıcı zamanaşımı ile taşınmaz edinme koşullarının davacı lehine gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma inceleme ve uygulama hüküm için elverişli değildir. Bilindiği üzere bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi belirlemenin en iyi yöntemi hava fotoğraflarıdır.

Ancak Mahkemece çekişmeli taşınmazın niteliğinin belirlenmesi için dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı tarihte çekilmiş hava fotoğrafları getirtilerek üzerinde uzman jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi eliyle inceleme yapılması gerekirken dava tarihinden 23 yıl öncesine ait tek hava fotoğrafı üzerinde ziraat ve jeodezi mühendisleri tarafından inceleme yapılmış, jeodezi bilirkişisi tarafından hava fotoğrafında taşınmazın yeri işaretlenmekle yetinilmiş, komşu taşınmazlara ait kayıtlar getirtilerek dava konusu taşınmaz yönünü ne okudukları saptanmamıştır.

O halde sağlıklı sonuca varılabilmesi için, dava tarihi olan 2010 yılından geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı tarihte çekilmiş hava fotoğrafları ile temin edilebilen en eski ve en son tarihli uydu fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra dosyanın jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisine tevdii ile hava fotoğrafları üzerinde uygulama yaptırılarak taşınmazın niteliği ile taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetliğin başlangıç tarihi ayrı ayrı saptanmalı,

komşu taşınmazlara ait kadastro tutanakları ile ihdasen oluşan parsellere ait oluşum evrakları getirtilerek dava konusu taşınmaz yönünü ne okudukları belirlenmeli, yargılama sırasında taşınmazın ham toprak niteliği ile tescil edildiği hususu düşünülerek nedeni üzerinde durulmalı bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği, ve sonucuna göre karar verilmelidir.