Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/12762 K.2017/6949

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 237 ada 1 parsel sayılı 1.508,71 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz zilyedinin terk ettiği, 277 ada 1 parsel sayılı 2.537,17 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., irsen intikal, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve satın almaya dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile çekişmeli 237 ada 1 ve 277 ada 1 parsel sayılı taşınmazların Hazine adına olan tapu kayıtlarının iptali ile ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazlar üzerinde davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle karar verilmiştir.

Ne var ki, Mahkemece tek bilirkişi aracılığı ile yapılan keşif sonunda ziraat bilirkişisinden alınan raporda çekişmeli taşınmazların üzerinde yakın zamanda tarımsal amaçlı kullanıldığını gösteren zirai bitki ve atık olmadığı, çok yıllık geven bitkilerinin bulunduğu bildirilmiş olup, taşınmazların evveliyatının tarım arazisi olup olmadığı hususunda açıklık bulunmamaktadır.

Dosya içerisine konulmuş olan taşınmazlara ait fotoğraflarda da taşınmazların kullanılmayan arazi görünümünde olduğu anlaşılmaktadır. Çekişmeli taşınmazların zilyetliği hususunda alınan beyanlarda da taşınmazlar üzerinde imar–ihyaya en erken ne zaman başlanıldığı ve tamamlandığı, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığı hiçbir tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlenmemiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini en iyi belirleme yönteminin hava fotoğrafları olduğu gözetilerek tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait (üç ayrı evreye ilişkin) stereoskopik çift hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar ise, İl Kadastro Müdürlüğü'nden getirtilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları fen bilirkişisi ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte nizalı taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, imar-ihya işlemlerine hangi tarihte başlanıp tamamlandığı, taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresi ve ekonomik amacına uygun bir zilyetlik olup olmadığının belirlenmesine çalışılmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli; beyanlar arasındaki çelişkiler, gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli.

3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan önceki ziraat bilirkişi raporunu da irdeleyen, taşınmazların tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve geri kalan bölümden nasıl ayrıldığını açıklayan, taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş ve sınırları işaretlenen fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişilere belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak; çekişme konusu taşınmazların, önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu konusunda rapor düzenlettirilmeli, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte incelenerek sonucuna göre karar verilmelidir.