Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/12777 K.2016/2855

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "mahkemece; toprak tevzi komisyonu belirtmelik tutanak ve haritaları, komşu parsellerin tapu kayıtları ile bunların haritaları ve varsa mera tahsis kararları ile haritaları bulundukları yerden getirtildikten sonra, fen bilirkişisinden kadastro paftası ile toprak tevzi haritasının ölçekleri eşitlenmek suretiyle çakıştırılması istenilmesi ve çekişmeli taşınmazın 1955 yılında nasıl bir işlem gördüğünü açıklayıcı rapor alınması, çekişmeli taşınmazın öncesinin kamu orta malı olmadığı, toprak tevzi komisyon çalışması sonucu mera olarak tahsis edilmediği ve Hazine adına tapu kaydının oluşmadığı anlaşılır ise;

tespit tarihine kadar 20 yıldan fazla süre geçtiği göz önünde bulundurularak davacı lehine 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. madde koşullarının oluşup oluşmadığı yeniden değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulması" gereğine ve “kabule göre de; hükme esas alınan 14.05.2012 tarihli fen bilirkişi rapor ve krokisinde kırmızı ile gösterilen 19.017,20 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz bölümünün, 25.05.2012 tarihli zirai bilirkişi raporuna göre yer yer kayalık olduğu, imar ve ihyaya muhtaç durumda bulunduğu belirtilmesine rağmen, bu bölüm hakkında davacı lehine tescil hükmü kurulmasının” isabetsizliğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli ... Köyü 129 ada 23 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi Hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu yerin öncesinin kamu orta malı olmadığı, toprak tevzi komisyon çalışmaları sonucunda mera olarak tahsis edilmediği ancak Hazine adına tapu kaydının oluşturulduğu, tapu kaydının oluşum tarihinden önceki 20 yıllık sürede ise davacı taraf yararına zilyetlikle kazanım koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de; yapılan araştırma inceleme ve uygulama hüküm kurmak için yeterli olmadığı gibi varılan sonuç da dosya kapsamına uygun değildir.

1955 yılındaki toprak tevzi çalışmaları sonucunda Hazine adına 16.05.1955 tarih ve 21 sıra numaralı tapu kaydı oluştuğu ve toprak tevzi komisyonunun 3 numaralı paftasında 13 ada 1 parsel olarak haritaya bağlandığı, daha sonra bu tapu kaydı kapsamındaki taşınmazların dağıtıma tabi tutulduğu anlaşılmaktadır. Hazine adına oluşan tapu kaydının sınırları yön olarak belirtilmemiş, "haritasında olduğu gibi" denilmek suretiyle komisyon paftasına atıf yapılmıştır.

Bu halde Hazine tapu kaydının kapsamı tayin edilirken ölçekli olan toprak tevzinin 3 numaralı paftasındaki 13 ada 1 parselin haritasına itibar etmek gerekecektir. Önceki tarihli bozma ilamı doğrultusunda mahkemece, komisyonun 3 numaralı paftası ile 129 adanın kadastro paftası, fen ehli bilirkişi marifetince

çakıştırılmıştır.

Ne var ki 13 ada 1 sayılı tevzi parselinin haritası 129 ada 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37 ve 38 parsel sayılı kadastro parsellerinin çap krokisi ile çakıştığı (kaldıki bu parsellere karşılık gelen tevzi parsellerinin dağıtımlarının yapıldığı), bu halde komisyon paftasının dava konusu 129 ada 23 parsel sayılı taşınmazın kuzeyinden geçtiği ve 23 parsel sayılı taşınmazı kapsam dışında bıraktığı haritalardan anlaşıldığı halde fen bilirkişisi tarafından 23 parsel sayılı taşınmazın Hazine tapu kaydının haritası kapsamında kaldığı rapor edilmiştir.

Mahkemece de fen bilirkişinin soyut nitelikteki bu raporuna itibar edilerek, taşınmazın Hazinenin tapu kaydı kapsamında kaldığı ve davacı taraf yararına 3402 sayılı Yasa'nın 46/1. maddesi koşullarının gerçekleşmediği kabul edilmiş olup bu gerekçede isabet bulunmamaktadır. Öte yandan toprak tevzi komisyonunun 3 numaralı paftasının güneyi "sığır yolu" okumaktadır. Kadastro paftasında ise sığır yolunun çekişmeli 23 parsel sayılı taşınmazın güneyinde olduğu görülmektedir.

Ne var ki çekişmeli taşınmazın sığır yolunun kazanılıp kazanılmadığı hususu da mahkemece araştırılmamıştır. Eksik araştırmaya dayalı olarak hüküm verilemez. O halde doğru sonuca ulaşılabilmesi için öncelikle; çekişmeli 23 parsel sayılı taşınmazın dava konusu olan bölümü haricinde başkaca dava olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde birleştirme hususu düşünülmeli, paftasında sığır yolu olarak gösterilen bölümün güneyinde ...

Köyü sınırlarında kalan taşınmazların tespitlerine esas tapu kaydı ve varsa haritası, taşınmazın ve sığır yolunun 1955 tarihindeki ve tespit günündeki durumun tespiti için bu tarihlere en yakın tarihli hava fotoğrafları getirtilerek dosya tamamlandıktan sonra mahallinde tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan taşınmazın 1955 tarihinde durumunu bilebilecek yaşta olan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri, fen ve fotogrametri uzmanı bilirkişi ile 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla yeniden keşif icra edilmelidir.

Yapılacak keşifte, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, paftasında gösterilen sığır yolunun halen kullanılıp kullanılmadığı, gerçekte böyle bir yol var ise zaman içinde yol olarak kullanılan bölümde değişiklik olup olmadığı, çekişmeli 23 parsel sayılı taşınmazın talebe konu bölümünün kadastro tespit gününe kadar kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ve ne şekilde kullanıldığı,

sığır yolundan kazanılıp kazanılmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, tespite aykırı sonuca ulaşıldığı takdirde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilmeli, fen bilirkişisine çekişmeli taşınmazın bulunduğu ...Köyü ile sığır yolunun güneyindeki ...

Köyünün kadastro paftalarını kenarlaştırılarak sığır yolunu paftasında gösterir, keşfi takibe imkan verir harita ve rapor düzenlettirilmeli, fotogrametri uzmanından sığır yolunun ve çekişmeli taşınmazın, 1955 tarihinde ve tespit tarihindeki durumunu hava fotoğrafları üzerinde işaretleyerek açıklar mahiyette, 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulundan, zilyetliğin başlangıç ve sürdürülüş şekli ile çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildirir, toprak yapısı, eğimi, bitki desenini açıklar nitelikte, çekişmeli taşınmazın ve sığır yolunun değişik yönlerinden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı,

bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu hususlar yerine getirilmeksizin eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edene iadesine,

.