Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/13015 K.2017/7845

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Yargıtay bozma ilamında özetle; "temyize konu 161 ada 166 ve 174 ada 1 parsel sayılı taşınmazların tarafların müşterek murisine mi yoksa üçüncü bir kişiye mi ait olduğunun tereddüte mahal bırakmayacak şekilde tespit edilmesi ve mahallinde yeniden keşif yapılması" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazların tarafların kök murisi ...’den kaldığının ispat edilemediği gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Davalı tarafın mahkemeye sunduğu cevap dilekçesinde, çekişmeli 161 ada 166 ve 174 ada 1 parsel sayılı taşınmazların bir bölümünün kök muristen kaldığı, bir bölümünün ise satın alındığı iddia edilmesine rağmen davalıya bu beyanı açıklattırılmamış ve kök muristen kalan bölümler ile satın alınan yerlerin keşif sırasında zemin üzerinde gösterilmesi istenilmemiştir.

Bozma ilamı öncesinde ve sonrasında yapılan iki keşifte dinlenen ortak mahalli bilirkişiler, tespit bilirkişileri ve tanıkların beyanları arasında bariz çelişkiler bulunduğu halde bu çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme de yapılmak suretiyle giderilmemiş, hangi beyana hangi nedenle üstünlük tanındığı gerekçesiyle birlikte açıklanmamış, çekişmeli taşınmazların öncesinin müşterek murise mi yoksa üçüncü şahıslara mı ait olduğu kesin olarak belirlenmemiştir.

Yine, çekişmeli taşınmazlara komşu parsellerin tespit tutanakları ve varsa dayanakları dosya arasına getirtilmemiş ve yöntemine uygun şekilde komşu parsel uygulaması yapılmamıştır. Böylesine eksik ve yetersiz bir araştırmaya dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca; öncelikle, çekişmeli taşınmazlara komşu tüm parsellerin tespit tutanakları ve varsa dayanakları dosya arasına getirtilmeli, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları ile önceki keşifte dinlenen mahalli bilirkişiler ve tespit bilirkişileri hazır olduğu halde yeniden keşif yapılmalı, yapılacak keşifte davalıya cevap dilekçesi açıklattırılarak,

çekişmeli taşınmazların kök muristen kalan bölümleri ile üçüncü kişilerden satın alınan bölümlerini zemin üzerinde göstermesi istenilmeli, gösterilen bölümler fen bilirkişisi tarafından ayrı ayrı ölçülerek kroki üzerinde gösterilmeli, yerel bilirkişiler, tespit bilirkişileri ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazların kök murise mi yoksa üçüncü kişilere mi ait olduğu, kim tarafından hangi sıfatla ve ne kadar süreyle kullanıldığı, davalı tarafça sunulan tarihsiz satış senetlerinin çekişmeli taşınmazlara ilişkin olup olmadığı,

senet tarafları ile kök muris arasında akdi yada ırsi bir ilişki bulunup bulunmadığı hususları tek tek ve maddi olaylara dayalı olarak sorularak saptanmalı, alınan beyanlar arasında ya da önceki keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki ortaya çıktığı takdirde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı, beyanlar arasındaki çelişkiler giderilemediği takdirde hangi beyana neden üstünlük tanındığı hususu tartışılıp gerekçelendirilmeli, yerel bilirkişiler,

taraf tanıkları ve tespit bilirkişilerinin sözleri dosya içine getirtilecek tüm komşu taşınmazların tutanak örnekleri ve varsa dayanaklarını oluşturan kayıtlar ile denetlenmeli, fen bilirkişisine keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir ayrıntılı kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacıya iadesine,