Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/13098 K.2017/7491

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 187 ada 59 parsel sayılı 6.665,54 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Davacı ... tarafından ... vd aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tapu kaydına dayalı el atmanın önlenmesi davası, görevsizlik kararı ile Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Kadastro Mahkemesinde kadastro tutanakları ve aktarılan dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 187 ada 59 parsel sayılı taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı köy tüzel kişiliği tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve dayanağı kaydın, mülkiyet belgesi olmayan yoklama kaydı olduğu ve zilyetlikle birleşmediğinin anlaşılmış olmasına göre davacının temyiz itirazları yerinde değildir.

Ne var ki, taşınmazın tespiti malik hanesi açık bırakılmak suretiyle yapılmış olduğuna göre 3402 sayılı Kanun'un 30. maddesi gereğince malik hanesinin re'sen mahkemece belirlenerek doğru sicil oluşturulması zorunludur. Keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ve tanıkların bir kısım beyanlarında çekişmeli taşınmazın öncesinin boşluk niteliğinde olduğu, bir kısım beyanlarda ise kendilerini bildi bileli mera olduğu beyan edilmiştir.

Ancak, dosya kapsamından çekişmeli taşınmazın kadimden beri sadece köylünün hayvanlarını otlatması amacıyla kullanılan mera mı, yoksa kadim mera olmamakla birlikte boşluk niteliğinde olmasını nedeniyle sonraları hayvan otlatılan yer olup olmadığı anlaşılamamaktadır. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; komşu köylerde oturan ve davada yararı bulunmayan elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek mahalli bilirkişiler, önceki keşifte dinlenen mahalli bilirkişiler ve taraf tanıkları ile ziraatçı ve fen bilirkişileri hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte; çekişmeli taşınmazın kadim mera veya kadim mera olmamakla birlikte hayvanların otlatıldığı boşluk olup olmadığı, hangi tarihten beri ne şekilde kullanıldığı hususları tek tek ve olaylara dayalı olarak mahalli bilirkişi ve taraf tanıklarından sorulup saptanmalı, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler yöntemince giderilmeli, keşfe katılacak ziraatçı bilirkişiden çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliklerini bildiren, çekişmeli taşınmazın öncesinin mera olup olmadığı ile komşu parsellerin toprak yapısı ve bitki desenleri yönünden karşılaştırmalı değerlendirmeyi içeren,

çekişmeli taşınmazların değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır. Keşfe katılacak fen bilirkişisinden de keşif ve uygulamayı izleyip denetlemeye olanak veren ayrıntılı rapor alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek taşınmazın mer'a mı, Hazinenin özel mülkiyetine konu yer mi olduğu belirlenerek sonuca göre bir karar verilmelidir.