Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/13620 K.2017/5473

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı, ... Köyü çalışma alanında bulunan ve 1956 yılında yapılan kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle, 31.10.2006 tarihinde dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, fen bilirkişileri ... ve ...'ın 12.07.2010 tarihli raporlarına ekli krokide kırmızı kalem ile işaretli ve (A) harfi ile gösterilen 15.986,54 metrekarelik taşınmazın davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazda davacı lehine 3402 sayılı Kanun'un 14 ve 17 .maddesi ve 4721 sayılı TMK’nın 713. maddesinde yer alan edinme koşulları oluştuğu kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli değildir.

Dava, TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerine dayalı tescil isteğine ilişkindir. Dava konusu taşınmaz, 1957 yılında tamamlanan kadastro çalışmaları sırasında, kır niteliği ile tespit harici bırakılmıştır. Böyle bir yerin imar-ihyaya muhtaç yerlerden olduğu kuşkusuz olup imar-ihyanın tamamlandığı tarih ile ekonomik amaca uygun zilyetliğin başladığı tarihin belirlenmesi bakımından en esaslı unsur hava fotoğraflarıdır.

Her ne kadar keşif sonucunda jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen raporda. 1984 tarihli ve 6014 nolu hava fotoğrafı üzerinde inceleme yapılmış ise de rapor eki krokide tescil davasına konu olmayan 22 parsel sayılı taşınmazın görüntüsünü eklemiş ve tarlanın görüntülerinin o tarihte de aynen mevcut olduğunu belirtmekle yetinmiş, raporda başka bir açıklama yapılmamış ve tek (ardışık olmayan) hava fotoğrafı üzerinden inceleme yapmıştır.

Zirai ve jeolog bilirkişiler müştereken düzenledikleri raporlarında ise uyuşmazlığın esasını çözmeye ve hüküm vermeye yeterli bulunmayan jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişinin raporuna atıf yaparak 1984 tarihinde imar-ihyanın tamamlandığı ve çekişmeli taşınmazın tarım arazisi vasfı kazandığı yönünde rapor düzenlemişlerdir.

Eksik araştırma, inceleme ve uygulamaya dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca; öncelikle davacı ... (... ve ...oğlu) adına aynı çalışma alanı içerisinde belgesizden tespit edilen taşınmaz bulunup bulunmadığı Kadastro Müdürlüğü, Tapu Müdürlüğü ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden sorularak tespit edildikten ve çekişmeli taşınmaza komşu ...Köyü kadastro çalışma alanında bulunan taşınmazların varsa ada parsel numaraları tespit edilmek suretiyle bu taşınmazların kadastro tespit tutanakları ile varsa tespite esas tüm kayıtlar Tapu Müdürlüğünden istenmeli;

çekişmeli taşınmaza ait dava tarihinden geriye doğru en az 15-20-25 yıl (1991-1986-1981) öncesine ait (3 boyutlu stereoskopik olarak yorumlanması için aynı tarihlerde çekilmiş ardışık bindirmeli) üç ayrı evreye ait hava fotoğrafları getirtilerek dosya arasına konulduktan sonra, taşınmaz başında ziraat, fen bilirkişileri ile jeodezi ve fotogrametri mühendislerinden oluşturulacak heyet huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında dinlenilecek yansız yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazın öncesinin ne olduğu,

imar-ihyanın ne zaman başlayıp ne zaman tamamlandığı ile zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve davacı yanın ne surette taşınmazı tasarruf ettiği hususları maddi olaylara dayalı olarak ayrıntılı bilgi alınmalı, hava fotoğraflarının fotogrametri ve jeodezi uzmanı olan bilirkişi tarafından stereoskop aleti ile incelenmesi suretiyle hava fotoğraflarının çekildikleri tarihlere göre dava konusu taşınmaz bölümlerinin kültür arazisi niteliğinde bulunup bulunmadığı, önceki niteliği, imar-ihyasının tamamlanıp tamamlanmadığı,

tamamlanmış ise hangi tarihte tamamlandığı ve taşınmazın hangi tarihten itibaren tarım arazisi haline gelmiş olduğu hususları belirlenmeye çalışılmalı, ziraatçi bilirkişiden taşınmazın niteliği ve ne şekilde kullanıldığı hususunda rapor alınmalı, bundan sonra imar ve ihyanın tamamlandığı tarihten dava tarihine kadar 20 yıllık kazanma süresinin dolup dolmadığı belirlenmeli; yerel bilirkişi ve tanık beyanları, bilimsel esaslara göre düzenlenmiş teknik bilirkişi raporları ile denetlenmeli, geri çevirme kararı uyarınca dosya arasına gelen 11.1.2013 tarihli Tapu Müdürlüğü yazısına göre;

çekişme konusu taşınmazın karar tarihi olan 29.7.2010’dan sonra 19.11.2011 tarih ve 5811 yevmiye ile 112 parsel numarası altında 129.969,14 metrekare yüzölçümlü olarak taşlık ve tarla vasfıyla ... adına ihdasen tescil edildiği dikkate alınarak, eldeki tescil davasının; tapu iptali ve tescil davasına dönüştüğü hususu da dikkate alınmak suretiyle , tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.