Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/14777 K.2017/6154

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 146 ada 6 parsel sayılı 18.263,93 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tamamı hiç kimsenin tasarrufunda bulunmayan, ileride ekonomik yarar sağlamak amacıyla tarım alanına dönüşmesi mümkün olmayan yerlerden olduğu belirtilmek suretiyle kayalık vasfıyla davalı Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile çekişmeli 146 ada 6 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişiler tarafından hazırlanan rapor ve eki haritada (A) harfiyle gösterilen 4.767,98 metrekare yüzölçümündeki bölümün tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın fen bilirkişi tarafından düzenlenen rapor ve eki harita (A) harfiyle gösterilen bölümünün tarım arazisi niteliğinde olduğu, taşınmaz bölümü üzerinde kadastro tespit tarihine kadar davacı yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddesi koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan inceleme ve araştırma karar vermek için yeterli değildir.

Mahkemece taşınmazın niteliğinin tespiti açısından keşifte tek ziraatçi bilirkişi görevlendirilmiş, mahalli bilirkişi ve davacı tanıklarının soyut beyanları ile yetinilmiş, taşınmazın öncesinin zilyetlikle iktisaba elverişli tarım arazisi olup olmadığı yeterince araştırılmadığı gibi; hava fotoğraflarından da yararlanılmamıştır. Öte yandan mahkemece taşınmazın öncesinin zilyetlikle iktisaba elverişli tarım arazisi olup olmadığı yeterince araştırılmamıştır.

Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

O halde, doğru sonuca varılabilmesi için; tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftaları ise, İl Kadastro Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı ve ardından taşınmaz başında yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, fen bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşturulacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın öncesinde ne olduğu, ilk olarak kim tarafından ve ne şekilde kullanılmaya başlandığı, öncesi taşlık ve kayalık ise kim veya kimler tarafından imar ve ihya edildiği, kullanımın kim veya kimler tarafından ve ne şekilde sürdürüldüğü gibi hususlar tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmaya çalışılmalıdır.

Yerel bilirkişiler ile taraf tanıklarının sözleri komşu taşınmazların tutanak örnekleri ve varsa dayanakları kayıtlarla denetlenmelidir. Yerel bilirkişiler ile taraf tanıklarının beyanları arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalıdır.

Ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan; çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildirir, eğim, toprak yapısı ve bitki deseni yönlerinden değerlendirmeleri ve komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmeleri içerir; çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş, imar ve ihya edildiği tarihle ilgili değerlendirmeleri içerir ayrıntılı rapor alınmalı, yine taşınmazın dört taraftan fotoğrafları çektirilerek parsel sınırları da fotoğraflar üzerinde gösterilmeli;

jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları ve temin edilebilen en eski uydu fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılmalı, çekişmeli taşınmazın kadastro tespit tarihinden 15, 20 ve 25 yıl önce çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde özel aletlerle incelemeler yaptırılarak, çekişmeli taşınmazın imar ve ihya edilerek ilk olarak ne zaman kullanılmaya başlandığı ile devamındaki kullanımın şekli ve süresi hususlarında değerlendirmeleri içerir, çekişmeli taşınmaza ait harita ile ölçeği eşitlenmiş hava fotoğraflarını çakıştırmalı şekilde gösteren ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Keşfe katılacak fen bilirkişisinden, yapılacak keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak verir, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarınca gösterilen sınırlar ile uzman bilirkişilerce açıklanan nitelik sınırları işaretlenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek; çekişmeli taşınmazın kadastro tespit tarihi itibariyle davacı yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddeleri uyarınca edinme koşularının oluşup oluşmadığı hususları tartışılıp değerlendirilerek ulaşılacak sunuca göre bir karar verilmelidir.