Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/14827 K.2018/3308

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle. "Dava ve temyize konu ... ada ..., ... ada ... ve ... sayılı parsellerin Asliye Hukuk Mahkemesinde davacı ...

Belediyesi Tüzel Kişiliği ile davalı ... arasında görülmekte iken görevsizlik kararı ile aktarılan davanın kapsamında kaldığı, katılan davacı ...’nın tutunduğu K.Evvel 308 tarih 3, 4 ve 5 sayılı tapu kayıtlarının dava ve temyize konu taşınmazlardan ... ada ... parsel sayılı taşınmazı kapsadığı mahkemece toplanıp değerlendirilen delillerle belirlenmiş olduğundan davacı ...

Belediyesi Tüzel Kişiliği ile katılan davacı Hazinenin bu yönlere ilişen temyiz itirazlarının yerinde olmadığı; ancak, bölgede 4342 sayılı Kanun gereğince mera tahsis çalışması yapıldığı halde, ilgili yasa uyarınca yetkili idari merciiler tarafından düzenlenen mera tahsis haritası ve eki belgelerin yöntemine uygun biçimde yerine uygulanmadığı gibi ayrıca katılan davacılar ... ve paydaşlarının tutunduğu tescil hükmüyle oluşan tapu kaydının dayanağı haritanın yerine uygulamasının da yetersiz olduğu,

..., taşınmazların kaçak ve yitik kişilerden kanunları uyarınca ... kalan taşınmazlardan olduğunu öne sürdüğü mahkemece dava konusu ... ada ... parsel sayılı taşınmazı kapsadığı belirlenen davacı ...'nın dayandığı tapu kayıt maliklerinin kaçak ve yitik kişilerden olduğu getirtilen onaylı kayıt örneği ile saptanmış olup sözü edilen ... ada ... parsel sayılı taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden kaldığının kabulü gerektiği,

tapu dışı satın almaya dayanan katılan davacı ...’nın tutunduğu 10.05.1978 günlü senet 2303 sayılı Kanun'un Nisan 1339 gün ve 333 sayılı Kanunla değişik 2. maddesi hükmüne uygun her türlü muvazadan ari düzenlenmiş belgelerden olmadığı halde mahkemece sözü edilen senede değer verilmesinin de isabetsiz olduğu belirtilerek; davacı ... Belediyesi Tüzel Kişiliği'nin dava konusu taşınmazların imar planı kapsamında kaldığını kamu malı niteliğinde mera olduğunu öncelikle davacı ...

Tüzel Kişiliğinden imar planının onaylanıp onaylanmadığı, onaylanmış ise tarihinin sorulup kesin olarak saptanması, bundan sonra yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yerel ve uzman bilirkişi tarafların aynı yöntemle gösterecekleri tanıklar, tutanak bilirkişilerinin tümü hazır olduğu halde, taşınmazlar başında yeniden keşif yapılarak geniş kapsamlı ... paftasının ölçeği ile imar planının ölçeği, katılan davacı ... ve paydaşlarının tutunduğu tescil yoluyla oluşan tapu kaydının dayanağı harita ve 4342 sayılı Yasa uyarınca bölgede yapılan mera tahsis haritasının ölçekleri eşitlendikten sonra yerel bilirkişi yardımı,

uzman bilirkişi eliyle yöntemine uygun biçimde çakıştırılarak yerine uygulanması, bu yolla taşınmazların mera tahsis haritası imar planı ve katılan davacı ... ve paydaşlarının tutunduğu tapu kaydının kapsamında kalıp kalmadığının sağlıklı biçimde belirlenmesi, taşınmazların ... tesbitlerinin 3402 sayılı ...

Kanunu'nun 5. maddesi hükmü uyarınca malik haneleri açık bırakılmak suretiyle yapılması nedeniyle aynı Yasa'nın 30/2. maddesi hükmü gereğince davanın tarafları dışında gerçek hak sahibinin de araştırılacağı düşünülerek yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazların öncesinin kime ait olduğu, kimden kime kaldığı, zilyetliğin başlangıç günü, süresi ve sürdürülüş biçimi hakkında olaylara dayalı bilgi alınması; tutanak bilirkişilerinin beyanları ile yerel bilirkişi ve tanık anlatımları çeliştiği takdirde tutanak bilirkişileri de taşınmazlar başında ayrı ayrı dinlenerek aykırılık giderilmesi,

uzman bilirkişiden keşfi izlemeye, bilirkişi sözlerini denetlemeye imkan verecek şekilde ayrıntılı gerekçeli rapor alınması, katılan davacı ... ve paydaşlarının tutunduğu tescil davası sonucunda oluşan tapu kaydının dayanağı ilamda Hazinenin ve Belediye’nin taraf olduğu bu nedenle sözü edilen ilam ve dayanağı haritanın adı geçenleri usulün 237 ve 295. maddesi hükmü uyarınca bağlayacağı düşünülmeli, kaçak ve yitik kişilerden kalan taşınmazlar ile meralar üzerinde sürdürülen zilyetlik süresi ne olursa olsun hukukça değer taşımayacağı göz önüne alınmalı,

bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller ile sonucuna göre hüküm kurulması" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davacı ... ile katılan ...'nın davalarının reddine, katılan ... ve arkadaşlarının davaları ile davacı Hazinenin davasının kısmen kabulüne, çekişmeli ... ada ... parsel sayılı taşınmazın şantiye binası ve arsa vasfıyla, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın arsa vasfıyla ... adına, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın 25000/409487 hissesinin payları oranında muris ... mirasçıları adlarına, taşınmazın 384487 / 409487 hissesinin de ... adına tapuya tesciline, karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili, davacı ... temsilcisi ile katılan ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında açıklandığı gibi işlem yapılıp sonucuna göre hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükmün ONANMASINA,

2- Çekişmeli ... ada ... parsel sayılı taşınmaz hakkındaki temyiz itirazlarına gelince.

Mahkemece, müdahil ... ve arkadaşlarının dayandığı tapu kaydının sınırlarının tamamı değilse de, iki sınırının dava konusu ... ada ... parsel sayılı taşınmaza uyduğu, ayrıca ... mirasçıları tarafından da bu mevkiide satın alınan başka bir taşınmaz bulunmadığı, bu sebeplerle 250,00 metrekare yüzölçümündeki tapu kaydının dava konusu ... ada ... parsel sayılı taşınmazın bir kısmına uyduğu gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de;

müdahil ... mirasçıları ... ve arkadaşlarının dayanağı tapu kaydı tescil ilamı ile oluştuğu halde tescil ilamına dayanak 23.03.1979 tarih ve 46 sayılı Belediye Encümen kararı ve dayanağı haritası (... ada ... parsel olarak belirtilen) 3402 sayılı ...

Kanunu'nun 20/A maddesi gereğince uygulanmamış, kapsamı haritaya göre belirlenmemiş, böylelikle hükmüne uyulan bozma ilamı gereği tam olarak yerine getirilmemiş olduğundan yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle tapu kaydının iktisap sebebini oluşturan tescil ilam ve krokisi, Belediye Encümen kararı ve dayanağı haritası taşınmaz başında tarafsız taşınmazın bulunduğu yeri iyi bilen aynı köyden seçilip belirlenecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve tanıklar yardımı ile tescil haritası, Encümen kararı dayanağı haritası ve ... haritası, ölçekleri eşitlenerek ve zemine çakıştırılmak suretiyle uygulanmalı, fen bilirkişisinden tapu kapsamını tescil haritasına ve belediye encümen kararı dayanağı haritaya göre gösterir ölçekli krokili rapor alınmalıdır.

Yapılacak tapu uygulamasına göre tescil krokisinin ve belediye encümen kararı haritasının uygulama kabiliyetinin bulunmaması nedeniyle zemine uygulanmasının mümkün bulunmadığının anlaşılması halinde tapu kaydı gayri sabit hudutlu ise miktarı ile geçerli olduğundan tapu kaydının kapsamı sabit sayılan sınırlar esas alınarak miktarına göre belirlenmeli, müdahil ... ve arkadaşlarının dayandığı tapu kaydı, encümen kararı haritası tanıklarının da katılımı ile taşınmaz başında uygulanarak çekişmeli taşınmazı kapsayıp kapsamadığı ortaya konulmalı,

tapu kaydının bir taşınmazı kapsadığının kabul edilebilmesi için mevkii ve en az üç sınırının uyması gerektiği düşünülmeli, yerel bilirkişi ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalı, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.