Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/14917 K.2017/5539

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ...Köyü çalışma alanında bulunan 142 ada 1 parsel sayılı 398,60 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ölü olduğu kadastro tutanağının beyanlar hanesinde gösterilmek suretiyle ... adına tespit edildikten sonra hükmen ... ve paydaşları adlarına tescil edilmiştir. Davacı ..., çekişmeli taşınmazın bir kısmının kadimden beri kullanılan yol olduğunu ileri sürerek tapu iptali ve taşınmazın köy ...yolu olarak tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın aktif dava ehliyeti yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacının dava açmakta aktif husumeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına ve yasal düzenlemelere uygun düşmemektedir. Davacı ..., çekişme konusu 142 ada 1 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi tarafından hazırlanan 29.12.2014 tarihli rapor ve eki haritada (1/A) harfiyle gösterilen bölüme komşu 142 ada 2 parsel sayılı taşınmazın maliki olup çekişme konusu bölümün köy ...yolu olduğu iddiasıyla dava açmıştır.

3402 sayılı Kanun'un 16. maddesinde yolların ilke olarak özel mülkiyete konu olamayacağı, haritasında gösterilmekle yetinileceği hükme bağlanmıştır. ...köy yolları da bütün köylünün kullanımına açık kamu malı niteliğindedir.

Hukuk Genel Kurulu'nun 15.11.2006 tarih, 2006/14-729 Esas, 2006/723 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere tüm köylünün kullanımına açık kadim yolun özel mülkiyete konu edilmesi halinde; buradan yararlanan kişilerin meşru, kişisel ve güncel yararları, kısaca hukuki yararları ihlal edilmiş olmaktadır.

Bu durumda da köy sakinlerinden bir ya da bir kaçının özel mülkiyete konu edilen yerin, yeniden yol olarak terkinini istemekte korunmaya değer hukuki yararları bulunduğu kuşkusuzdur. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 16. maddesinde, yollar da kamu malları arasında sayıldığı için özel kanunlardaki hükümler dışında özel mülkiyete konu olamazlar ve zamanaşımı yoluyla kazanılması mümkün değildir.

Bu açıklamalardan anlaşıldığı üzere tüm köyün ve köylünün yaşama düzenini, yerleşimini yakından ilgilendiren, bütün köylünün kullanımına açık kamu malı niteliğinde bulunan ve haksız şekilde davalı adına tapuya bağlanan dava konusu köy yolunun eski haline getirilmesinde ve bu yoldan köylülerin yararlanabilmesinin sağlanmasında, dolayısıyla tapu iptal ve terkin davasını açmakta köyde oturan ve kendi kullanımı engellenen davacının aktif husumet ehliyeti bulunduğu gibi; dava açmakta hukuki yararının bulunduğu da her türlü duraksamadan uzaktır.