Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/15047 K.2017/7421

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 117 ada 229 parsel sayılı 302.159,46 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle hali arazi vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulü ile çekişmeli 117 ada 229 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişileri tarafından hazırlanan 11.05.2015 tarihli rapor ve eki krokide (A) harfiyle işaretli 447,612 metrekare yüzölçümündeki bölümün tapu kaydının iptali ile davacı ... kayıtlı 117 ada 204 parsel sayılı taşınmaz ile birleştirilmesine, aynı rapor ve eki krokide (B) harfiyle işaretli 1.579,69 metrekare, (D) harfiyle işaretli 3.451,826 metrekare yüzölçümündeki bölümlerin tapu kaydının iptali ile davacı ... tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece dava konusu taşınmazda davacının hak iddia ettiği ve temyize konu olan ve teknik raporda (A), (B) ve (D) ile gösterilen kısımlarda davacı lehine zilyetlikle mülkiyet hakkı kazanım koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan inceleme ve araştırma hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmaz hali arazi vasfı ile Hazine adına tespit ve tescil edilmiş olup bu vasıftaki taşınmazın kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafları olduğu halde taşınmazın niteliği ve zilyetlik hususlarında yapılan araştırmada hava fotoğraflarından yararlanılmamış, davaya ve temyize konu olan taşınmaz bölümlerinin, taşınmazın davaya konu olmayan bölümlerinden nasıl ayrıldığı,

toprak yapısı ve niteliği bakımından bir fark bulunup bulunmadığı zirai bilirkişi kurul raporunda tartışılmamış, yetersiz ve soyut değerlendirmeler içeren bilirkişi raporu ile yetinilmiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; sağlıklı bir sonuca ulaşmak için tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait dava konusu taşınmazın bulunduğu yere ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, 3 kişilik ziraat mühendisi ile jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak bilirkişi heyetleri, yerel bilirkişiler ve davacı tanıkları eşliğinde yapılacak keşifte, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarında stereoskop aletiyle inceleme yaptırılmalı, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı,

tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, 3 kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu vasıtasıyla taşınmaz bölümlerinin öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı, tamamlandığı ve ekonomik amaca uygun zilyetliğin hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü,

çekişmeli taşınmaz bölümlerinin davaya konu olmayan bakiye bölümleri ile toprak yapısı ve niteliği hususunda fark bulunup bulunmadığını irdeler şekilde inceleme yapılmalı, önceki raporlarla arada çelişki olması durumunda bunun nedenlerine değinilmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.