Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/15837 K.2017/7449

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacılar ... ve ..., ... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılıp 2010 yılında mera komisyon kararı ile mera olarak tahsis edilerek 1748 parsel numarası verilen çekişmeli taşınmazın bir bölümü hakkında, mera olarak tahsis edildiği tarihe kadar zilyetlikle kazanım şartlarının oluştuğu iddiasına dayanarak mera sicil kaydının iptali ve adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 1748 parsel sayılı 5.683,80 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacılar adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kadastro çalışması sırasında tespit harici bırakılıp 2010 yılında mera komisyon kararı ile mera olarak tahsis edilen ve 1748 parsel numarası verilen çekişmeli taşınmazın bir bölümü hakkında, mera olarak tahsis edildiği tarihe kadar 3402 Sayılı Kadastro Kanunu'nun 14, 17 ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713. maddeleri uyarınca zilyetlikle kazanım şartlarının oluştuğu iddiasına dayanılarak açılan mera sicil kaydının iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacılar yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerinde düzenlenen zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme karar için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmazın mera olarak tahsis edilmeden önce tespit harici bırakılma tarih ve nedeni Kadastro Müdürlüğünden sorulmamış, komşu parsellere ait taşınmazların tapu kayıtları ile tapuların oluşumuna esas belgeler getirtilmemiş, yapılan keşifte; aynı mahallede ikamet eden bir yerel bilirkişi ve bir tanık dinlenmiş, yerel bilirkişi ve tanığın yetersiz beyanları ile ziraatçı bilirkişinin, denetime olanak sağlaması bakımından fotoğraflar ile desteklenmemiş soyut içerikli raporuna dayalı olarak karar verilmiştir.

Bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Hava fotoğraflarının en az üç ayrı zamana ilişkin olması gerekir.

Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için çekişmeli taşınmazın mera olarak tahsis edildiği tarihten (2010 yılından) geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğraflarının getirtilerek bu fotoğrafların jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisi tarafından stereoskopla incelenmesi gerekir.

Stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelendiğinde arazinin üç boyutlu görülmesi, taşınmazın çekim tarihindeki sınırlarının ve niteliğinin belirlenebilmesi, bu yolla ekilen ya da ekilemeyen alanların net bir biçimde tespitinin yapılabilmesi mümkündür. Mahkemece, uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğraflarından da yöntemine uygun biçimde yararlanılmamıştır.

Ayrıca; çekişmeli taşınmaz “mera” vasıflı olup büyükşehir belediyesi statüsünde bulunan ... ili sınırları içinde yer almaktadır. 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6360 sayılı kanun gereğince büyükşehir belediyesi olan illerin sınırları il mülki sınırları olarak belirlendiğinden ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın da davada taraf olarak yer alması zorunludur. Bu nedenle ... Büyükşehir Belediyesi davaya dahil edilmelidir.

O halde; mahkemece, öncelikle yasal hasım niteliğinde bulunan ...

Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı’nı davaya dahil etmesi için davacı tarafa süre tanınarak taraf teşkili sağlanmalı, taraf teşkili sağlandığında delillerini göstermesi için süre verilmeli, göstereceği deliller toplanmalı, çekişmeli taşınmazın mera olarak tahsis edilmeden önce tespit harici bırakılma tarih ve nedeni kadastro müdürlüğünden sorulmalı, komşu parsellere ait taşınmazların tapu kayıtları ile tapuların oluşumuna esas belgeler tapu müdürlüğünden,

2010 yılından geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç farklı stereoskopik hava fotoğraflarının bulunup bulunmadığı Harita Genel Komutanlığı’ndan sorularak var ise hava fotoğrafları getirtilmeli, çekişmeli taşınmazın bulunduğu mahalle ile komşu mahallede ikamet eden üçer kişilik yerel bilirkişi listesi kolluk vasıtası ile temin edilerek dosya keşfe hazır hale getirilmelidir.

Daha sonra; yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, fen bilirkişisi, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu aracılığı ile yapılacak keşifte; yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesi, niteliği, zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi, imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise imar-ihyanın ne zaman tamamlandığı,

imar-ihyanın tamamlandığı tarihten mera olarak tahsis edildiği tarihe kadar davacılar yararına 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin dolup dolmadığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanlar arasındaki doğabilecek çelişkiler yöntemince giderilmeye çalışılmalı, ziraatçı bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmaz bölümünün önceki ve şimdiki niteliğini, üzerindeki bitki örtüsünü, imar-ihyanın ne zaman tamamlandığını, ne kadar süredir tarım arazisi olarak kullandığını bildirir, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmeyi içerir,

çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı, fen bilirkişisinden ise keşfi takibe elverişli, çekişmeli bölümünü net olarak gösterir krokili rapor alınmalı, hava fotoğraflarının getirtilmesi halinde jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılmalı, bu kapsamda çekişme konusu taşınmaz bölümü hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının,

arazinin kısmen veya tamamen ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine yönelik olarak dosya üzerinden rapor alınmalı, komşu parsellere ait tapu kayıtları ile bu tapuların oluşumuna esas belgeler de gözetilmeli, yerel bilirkişi ve tanık beyanları bilimsel esaslara göre hazırlanmış bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.