Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/16027 K.2017/9260

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle.

"Mahkemece 186 ada 1 sayılı parselin tamamı ile 190 ada 7 parsel sayılı taşınmazın bir bölümünün davalı ... tarafından üçüncü kişilerden satın alındığı ve bu taşınmazların kök muris.... ... ile ilgisinin olmadığı, 190 ada 7 parselin kalan bölümü ile temyiz incelemesine konu diğer parsellerin ise öncesinde tarafların kök murisi .....'a aitken gelini ....'ye satıldığı ve davalı ...'un da çekişmeli taşınmazları ....'den satın aldığı ve lehine 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesinde belirtilen koşulların oluştuğu kabul edilmek sureti ile hüküm kurulmuş ise de; davalı ...'un dayandığı belgelerin yöntemince uygulanarak kapsamlarının belirlenmediği,

temyiz incelemesine konu taşınmazların kök muris.... tarafından hangi tarihte gelini ....'ye satıldığı ve taşınmazların zilyetliklerinin devredilip devredilmediği hususunun araştırılmadığı, bir başka ifadeyle taşınmazların mülkiyetlerinin ....'ye geçip geçmediğinin, bunun sonucu olarak da .... tarafından davalı ...'a yapılan satışın hukuken geçerli olup olmadığının açıklığa kavuşturulmadığı, bu nedenlerle yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmadığı açıklanarak;

mahallinde yeniden keşif yapılarak tarafların delil listelerinde isimleri yazılı tüm tanıkların ayrı ayrı dinlenilip davalı ...'un dosyaya ibraz ettiği belgelerin kapsamlarının yöntemince belirlenmesi, çekişmeli taşınmazların mülkiyetinin ....'ye geçip geçmediğinin, bir başka ifadeyle kök muris....'nin dava konusu taşınmazların mülkiyetini ....'ye devretme iradesi olup olmadığının tespit edilmesi, .... tarafından davalı ...'a yapılan satışın hukuken geçerli olup olmadığının duraksamasız belirlenmesi, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi" gereklerine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, 04.03.2015 tarihli fen bilirkişisi raporunda, çekişmeli 186 ada 1 ve 190 ada 7 parselde (A) harfi ile gösterilen bölümler ile 186 ada 24, 39; 189 ada 2 ve 192 ada 1 parsel sayılı taşınmazların.... ... mirasçıları adına payları oranında tesciline, çekişmeli 186 ada 1 ve 190 ada 7 parselin kalan bölümlerinin tespit gibi tescillerine karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kadastro tespitine itiraza ilişkindir. Davacılar, çekişmeli taşınmazların müşterek muris....’den intikal ettiği, ölümünden sonra mirasçıları arasında terekesinin taksim edilmediği iddiasına dayanarak taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile.... ... mirasçıları adına payları oranında tescil edilmesini talep etmişlerdir.

Davalı ..., taşınmazların bir kısmını adi yazılı senetlerle 3. kişilerden satın aldığını, bu senetlerin ait olduğu yerlerin muristen kalmadığını, diğer bir kısım taşınmazların ise muris adına tapulu yerler iken tapuda satın aldığını ve adına tapulu yerler olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, 04.03.2015 tarihli fen bilirkişisi raporunda; çekişmeli 186 ada 1 ve 190 ada 7 parsel sayılı taşınmazların (A) harfi ile gösterilen bölümleri ile çekişmeli 186 ada 24, 39; 189 ada 2 ve 192 ada 1 parsel sayılı taşınmazların, tarafların müşterek murisi.... ...’tan intikal ettiği, murisin tespit maliki oğlu Ali ve gelini .... ile birlikte ikamet ettiği, ölmeden önce taşınmazları gelini ....’ye satma ihtiyacının olmadığı ve murisin ölümüne kadar taşınmazlardan yararlanmaya devam ettiği,

taşınmazları ....’ye satışının hukuken geçersiz olması karşısında .... tarafından Ali’ye yapılan satışlarında geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli değildir. Mahkemece bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin eksiksiz yerine getirilmesi zaruridir. Hükmüne uyulan bozma ilamında.

"Mahallinde yeniden keşif yapılarak tarafların delil listelerinde isimleri yazılı tüm tanıkların ayrı ayrı dinlenilip davalı ...'un dosyaya ibraz ettiği belgelerin kapsamlarının yöntemince belirlenmesi" hususlarına işaret edilmesine rağmen, davalı tarafından dosyaya sunulan adi yazılı iki adet senet uygulanarak kapsamları belirlenmiş, senetlerin uyduğu bölümler yönünden davanın reddine karar verilmiş, ancak, davalı ...’un delil listesi ekinde dosyaya sunduğu tapu kayıtları uygulanarak kapsamları belirlenmemiştir.

Öte yandan; tespite aykırı sonuçlara ulaşılmasına rağmen tüm tespit bilirkişilerinin taşınmazlar başında dinlenmesi ve ortaya çıkan çelişkilerin giderilmesi gerektiği de düşünülmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

O halde; öncelikle davacı tarafa süre verilerek çekişmeli parsellerden hangisi için hangi tapu kaydına dayandıklarını açıklamaları istenmeli, talepleri somutlaştırıldıktan sonra, söz konusu tapu kayıtları tüm tedavülleri ve revizyon bilgileri ile birlikte tapu Müdürlüğünden getirtilmeli, daha sonra yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ve tespit bilirkişileri ile fen bilirkişisi hazır olduğu halde yeniden yapılacak keşifte;

davalının dayandığı tapu kayıtları ait oldukları taşınmaz ya da taşınmazlar yönünden 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 20. maddesi gözetilerek uygulanmalı, kapsamları ve hukuki değerleri yöntemince belirlenmeli, tapu kayıt kapsamı dışında kalan taşınmazlar yönünden taşınmazların öncesinde kime ait oldukları, kimden kime ne şekilde intikal ettikleri ve zilyetliğin hangi tarihten beri hangi nedenlerle kimde olduğu hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler yüzleştirme yapılmak suretiyle,

tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde ise tüm tespit bilirkişileri dinlenerek çelişkiler giderilmeye çalışılmalı, fen bilirkişinden kayıt uygulamasını da gösterir keşfi takibe elverişli rapor alınmalı, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.