Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/16960 K.2018/4501

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle.

"Mahkemece yeniden keşif yapılarak; davalı tarafın dayanağı olan 22.02.1968 - 06.06.1975 ve 02.12.1991 tarihli satış senetlerinin zemine uygulanarak sınırlarının kapsadığı taşınmazların belirlenmesine çalışılması, davalının satın aldığı senette belirtilen kişiler ile birlikte zilyetliklerinin olup olmadığının, zilyetlikleri mevcut ise ne zaman başladığının, ekonomik amaca uygun olup olmadığının, taşınmazların öncesinde satıcılardan mı yoksa ortak miras bırakan İsmail'den mi kalıp kalmadığının tespit edilmesi, dava konusu edilen taşınmazların zilyetliğinin hangi tarihten beri ve ne surette hangi tarafta bulunduğunun belirlenmesi,

teknik bilirkişiye satış senetlerinin taşınmazları kapsayıp kapsamadığı hususunda denetime elverişli kroki düzenlettirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 148 ada 117, 126 ada 275, 150 ada 1 ve 166 ada 37 parsellere yönelik açılan davanın kabulüne, bu parselin davalı adına olan tapu kaydının davacı ...'in muris...'in ...

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 25.06.2008 tarihli veraset ilamındaki hissesi oranında iptal edilerek davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, kalan kısmın davalı uhdesinde bırakılmasına, 166 ada 38 parselin içerisinde kalan fen bilirkişisinin 11.06.2015 havale tarihli raporuna ekli-1 krokide kırmızı renkte (A) harfi ile gösterilen 1.184,93 metrekarelik alana yönelik açılan davanın reddine, (B) harfi ile gösterilen 1.530,82 metrekarelik alana yönelik açılan davanın kabulüne, bu alanın davalı adına olan tapu kaydının davacı ...'in muris...'in ...

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 25.06.2008 tarihli veraset ilamındaki hissesi oranında iptal edilerek davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, kalan kısmın davalı uhdesinde bırakılmasına, çekişmeli 166 ada 16 parselin içerisinde kalan fen bilirkişisinin 11.06.2015 havale tarihli raporuna ekli-6 krokide mavi renkte (C) harfi ile gösterilen 2.026,39 metrekarelik alana yönelik açılan davanın reddine, yeşil renkte (D) harfi ile gösterilen 8.845,04 metrekarelik alana yönelik açılan davanın kabulüne, bu alanın davalı adına olan tapu kaydının davacı ...'in muris...'in ...

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 25.06.2008 tarihli veraset ilamındaki hissesi oranında iptal edilerek davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, kalan kısmın davalı uhdesinde bırakılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı vekili ile katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında açıklandığı gibi işlem yapılıp sonucuna göre hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre temyiz itirazlarının reddi ile çekişmeli 126 ada 275, 148 ada 117, 150 ada 1, 166 ada 16, 37 ve 38 parsel sayılı taşınmazın (A) bölümüne ilişkin usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

2- Çekişmeli 166 ada 38 parsel sayılı taşınmazın (B) bölümüne ilişkin temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde, bozma ilamında açıklanan şekilde araştırma ve inceleme yapılmadan hüküm tesis edilmiştir. Oysa ki, bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşacağı gibi, mahkemeye de bozma ilamı doğrultusunda işlem yapma zorunluluğu doğar.

Kazanılmış hakkın zedelenmemesi için bozma ilamında işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi zorunludur. Somut olayda, davacı taşınmazın öncesinin kök muristen geldiği iddiasına dayanmış, davalı ise taşınmazı 3. kişiden satın aldığı, kök muristen intikal eden taşınmaz olmadığını ileri sürmüştür.

Mahkemece taşınmazın öncesinin kök muristen mi geldiği yoksa davalının 3. kişiden mi satın aldığı konusunda yapılan araştırma ve inceleme; mahalli bilirkişilerin ve tanıkların uyuşmazlığı çözmeye yeter nitelikte bulunmayan soyut içerikte beyanda bulunmaları nedeniyle hüküm kurmaya elverişli nitelikte bulunmamaktadır. Bu şekilde eksik ve yetersiz bir incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca, mahallinde yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıklarının katılımı ile yeniden keşif yapılmalı, çekişmeli taşınmazın evveliyatında kime ait olduğu, kim tarafından hangi süreyle nasıl kullanıldığı,

taşınmazın kök muristen mi intikal ettiği yoksa davalı tarafından satın mı alındığı hususları sorulmalı, davalı tarafın satın alma savunması bulunduğundan bu husus mahalli bilirkişi ve taraf tanıklarına sorulmalı, gerektiğinde davanın aydınlatılması bakımından tesbit bilirkişilerinin de beyanına başvurulabileceği hususu göz önünde bulundurulmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalı bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.