Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/1728 K.2015/986

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı, .... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz bölümleri hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, ... İli ... İlçesi ... Köyünde bulunan ve 05.03.2013 tarihli fen bilirkişisi raporunda (A) harfi ile gösterilen 14.911,98 metrekare, (B) harfi ile gösterilen 22.338,96 metrekare ve (C) harfi ile gösterilen 2.557,58 metrekarelik taşınmazların davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin zilyetlik yoluyla kazanılmaya uygun bir alan olduğu, davacı lehine zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Jeolog bilirkişi tarafından ibraz edilen raporda taşınmaz bölümlerinin baraj suyunun yükselmesi halinde sorun teşkil edeceği bildirilmesine rağmen bu hukuksal olgu mahkemece yeterince irdelenmemiş, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin hava ve uydu fotoğrafında hangi nitelikte olduğu uzman olmayan bilirkişiler tarafından incelenmiş, taşınmazların niteliği ve imar-ihyanın başlangıç tarihi kapsamlı olarak araştırılmamıştır.

Doğru sonuca varılabilmesi için dava tarihinden geriye doğru en az 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik hava fotoğraflarının ....'ndan, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftaların ise, İl Kadastro Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra ziraat fakültesi toprak bölümü öğretim üyelerinden oluşacak 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulu, 3 kişilik jeolog bilirkişi kurulu ve jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşacak bilirkişi heyetleri aracılığıyla yapılacak keşifte,

fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli çekişmeli taşınmaz bölümleri ile komşu parsellerin konumlarını yan kesit krokisi ile gösteren rapor ve harita düzenlettirilmeli, belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde stereoskop ile jeodezi ve fotogrametri uzmanına inceleme yaptırılmalı, temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, çekişmeli taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı,

tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, taşınmazın kadastro paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı, 3 kişilik ziraatçi bilirkişi kurulu vasıtasıyla taşınmaz bölümlerinin öncesi ve zirai faaliyete konu olup olmadığı, hangi tarihte imar-ihyaya başlandığı,

tamamlandığı ve zilyetliğin hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü hususları özellikle irdelenmeli ayrıca çekişmeli taşınmaz bölümlerinin komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde çekişmeli taşınmaz bölümlerinin toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve taşınmazın tüm yönlerinden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş, önceki bilirkişi raporlarını da irdeler şekilde ayrıntılı rapor alınmalı, 3 kişilik jeolog bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmaz bölümlerinin özel mülke konu edilip edilemeyeceği hususunda ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin ne olduğu,

kim tarafından ne zamandan beri ne şekilde kullanıldığı sorulup saptanmalı, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin Atatürk Barajı koruma alanı kapsamında kalıp kalmadığı araştırılarak koruma alanı kapsamında kalması durumunda, bu tür yerler üzerinde, koruma alanı kapsamına alındığı tarihten sonraki zilyetliğin hukuki kıymet taşımadığı hususu göz önüne alınmalı, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.