Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/17883 K.2017/8895

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., Yaşilalıç Köyü çalışma alanında bulunan ve 1975 yılında kadastro sırasında taşlık olarak tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır. Çekişmeli taşınmaz yargılama devam ederken, 367 parsel numarası altında 37.767,14 metrekare yüzölçümlü olarak ham toprak vasfıyla idari yoldan Hazine adına ihdasen tescil edilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 367 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile, 09.03.2015 tarihli harita mühendisi bilirkişi raporunda (A) harfi gösterilen 1.850,83 metrekare yüzölçümündeki ve (B) harfi ile gösterilen 8.759,31 metrekare yüzölçümündeki kısımların davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Hükmü temyiz eden dahili davalı ... vekilinin temyiz itirazları yönünden, dava konusu taşınmaz yargılama sırasında idari yoldan Hazine adına tescil edildiğine göre, dava tapu iptal ve tescil istemine yönelik olup, bu tür davalarda husumet tapu maliki olan Hazine'ye aittir. Yargılama sırasında husumet yöneltilen ...'nın davada taraf sıfatı bulunmadığı gibi, hüküm ile de aleyhine bir durum yaratılmadığı anlaşıldığından dahili davalı ...'nın hükmü temyizde hukuki yararı bulunmadığından temyiz inceleme isteğinin REDDİNE, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden ...'na iadesine,

2- Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece, hükme esas alınan harita mühendisi bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümleri üzerinde zilyetlikle kazanım koşullarının davacı lehine oluştuğu gerekçe gösterilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm kurmak için yeterli bulunmamaktadır.

Taşınmazın niteliğinin ve kullanım durumunun belirlenmesinde en önemli unsur olan hava fotoğraflarından yararlanılmış ise de; dosyaya ibraz edilen 20.03.2015 tarihli jeodezi ve fotogrametri bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmaz bölümlerinin hava fotoğrafındaki durumunun ne olduğu hususunda açıklama yapılmamış, yalnızca bu kısımların yerlerinin hava fotoğrafı üzerinde işaretlendiği belirtilmekle yetinilmiştir.

Böylesine yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; sağlıklı sonuca varılabilmesi için öncelikle dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait en az üç evreye ilişkin stereoskopik hava fotoğraflarının tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Komutanlığı'ndan getirilerek dosya arasına konulmalı, bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve fen bilirkişisi ile ziraat mühendisi bilirkişinin katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Taşınmaz başında yapılacak keşif sırasında; taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı,

ziraat mühendisi bilirkişiden çekişmeli taşınmazın toprak yapısı ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsü, imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli, fen bilirkişisinden ise keşfi takibe elverişli krokili raporlar alınmalı,

jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye dava konusu taşınmazın dava tarihine göre 15-20-25 yıl öncesine ait ve üç ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları üzerinde uygulama yaptırılarak taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, keşifteki tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli,

bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi, kabule göre de, dava genel mahkemede görülmekte olan tapu iptali ve tescil davası olduğuna ve kısmen kabul kararı verildiğine göre, çekişmeli taşınmazın yalnızca kabul edilen kısımlarının tapu kaydının iptaline karar verilmesi gerekirken tapu kaydının tümden iptaline karar verilmesi ve davacı adına tescile karar verilen (A) ve (B) harfleri ile gösterilen kısımlar dışındaki bölüm yönünden bir karar verilmeyerek infazda tereddüt yaratılması dahi isabetsiz olup,