Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/18406 K.2018/2525

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sırasında... Köyü çalışma alanında bulunan 147 ada 12 parsel sayılı 2.269,57 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle eşit paylarla ... ve ... adına tespit edildikten sonra komisyon kararı ile ... adına tespit edilmiştir. Davacı ... irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmazın eşit paylarla murisi ... ve amcası ... adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Yargılama sırasında Mahkemece ... davaya dahil edilmiştir. Mahkemece dosyalar birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 147 ada 12 parsel sayılı taşınmazın komisyon kararının iptaline, yarı payının ... , kalan payının ... mirasçıları adına miras payları oranında tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece; çekişmeli taşınmaz üzerinde davacının ve murisinin kazandırıcı zamanaşımı ile zilyetliklerinin bulunduğu gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.

Çekişmeli 147 ada 12 parsel 1/2'şer paylarla ... ve ... adına tespit edildikten sonra taşınmazların halihazırda umuma ait olduğu, tüm köylü tarafından müşterek olarak kullanıldığı, herkesin bu yerlerde hayvan otlattığı gerekçesiyle iptal edilerek, ... komisyon kararı ile ... adına tespit edilmiştir.

09.06.2015 tarihli keşif sonucu düzenlenen 17.06.2015 tarihli zirai bilirkişinin dava konusu taşınmazın komşu çayır vasıflı tarım parselleri ile toprak yapısı ve bitki örtüsü itibariyle aynı karakteristik özellikleri göstermekte olup bu parsellerin devamı niteliğinde olduğu, tarım arazisi niteliği taşıdığı şeklindeki raporuna da atıf yapılmak suretiyle hüküm kurulmuş ise de çekişmeli taşınmaza ait ... paftasının incelenmesinde; çekişmeli taşınmazın komşusu durumunda bulunan.

147 ada 4, 10 ve 13 parsel sayılı taşınmazların da ... komisyon kararına istinaden 3402 sayılı Kanun'un 18. maddesi uyarınca ... adına edildiği ve komşu parsellerin dosya arasına gelen ... tutanak örneklerine göre 147 ada 4, 10 ve 13 parsel sayılı taşınmazların ... Mahkemesinde ayrı ayrı esaslara kayıtlı davalarının bulunduğu; yine taşınmazın doğusunda ise 139 ada 122 parsel numarası altında tespit edilen mera parselinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Gerekçede atıf yapılan ziraat bilirkişi raporunda komşu mera parseliyle karşılaştırmalı biçimde taşınmazların niteliği, toprak yapısı ve mera parselinden nasıl ayrıldığı irdelenmemiş olup uyuşmazlığın çözümüne yeterli olmayan ve soyut değerlendirmeler içeren bu rapora değer verilmesi isabetsiz olduğu gibi; mera niteliği ile tespit edilmeyen diğer komşu parseller de aynı nedenle komsiyon kararı ile ... adına tespit edildiği halde; mahkemece bu yön üzerinde de durulmamıştır.

Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları huzuruyla keşif icra edilmeli, taşınmazların öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, çekişmeli taşınmaz ile taşınmazın sınırında yer alan mera parseli arasında ayırıcı nitelikte bir unsur bulunup bulunmadığı araştırılmalı, mahkemece yapılacak gözlem tutanağa geçirilmeli, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu,

kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin mera olup olmadığı, zaman içinde sınırlarında genişleme olup olmadığı hususunda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, ziraat bilirkişiden komşu mera parselleriyle karşılaştırmalı biçimde taşınmazların niteliği, toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve mera parsellerinden nasıl ayrıldığını açıklayan,

değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı; fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli; taşınmazın öncesinin mera olduğunun anlaşılması halinde meralar üzerinde sürdürülen zilyetliğin hukukça değer taşımayacağı düşünülmeli, ... komisyon tespitine aykırı sonuca ulaşılması halinde tespit tutanaklarında ismi geçen tespit bilirkişiler de tanık sıfatıyla dinlenmeli;

hüküm verilirken ... komisyon kararı ile ... adına tespit edilen komşu parsellere ilişkin davalar ve bunların sonucunda verilen hükümler de gerekçeleriyle birlikte göz önünde bulundurulmalı; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.