Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/18743 K.2017/8646

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., .... Mahallesi çalışma alanında bulunan adına kayıtlı 429 ada 9 parsel sayılı taşınmazın komşusu olan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 429 ada 9 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptaline, teknik bilirkişinin raporunda yer alan ek de (A) harfi ile kırmızı renkte boyalı olarak gösterilen kısım olan 565,98 metrekare ile 429 ada 9 parsel sayılı taşınmazın tescilli 2.422,15 metrekarelik kısım ile birleştirilmesi sonucu oluşan 2.988,13 metrekare yüzölçümlü ve tescilli vasfı olan betonarme 2 katlı ev bahçe vasfı ile davacı ... adına 429 adanın en son parsel numarasını takip eden numara adı altında tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, miras yoluyla gelen hak, taksim ve kazanmayı sağlayan zilyetlik nedenine dayalı olarak TMK'nın 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddeleri gereğince açılan tescil isteğine ilişkindir. Çekişmeli taşınmaz bölümü 2001 yılında yapılan tespit sırasında dere yatağı olarak tescil harici bırakılmıştır.

Davacı ..., taşınmazın babasından intikal olduğu, yaklaşık 40 yıldır babasıyla birlikte taşınmazı kullandığını akabinde mirasçılar arasında yapılan paylaşım ile taşınmazın kendisine kaldığı iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece, davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla edinme koşulları oluştuğu gerekçesiyle yazılı karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli değildir. Mahkemece.

2001 tarihinde yapılan kadastro çalışması sırasında dere yatağı olarak tespit dışı bırakılan çekişmeli taşınmaz üzerinde davacı taraf yararına zilyetlikle kazanma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği, başka bir deyişle dava konusu taşınmazın zilyetlikle edinilmeye elverişli olup olmadığı usulüne uygun şekilde araştırılmamış, uyuşmazlığın çözümü için hava fotoğraflarından yararlanılmamış,

davacı taraf taksim olgusuna dayandığı halde bu husus üzerinde durularak elbirliği mülkiyetine tabi terekeye dahil taşınmazlarla ilgili olarak bir mirasçının tek başına adına tescil isteminde bulunamayacağı göz önüne alınarak davacının aktif dava ehliyetinin olup olmadığı tespit edilmemiş, davacı ve miras bırakanı yararına belgesiz zilyetlikten edinilen taşınmaz miktarı araştırılmamış ve TMK'nın 713/4. ve 5. fıkraları gereğince usulünce ilan yapılmamıştır.

Eksik araştırmaya dayalı olarak hüküm kurulamaz.

O halde Mahkemece sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için öncelikle, dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğraflarının tarihleri açıkça yazılmak suretiyle en az üç tanesi Harita Genel Komutanlığından getirtilmeli, davacı ve miras bırakanı adına belgesiz zilyetlikten taşınmaz tespit edilip edilmediği Tapu Müdürlüğü, Kadastro Müdürlüğü ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden sorularak tespit edilmeli, belgesizden tespit ve tescil edilen taşınmaz ya da taşınmazlar bulunduğu sonucuna varıldığı takdirde,

belirlenen taşınmazların kadastro tespit tutanakları ile kadastro sonucu oluşan tapu kayıtları getirtilerek incelenmeli, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, fen bilirkişisi, jeoloji mühendisi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi ile 3 kişilik ziraat bilirkişi heyeti huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden intikal ettiği ve ne şekilde kullanıldığı, taşınmaz ile dere arasında olduğu fen bilirkişisinin raporuna ekli krokiden anlaşılan yolun sonradan açıldığı beyan edilmekle yolun ne zaman açıldığı, yol açılmadan önce taşınmazın ne durumda bulunduğu, taşınmazın muristen intikal etmesi halinde mirasçılar arasında taksim yapılıp yapılmadığı, taksim yapılmış ise ne zaman yapıldığı ve dava konusu kısmın kime düştüğü, taşınmazın imar-ihyaya konu edilip edilmediği,

edilmiş ise imar- ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği hususları gerek dava ehliyetinin gerekse de maddi durumun tespiti açısından etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalıdır.

Üç kişilik ziraat bilirkişi heyetinden çekişmeli taşınmazın toprak yapısı ile komşu taşınmazların toprak yapıları mukayese edilmek suretiyle taşınmazın niteliğini belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, ayrıca raporda, taşınmazın imar-ihya işleminin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmışsa dava tarihi ile imar-ihyanın tamamlanma tarihi arasında ne kadar süre geçtiği hususlarına yer verilmesi, rapor ekinde taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş gerek dere sınırı gerekse komşu taşınmazlar ile arasındaki sınırları gösterecek şekilde fotoğrafların eklenmesi istenilmelidir.

Jeoloji uzmanı bilirkişiden taşınmazın aktif dere yatağı olup olmadığını, yapılmış bir ıslah çalışması varsa tarihini, taşınmazın taşkın alanında kalıp kalmadığını bildirir rapor alınmalıdır.

Fen bilirkişisi ile jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılmalı, dava konusu taşınmazın konumu bilirkişiler tarafından hava fotoğrafı üzerinde gösterilmeli, bilirkişilerden keşfi izlemeye elverişli, taşınmazın öncesini, imar-ihya başlangıç ve tamamlanma tarihlerini, dere ile taşınmaz arasındaki yolun hava fotoğraflarında görülüp görülmediğini belirtir şekilde ayrıntılı harita ve rapor düzenlemeleri istenilmeli,

TMK'nın 713/4 ve 5. fıkraları gereğince keşif sonucu elde edilen bilirkişinin rapor ve krokisine göre gerekli yerel ve gazete ilanları yöntemine uygun bir biçimde yapılmalı, ilanın yapıldığı gazete ile ilan tutanakları dosya arasına konulmalı, yasal 3 aylık sürenin dolması beklenilmek, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.