Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/19564 K.2018/1412

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro çalışması sırasında... Köyü çalışma alanında bulunan 157 ada 6 ve 7 parsel sayılı 11.662,62 ve 809.80 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, ... ve müştereklerinin zilyetliğinde oldukları ancak, uzun süredir kullanılmadıkları gerekçesiyle davalı Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 157 ada 6 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline, çekişmeli 157 ada 7 parselin ise davacı ve müşterekleri adına miras payları oranında tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle, çekişmeli 157 ada 6 parsel sayılı taşınmaza ilişkin usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz eden davacı ...'dan alınmasına,

2- Çekişmeli 157 ada 7 parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince. Dava, kadastro tespitini itiraza ilişkindir. Mahkemece, kadastro tespit tarihine kadar davacı yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerinde düzenlenen zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Ziraat Yüksek Mühendisi ... tarafından tanzim edilen 07.02.2012 tarihli raporda; çekişmeli 157 ada 7 parsel sayılı taşınmazın 30-35 yıldır işlemeli tarım yapılmadığından tarım arazisi vasfını kaybettiği açıklanmış olmasına rağmen, aynı bilirkişi tarafından tanzim edilen 27.09.2014 tarihli ikinci raporda ise; taşınmazın evveliyatında ve halihazırda bahçe vasfında olduğu açıklanmış olup mahkemece, raporlar arasındaki çelişki giderilmeden karar verilmiştir.

Ayrıca, bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi olan hava fotoğraflarından da yararlanılmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; öncelikle, kadastro tespit tarihinden 15, 20 ve 25 yıl öncesine ilişkin en az üç farklı tarihe ait hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalı, daha sonra; yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, tespit bilirkişileri, üç kişilik ziraat mühendisleri kurulu ve fen bilirkişisinden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla yapılacak keşifte;

yerel bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmazın öncesi, niteliği, zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi, zilyetliğin belirli süre ile terk edilip edilmediği, edilmiş ise terkin iradi olup olmadığı ve tespit tarihine kadar davacı yararına 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin dolup dolmadığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler yüzleştirme yapılarak,

kadastro tespitine aykırı sonuçlara ulaşılması halinde ise tespit bilirkişileri dinlenilerek çelişkiler giderilmeye çalışılmalı, ziraat mühendisleri bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın geçmişteki ve şimdiki niteliği, üzerindeki bitki örtüsü, ne kadar süredir ne şekilde kullanıldığı,

taşınmazın toprak yapısıyla ilgili ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, fen bilirkişinden ise keşfi takibe elverişli krokili rapor alınmalı, hava fotoğrafları jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmaz hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine yönelik rapor alınmalı, keşifteki tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.