Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/19753 K.2016/94

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında .. Köyü çalışma alanında bulunan 112 ada 40 parsel sayılı 11.033,89 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı, taksim ve hibe nedeniyle tarla vasfıyla .. oğlu ... adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine, taşınmazın kaçak ve yitik kişilerden Hazine'ye kaldığı ve umumi tahrir kayıtları bulunduğu iddiasıyla Hazine adına tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 112 ada 40 parsel sayılı taşınmazın tespit tutanağının iptaliyle tespit maliki .. oğlu ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın dayanağı 27.07.1965 tarih ve 2, 4 ve 6 sıra numaralı tapu kayıtlarının fen bilirkişi raporuna göre taşınmazı kapsadığı, dayanak kayıtların Hazine'nin taraf olduğu Başkale Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 21.12.1964 tarih, 1963/39 Esas ve 1964/165 Karar sayılı tescil ilamı ile oluştuğu ve davacı Hazine aleyhine kesin hüküm oluşturduğu kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Taşınmazın dayanağı tapu kayıtlarının başka taşınmazlara revizyon görüp görmediği araştırılmamış, keşfe katılan yerel bilirkişi ile tutanak tanıklarından dayanak tapu kayıtlarının yönleri yöntemince sorulup taşınmazı kapsayıp kapsamadığı, denetlenmemiş komşu taşınmazların kadastro tutanak ve varsa dayanak kayıtları getirtilmemiş, taşınmazın dayanağı olan ve dosyada mevcut tescil ilamı ve krokisinden yararlanılmamış, tescil krokisinin uygulama kabiliyeti olup olmadığı yönünden teknik bilirkişiden rapor alınmamıştır.

Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, öncelikle taşınmazın dayanağı tapu kayıtlarının başka parsellere revizyon görüp görmediği araştırılmalı, çekişmeli taşınmazlara komşu 112 ada 39 ve 49 parsel sayılı taşınmazların kadastro tutanakları ile varsa dayanağı belgelerin onaylı örnekleri, çekişmeli taşınmazın dayanağı tapu kayıtlarının kadastro sırasında revizyon gördüğü parsellere ait onaylı tutanak örnekleri, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıtları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi kurulu,

taraf tanıkları ve teknik bilirkişi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte; taşınmazın dayanağı 27.07.1965 tarih ve 2, 4 ve 6 sıra numaralı tapu kayıtları ve Başkale Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 21.12.1964 tarih, 1963/39 Esas ve 1964/165 Karar sayılı ilamı ile oluşan tapu kaydının tescil krokisi, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20. maddesi hükmü uyarınca haritalarına göre belirlenmeli, haritaların uygulanabilir olmaması halinde sınırları tek tek okunmak suretiyle sınırlar mahalli bilirkişilerce zeminde tek tek gösterilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkânı sağlanmalı,

tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazları kapsayıp kapsamadığı ve kapsamlarının neresi olduğu belirlenmeye çalışılmalı ve fen bilirkişisine keşfi izlemeye elverişli harita düzenlettirilmelidir.

Bu suretle tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazı kapsayıp kapsamadığı duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmeli, fen bilirkişisinden keşfi takibe imkan verir ve tapu kayıtlarının uygulamasını ve kapsamını gösterir, taşınmazın dayanağı tescil ilamı ve krokisinin uygulama kabiliyeti olup olmadığını açıklayıcı rapor alınmalıdır.

Tapu kayıtlarına kapsam tayin edildikten sonra çekişmeli taşınmazın dayanak kayıtların kapsamı dışında kaldığının anlaşılması halinde yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın hangi tarihten beri kimler tarafından neye istinaden ve ne şekilde zilyet edildiğine, taşınmazın zilyetlikle mülk edinmeye elverişli yerlerden olup olmadığına ilişkin maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.