Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/19875 K.2018/3560

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sırasında ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ... ada ... , ... , ... ve ... parsel sayılı sırasıyla 1.667.30, 1.272.87, 4.970.88 ve 148,26 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir.

Davacılar ..., ... ve ..., çekişmeli taşınmazların kamulaştırılarak ... adına tescil edildiğini ve bedellerinin ileride çıkacak hak sahiplerine ödenmek üzere bankaya bloke edildiğini ve halen kendilerine ödenmediğini ileri sürerek çekişmeli taşınmazlarda malik olarak hak sahibi olduklarının tespitine karar verilmesi istemiyle Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açmışlardır.

Mahkemece, önceki tarihli Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsiz olduğuna ilişkin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, ... ada ... , ... , ... ve ... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma öncesinde ... adına tapuya kayıt ve tesciline, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma öncesinde taşınmazın tamamı 2 pay kabul edilmek suretiyle hissesinin malik ve hak sahipliğinin ...'a, diğer 1 hissesinin malik ve hak sahipliğinin ...'a ve ... ada ... , ... ve ... parsel sayılı taşınmazların ise tamamı 2 pay kabul edilmek suretiyle 1 hissesinin malik ve hak sahipliğinin ...'a,

1 hissesinin malik ve hak sahipliğinin ise ...'a ait olduğunun tespitine karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazlarda kamulaştırma tarihine kadar davacılar lehine zilyetlikle iktisap koşulları oluştuğu kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli değildir.

Keşif sırasında dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanları taşınmazın öncesinin ne olduğu, zilyetlikle iktisaba elverişli yerlerden olup olmadığı, davacıların taşınmazları ne zamandan beri hangi tasarruflarla zilyetliklerinde bulundurdukları hususlarını belirleme yönünden son derece yetersiz olduğu gibi taşınmazların keşif tutanağında su altında bulundukları gözlemlenmesine karşın uyuşmazlığın çözümünde uydu ve hava fotoğraflarından yararlanılmamış, soyut nitelikteki yerel bilirkişi ve tanık beyanlarına dayalı olarak hüküm kurulmuştur.

Diğer taraftan çekişmeli taşınmazlardan ... ada ... parsel sayılı taşınmazın doğu sınırı ... arazisi ile çevrili olduğu halde ... yönünden araştırma ve inceleme de yapılmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için taşınmazların kamulaştırıldığı 2003 yılından (taşınmazlarda bu tarihten önce su tutulmaya başlanmış ise bu tarihten) geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ve en az 3 ayrı evreye ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları ve kamulaştırma tarihine (taşınmazlarda bu tarihten önce su tutulmaya başlanmış ise bu tarihe) yakın tarihlere ilişkin yüksek çözünürlüklü uydu fotoğrafları getirtilerek dosya ikmal edilmeli, bundan sonra,

taşınmazın bulunduğu yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı, yansız, yerel bilirkişi ve aynı yönteme göre belirlenecek taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi, fen bilirkişi ve 3 kişilik ... bilirkişi kurulu heyeti aracılığıyla keşif yapılmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazların öncesinin ne olduğu; zilyetlikle iktisaba elverişli yerlerden olup olmadığı, taşınmazlar üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime, nasıl intikal ettiği, taşınmazların öncesinin imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığı,

muhtaç yerlerden ise imar ve ihyanın ne zaman başlayıp tamamlandığı ve kamulaştırma tarihine (taşınmazlarda bu tarihten önce su tutulmaya başlanmış ise bu tarihe) kadar ...

Kanunu'nun 14. maddesinde belirtilen sürenin geçip geçmediği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, dinlenen bilirkişi ve tanık beyanlarında çelişki doğduğu takdirde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı, ... bilirkişi kurulundan bölgede ... tahdidinin ne zaman yapılıp kesinleştiği, taşınmazların tahdit dışında bırakılıp bırakılmadığı, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın doğu sınırındaki ormanın devamı niteliğinde olup olmadığı, ormandan açılıp açılmadığı,

... sayılan yerlerden olup olmadığı hususunda ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş hava fotoğrafları ile uydu fotoğraflarının incelemesi yaptırılarak; dava konusu taşınmazların önceki ve şimdiki niteliğinin, ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliklerine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, fen bilirkişisinden keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli rapor alınmalı, bundan sonra tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.