Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/19996 K.2018/1933

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucunda, ... İlçesi..... Köyü çalışma alanında bulunan 131 ada 24 parsel sayılı 214,62 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak ölü olduğu beyanlar hanesinde gösterilmek suretiyle davalıların murisi.... adına tespit ve tescil edilmiş, bilahare gerçekleşen intikaller sonucunda da davalılar adına kayden devredilmiştir.

Davacı ..., tapu kaydı, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği, miras yoluyla gelen hak ve taksime dayanarak çekişmeli taşınmazın bir bölümü hakkında tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, dava konusu taşınmazın fen bilirkişi raporunda (B) harfiyle gösterilen temyize konu 26,46 metrekarelik kısmının tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalılar ... ve ... tarafından birlikte temyiz edilmiştir.

Mahkemece dava konusu 131 ada 24 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (B) harfiyle gösterilen kısmının davacının dayandığı tapu kaydının kapsamında kaldığı gerkeçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, davacının dayandığı 28.05.1942 tarih ve 50 sayılı tapu kaydı dosya arasına getirtilmesine rağmen yöntemine uygun şekilde mahalline uygulanıp kapsamı belirlenmemiş; sözkonusu tapu kaydı Arazi Toprak Komisyonu’nun 22.05.1942 tarih ve 13 sayılı kararına istinaden tescil edildiği halde haritasının bulunup bulunmadığı araştırılmamış, tapu uygulaması sırasında komşu parsel tutanak ve dayanaklarından yeterince yararlanılmamış, dayanılan tapu kaydının davacının kök murisi ... ...ile kardeşi Mevlüt ...arasında müşterek olduğu dikkate alınmamış, yerel bilirkişi ve tanıkların çelişkili ve yetersiz beyanlarına dayanılarak karar verilmiştir.

Bu şekilde eksik ve yetersiz bir incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca öncelikle davacının dayandığı 28.05.1942 tarih ve 50 sayılı tapu kaydının Toprak Komisyonu kararına istinaden oluştuğu dikkate alınarak tapunun oluşumuna esas tüm belge ve haritalar ilgili kurumlardan getirtilerek dosya arasına konulmalı, çekişmeli taşınmaza komşu 131 ada 17, 18, 22, 23, 25, 26 ve 28, 127 ada 1, 2 ve 4, 130 ada 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespit tutanakları ve varsa tesislerinden itibaren tüm tedavülleri ile tespitlerin dayanağını oluşturan kayıtları, tespitler kesinleşmişse kadastro sonucu oluşan tapu kayıtları,

hükmen kesinleşmişlerse mahkeme ilamlarının onaylı örnekleri getirtilerek dosyasına konulmalı, dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile uzman fen ve ziraat bilirkişilerinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte; davacı tarafın tutunduğu tapu kaydının kapsamı 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20/A maddesi hükmü uyarınca varsa haritasına göre yöntemince belirlenmeli, haritanın bulunmaması veya uygulanabilir olmaması halinde tapu kaydının sınırları ayrı ayrı okunmak suretiyle yerel bilirkişilerce zeminde tek tek göstertilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkânı sağlanmalı, sınırlar komşu parsel tutanak ve varsa dayanağı kayıt ve belgelerle denetlenmeli, bu şekilde tapu kaydının çekişmeli taşınmaz bölümünü kapsayıp kapsamadığı ve kapsamının neresi olduğu kesin olarak saptanmalı,

tapu kaydının sınırlarının değişebilir ve genişleyebilir sınır niteliğinde olması halinde kaydın miktarına itibar edilmesi gerektiği hususu dikkate alınmalı, ayrıca tapu kaydının davacının kök murisi ... ...ile Mevlüt ...arasında müşterek tapu niteliğinde olduğu hususu gözönüne alınmalı, fen bilirkişisine keşfi izlemeye imkan verir ayrıntılı ve gerekçeli rapor tanzim ettirilmelidir.

Çekişmeli taşınmaz bölümünün kısmen veya tamamen tapu kaydının kapsamı dışında kaldığının belirlenmesi halinde ise yerel bilirkişiler ve tanıklara çekişmeli taşınmaz bölümünün öncesinin kime ait olduğu, kimden kime hangi hukuki sebeple intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne sıfatla ve ne şekilde kullanıldığı hususları maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde hakimin davayı aydınlatma görevi kapsamında tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilmeli,

ziraat bilirkişisinden taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, varsa üzerindeki ağaçlarının adeti, yaşı, aşılanmışlarsa aşı yaşları ve taşınmazlar içerisindeki konumları, çekişmeli taşınmaz üzerindeki ekonomik amaca uygun zilyetliğin hangi tarihten beri hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü ve çekişmeli taşınmazın kullanım durumunu kesin olarak belirleyen bilimsel verilere dayalı rapor alınmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.