Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/20412 K.2017/8187

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro çalışmaları sonucu ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 159 ada 1 parsel sayılı 98.933,59 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kadimden beri devletin hüküm ve tasarrufundaki yerlerden olduğu belirtilerek Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu kaydının iptali ve taşınmazın adına tescili istemi ile dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 159 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 19.11.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 61.546,34 metrekare ve (C) harfi ile gösterilen 17.971,17 metrekare yüzölçümündeki bölümlerinin davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, aynı bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 19.416,08 metrekarelik kısım yönünden ise davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davacının tespit tarihinden geriye doğru 20 yılı aşkın bir süredir eklemeli zilyetlikle davasız ve aralıksız olarak malik sıfatıyla zilyet olduğu gerekçesi ile dava konusu taşınmazın krokide (B) ve (C) harfi ile gösterilen kısımları yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, ziraatçi bilirkişinin soyut dava konusu taşınmazın temyize konu bölümleri üzerinde davacı taraf yararına 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesindeki koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğini açıklamaktan uzak, yetersiz, raporuna dayanılarak; hava fotoğrafı incelemesi yapılmaksızın ve dosyadaki ziraatçi bilirkişi raporunda taşınmazın bir süredir kullanılmadığına ilişkin beyanları bulunmasına rağmen, taşınmazın sürekli ekilip biçildiğini belirtir mahalli bilirkişi beyanlarına değer verilerek hüküm kurulmuş olması;

öte yandan, taşınmazın davacıya babasından kaldığı söylendiği halde babasının başka mirasçıları olup olmadığının, taşınmazın davacıya intikal şeklinin de belirlenmemiş olması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Eksik inceleme ile karar verilemez.

Hal böyle olunca öncelikle, çekişmeli taşınmaza komşu olan tüm taşınmazların kadastro tutanakları, varsa tespite dayanak belgeler ve kadastro sonucu oluşan tapu kayıtlarının onaylı örnekleri getirtilmek, çekişmeli taşınmazın tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ilişkin en az 3 ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafı temin edilerek dosyaya konulmalı, jeodezi ve/veya fotogrametri mühendisi bilirkişi aracılığıyla hava fotoğrafı üzerinde inceleme yapıtırılarak dava konusu taşınmazın temyize konu bölümlerinin bu tarihler itibariyle ekilip biçilen arazi niteliğinde olup olmadığı belirlenmeli;

dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra; yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları fen bilirkişisi ve 3 kişilik ziraat mühendisleri bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte, yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazın öncesi, niteliği, zilyetliğin başlangıcı sürdürülüş biçimi ve tespit tarihine kadar davalı yararına 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin dolup dolmadığı, taşınmazın çekişmeli bölümlerinin davacıya ne surette intikal ettiği sorulmalı, önceki keşifte belirtildiği gibi öncesi davacının babasına ait olup onun ölümü ile davacıya kaldığının beyan edilmesi halinde başka mirasçıların olup olmadığı, varsa paylaştırma yapılıp yapılmadığı,

taşınmazın davacıya ne surette kaldığı hususlarında somut olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, ziraatçi bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın toprak ve bitki yapısı, taşınmazda imar-ihya işlemlerinin ne zaman tamamlandığı, ne kadar süredir tarım arazisi olarak kullanıldığı,

komşu parsellerle benzer ve farklı yönlerini ele alan, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisinden ise keşfi takibe elverişli krokili rapor alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, dosyaya getirtilen hava fotoğrafları jeodezi ve/veya fotogrametri uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi yaptırılmalı, çekişme konusu taşınmaz hava fotoğraflarında gösterilmeli,

bu yerin önceki ve şimdik niteliğinin, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin kısmen veya tamamen ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine yönelik olarak dosya üzerinden rapor alınmalı, komşu parsellerin kadastro tutanakları ve varsa dayanak kayıtların çekişmeli parsel yönünü ne şekilde tanımladıkları üzerinde durulmalı, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.