Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/20419 K.2017/8598

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu .... Köyü çalışma alanında bulunan 114 ada 25 parsel sayılı 2.137,57 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kadastro tutanağının beyanlar hanesinde korunması gerekli kültür varlığı şerhi yazılmak suretiyle Kanlı Köprü Sit Alanı ve Koruma Alanı vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ... ve ... irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacı ...'in davasının reddine, davacı ...'nin davasının kabulüne, çekişmeli 114 ada 25 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi tarafından düzenlenen 24.11.2014 tarihli rapor ve eki krokide (A) harfiyle gösterilen 1.018,89 metrekare yüzölçümündeki bölümünün tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... ile davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece.

24.11.2014 tarihli fen bilirkişisi raporunda (A) ile gösterilen 1.018,89 metrekarelik bölümünün sit alanı ve koruma alanı dışında kaldığı, bu bölümün davacı ... tarafından koşullarına uygun olarak kullanıldığı, zilyetlik ile iktisabı mümkün ve özel mülkiyete konu olan yerlerden olduğu gerekçesiyle bu bölüm yönünden davacı ...'in davasının kabulüne, aynı raporda (B) ile gösterilen bölümün sit alanı ve koruma alanı içerisinde kaldığı gerekçesiyle bu bölüm yönünden davacı ...'in davasının reddine karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme karar vermek için yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece çekişmeli taşınmaza komşu olan taşınmazlara ait kadastro tutanakları ile varsa kadastro tespitine esas vergi kaydı, tapu kaydı ve varsa krokisi getirtilerek çekişmeli taşınmazı ne şekilde tanımladığı üzerinde durulmamış, fen bilirkişisi raporunda taşınmazın kısmen sit alanı sınırları içerisinde kaldığı belirlendiği halde yapılan keşfe arkeolog bilirkişi alınmamıştır.

Bunların yanında mahkemece taşınmazın önceki niteliğini belirlemede önemli bir yere sahip olan hava fotoğraflarından da yararlanılmamıştır. Bu şekilde yetersiz araştırma, inceleme ve uygulama ile karar verilemez.

O halde, sağlıklı bir sonuca varılması için öncelikle kadastro tespitinin yapıldığı 18.9.2007 tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait 3 ayrı hava fotoğrafı Harita Genel Komutanlığı'ndan, komşu taşınmazların tespitine esas vergi kaydı, tapu kaydı ve varsa krokisi, bölgeye ait sit haritası Adana Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünden getirtilerek dosya keşfe hazır hale getirilmelidir.

Daha sonra yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları ile üç kişiden oluşacak ziraatçı bilirkişi kurulu, fen bilirkişisi ve arkeolog bilirkişi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte, yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı beyan alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözleri, komşu taşınmazların kadastro tutanakları ve varsa dayanaklarını oluşturan kayıtlarla denetlenmeli, ayrıca varsa komşu taşınmazlara uygulanan vergi kaydı veya tapu kaydının çekişmeli taşınmazı ne şekilde okuduğu üzerinde durulmalıdır.

Sit haritası, fen bilirkişisi ve arkeolog bilirkişi aracılığıyla ölçekleri eşitlenip kadastro paftası ile çakıştırılarak yöntemince uygulanmalı, taşınmazın arkeolojik sit alanı içinde kalıp kalmadığı, kalıyor ise derecesi ve taşınmaz üzerinde 1. grup olarak tescil edilmiş kültür ve tabiat varlıkları bulunup bulunmadığı hususları incelenmeli, bilirkişilere denetime elverişli şekilde rapor ve kroki tanzim ettirilmeli, keşfe katılacak ziraatçi bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, taşınmazın imar ve ihyaya konu olup olmadığı ile imar ve ihyasının ne zaman tamamlandığını,

taşınmazın ne kadar zamandır tarım arazisi olarak kullanıldığını açıklayan, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı değerlendirmeyi içeren, çekişmeli taşınmazın değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalıdır.

Merciinden getirtilen hava fotoğrafları jeodezi ve fotogrametri uzmanına büro ortamında stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak taşınmazın tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihinin, niteliğinin ve taşınmaz üzerindeki kullanım süresinin ve zilyetliğin sürdürülüş biçiminin belirlenmesine çalışılmalı ve bu hususlarda ayrıntılı rapor alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.