Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/20659 K.2018/3482

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sonucu ... İlçesi, ... Köyü çalışma alanında bulunan ... ada ..., ... ada ..., ..., ... ada ... parsel sayılı sırasıyla 3.703.11, 3.409.88, 718.84, 2.617.68 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar ...

Kanunu gereği, ... ada ... ve ... parsel sayılı sırasıyla 246,00 ve 343,66 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar tapu kaydı nedeni ile bahçe vasfıyla ... adına tespit ve tescil edilmiş, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın ..., ... ada ... parsel sayılı taşınmazın ... mirasçıları, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın ... mirasçıları işgalinde olduğu, ... ada ... parsel üzerindeki ağaçların ...'a, ... ada ... parsel üzerindeki ağaçların ...' ye, ... ada ... parsel üzerindeki ağaçların ...'a ait olduğu taşınmazların tapu kayıtlarının beyanlar hanesine şerhedilmiştir.

Davacı ... temsilcisi, çekişmeli taşınmazların mera niteliğinde köy orta malı olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne, ... ada ..., ..., ... ada ... parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tesciline, ... ada ..., ... ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlara yönelik davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

1- Davacı Köy Tüzel Kişiliği vekilinin ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve çekişmeli taşınmazların tespitlerine esas tapu kaydı kapsamında kaldığı belirlendiğine göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

2- ... ada ..., ... ada ..., ..., ... ada ... parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarına gelince.

Mahkemece; dava konusu edilen ... ada ..., ..., ... ada ... nolu parsellerin yaklaşık 40 yıldır davacı köy tüzel kişiliği tarafından köy boşluğu olarak kullanıldığı, ancak bir kısım köy sakinlerince sonrasında işgal edildiği, hatta bu hususta köy tüzel kişiliğinin şikayetiyle işgal edenler hakkında 3091 sayılı kanuna göre Kaymakamlık makamınca işlem yapıldığı, her ne kadar tanıklar ifadelerinde taşınmazların köy merası olduğundan bahsetmiş iseler de gerekçelerinin yerinde olması nedeniyle hükme esas alınmasında sakınca bulunmayan ziraat bilirkişi raporu da nazara alındığında taşınmazların mera vasıflarının bulunmadığının anlaşıldığı,

... ada ... nolu parselin ise öncesinde köy boşluğu olduğu, ancak 1968-1969 yıllarında köy sakini ...'a ev yeri olarak verildiği ve o yıllardan itibaren adı geçen tarafından kullanıldığı gerekçeleri ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanları ile ziraat bilirkişi raporu çelişmekte olup, taşınmazların evveliyatında ne olduğu,

mera niteliğinde olup olmadığı ve üzerlerinde sürdürülen zilyetliğin niteliği ve süresi kesin olarak belirlenmemiş, uyuşmazlığın çözümünde bir yerin niteliği ve kullanım durumunu en iyi belirleme yöntemi olan hava fotoğraflarından usulünce yararlanılmamış, tek kişilik ziraat bilirkişi raporu ile yetinilmiş, davacı köy tüzel kişiliği çekişmeli taşınmazların mera niteliğinde olduğu iddiasıyla dava açmış olmasına rağmen, talep aşılarak, çekişmeli ... ada ..., ..., ... ada ... parsel sayılı taşınmazların köy tüzel kişiliği adına tesciline karar verilmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; varsa mera tahsis kararı, ekleri ve haritaları ile çekişmeli taşınmazlara komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler ve komşu veya civar ... parsellerini bir arada gösterir ... paftası (birleşik kroki) ile tespit tarihi olan 2007 yılından 15-20-25 yıl öncesi zaman dilimi içerisinde farklı tarihlere ait en az 3 stereoskopik hava fotoğrafı, Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilmeli, bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları getirtilerek dosya arasına konulmalı,

bundan sonra mahallinde, komşu köyden seçilecek yerel bilirkişiler, tanıklar, üniversitelerin toprak kürsüsünde uzman 3 kişilik ziraat mühendisleri, 1 fen elemanı, 1 jeodezi ve fotogrametri uzmanından oluşan bilirkişi heyeti aracılığıyla keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte tanık ve mahalli bilirkişilerden çekişmeli taşınmazlar hakkında varsa mera tahsis kararı ve haritaları uygulanıp kapsamları belirlenmeli, mera tahsisi yoksa, taşınmazın öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, çekişmeli taşınmaz bölümleri ile varsa mera nitelikli arazi arasında ayırıcı nitelikte unsur bulunup bulunmadığı, taşınmaz bölümlerinin geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri, ne suretle kullanıldığı,

öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı hususları tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmaya çalışılmalı, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle yöntemince giderilmelidir.

Jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik olarak, temin edilebilecek en eski tarihli uydu fotoğrafları üzerinde de inceleme yaptırılarak; çekişme konusu taşınmazların önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu, imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı, kullanıma ara verilip verilmediği, taşınmazların mera niteliğinde olup olmadığı hususlarında rapor düzenlettirilmeli, zirai bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazlar üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunup bulunmadığı,

ekonomik amaca uygun zilyetlik varsa hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü, çekişmeli taşınmaz ile komşu taşınmazların toprak yapısı ve niteliği hususunda fark bulunup bulunmadığı, çekişmeli taşınmazların mera niteliğinde veya meradan açma olup olmadığını irdeleyen, çekişmeli taşınmazların niteliğini, kullanım durumunu ve zilyetlik süresini kesin olarak belirleyen rapor hazırlattırılmalı, taşınmazların hangi bölümüne ait olduğuna dair gerekli açıklamanın yapıldığı fotoğraflar raporlara eklenmeli, fen bilirkişisinden keşfi takibe imkan verir kroki ve rapor düzenlemesi istenmeli,