Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/20846 K.2018/2302

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sırasında ...

Köyü çalışma alanında bulunan temyize konu 220 ada 2 parsel sayılı 129.080,88 metrekare, 220 ada 3 parsel sayılı 1.081,16 metrekare, 222 ada 2 parsel sayılı 88,80 metrekare, 222 ada 10 parsel sayılı 11.468,22 metrekare, 222 ada 22 parsel sayılı 60.496,51 metrekare, 222 ada 24 parsel sayılı 39.341,19 metrekare, 222 ada 35 parsel sayılı 28.410,84 metrekare, 222 ada 37 parsel sayılı 6.177,84 metrekare, 223 ada 1 parsel sayılı 8.645,48 metrekare, 224 ada 2 parsel sayılı 11.856,90 metrekare, 228 ada 1 parsel sayılı 6.201,27 metrekare, 233 ada 1 parsel sayılı 5.684,47 metrekare, 237 ada 1 parsel sayılı 5.674,73 metrekare,

238 ada 2 parsel sayılı 8.434,94 metrekare, 238 ada 5 parsel sayılı 4.831,49 metrekare, 239 ada 6 parsel sayılı 479,40 metrekare, 239 ada 21 parsel sayılı 2.724,59 metrekare, 239 ada 43 parsel sayılı 2.306,20 metrekare, 239 ada 46 parsel sayılı 5.818,04 metrekare, 245 ada 2 parsel sayılı 8.903,02 metrekare, 245 ada 5 parsel sayılı 1.564,11 metrekare ve 245 ada 29 parsel sayılı 2.671,68 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle ham toprak vasfıyla ... adına tespit edilmiş.

220 ada 1 parsel sayılı 570,96 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... .... adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacılar ... ve müşterekleri, 220 ada 2, 3; 222 ada 2, 10, 22, 24, 35, 37; 223 ada 1; 224 ada 2; 228 ada 1; 233 ada 1; 237 ada 1; 238 ada 2, 5; 239 ada 6, 21, 43, 46; 245 ada 2, 5 ve 29 parsel sayılı taşınmazların köyün merası olduğu iddiasıyla; birleşen dosya davacıları ... ve ... ise, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedenine dayanarak 228 ada 1 parsel sayılı taşınmazın eşit paylarla adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır.

Yargılama sırasında davacılardan ... ile davacı ... ve müşterekleri vekili, dava konusu taşınmazlardan 221 ada 1 parsel sayılı taşınmaza sehven dava açtıklarını, bu taşınmaz yerine ... tespiti kesinleşmiş bulunan 220 ada 1 parsel sayılı taşınmazı dava konusu ettiklerini beyan etmişlerdir.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacılar ... ve müştereklerinin 220 ada 1 sayılı parsel hakkındaki davalarının askı ilan süresinden sonra açıldığı gerekçesi ile diğer parseller hakkındaki davaların aktif husumet yokluğu nedeni ile reddine, 220 ada 2, 3; 222 ada 2, 10, 22, 24, 35, 37; 223 ada 1; 224 ada 2; 233 ada 1; 237 ada 1; 238 ada 2, 5; 239 ada 6, 21, 43, 46; 245 ada 2, 5 ve 29 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tesciline; ... ve ...’ın 228 ada 1 parsele yönelik davalarının kabulü ile bu taşınmazın eşit paylarla davacılar ... ve ... adına tesciline karar verilmiş;

hüküm, davacılar ... ve müşterekleri vekili ile davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dava konusu 220 ada 2, 3; 222 ada 2, 10, 22, 24, 35, 37; 223 ada 1; 224 ada 2; 233 ada 1; 237 ada 1; 238 ada 2, 5; 239 ada 6, 21, 43, 46; 245 ada 2, 5 ve 29 parsel sayılı taşınmazlar yönünden; dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacılar ... ve müştereklerinin yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

2- Dava konusu 220 ada 1 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise. Mahkemece dava konusu taşınmaza ilişkin olarak, askı ilan süresi içerisinde dava açılmadığı kabul edilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir. Dava konusu 220 ada 1 parsel sayılı taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacılar ... ve müşterekleri, temyize konu olmayan 221 ada 1 parsel sayılı taşınmazın (ve dava dışı başkaca taşınmazların) köyün merası olduğu iddiasıyla askı ilan süresi içerisinde ..., ... ve müştereklerini hasım göstermek suretiyle dava açmışlardır.

Mahkemece 10.06.2015 gününde taşınmaz başında yapılan keşifte hazır bulunan davacılardan ... ile davacılar ... ve müşterekleri vekili, her ne kadar dava konusu taşınmazı 221 ada 1 parsel olarak belirtmiş iseler de, asıl dava konusu yapılmak istenen taşınmazın 220 ada 1 parsel sayılı taşınmaz olduğunu beyan etmişlerdir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, 220 ada 1 parsel sayılı taşınmazın askı ilan süresi geçtikten sonra açılmış bulunan davanın, süre yönünden reddine karar verilmiştir. Dava dilekçesinde davalı doğru olarak gösterildiğine ve davada taraf değişikliği icap etmediğine göre, dava dilekçesinde parsel numarasının doğru bildirilmemesinin maddi hataya dayalı olduğu ve davanın askı ilan süresi içerisinde açıldığı açıktır.

Hal böyle olunca, maddi hatanın düzeltilmesi her zaman ve her yöntemle mümkün bulunduğuna göre, Mahkemece davanın 220 ada 1 parsel sayılı taşınmaza yönelik bulunduğu kabul edilerek, taşınmazın tutanak aslı getirtilmek suretiyle işin esasına girilerek iddia ve savunma doğrultusunda inceleme ve araştırma yapmak gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi,

kabule göre de askı ilan süresi geçtikten sonra açılan dava yönünden mahkemenin görevsizliğine karar verilmesi gerektiği halde davanın reddine karar verilmiş olması da isabetsiz olup davacı ... ve müşterekleri vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle hükmün BOZULMASINA,

3- Dava konusu 228 ada 1 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarına gelince; dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacılar ... ve müştereklerinin temyiz itirazları yerinde değildir.

Davalı Hazinenin aynı taşınmaza yönelik temyizi yönünden ise, Mahkemece, dava konusu taşınmaz üzerinde, birleşen dosya davacıları ... ve ... lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla iktisap koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde karar verilmiştir.

Ancak, Mahkemece dava konusu taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden intikal ettiği ve ne şekilde kullanıldığı belirlenmemiş, taşınmazın niteliğinin belirlenmesi amacıyla 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamış, bu durumunun tespiti amacıyla hava fotoğraflarından yararlanılmamış olduğu gibi dava konusu taşınmazın çevresi 101 ada 1 parsel sayılı ... parseli ile çevrili olduğu halde yöntemince ... araştırması da yapılmamış olduğundan yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hal böyle olunca; öncelikle, dava konusu taşınmazın çevresinde bulunan 101 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tespiti kesinleşmiş ise ... sonucu oluşan tapu kaydının onaylı örneği Tapu Müdürlüğünden, taşınmazın tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, ... mühendisi bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi, teknik bilirkişi ve 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte; yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın öncesinin ne olduğu, kim tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, taşınmazda imar-ihya işlemi yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığı, taşınmaz kullanılmıyorsa ne zamandan beri ve neden kullanılmadığı, iradi terkin söz konusu olup olmadığı, komşu ... parseli ile arada ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı; yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle yöntemince giderilmeli;

tespite aykırı sonuçlara ulaşılması halinde tüm tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek aykırılıkların giderilmesine çalışılmalı; yerel bilirkişi ve tanık sözleri, komşu taşınmazın ... tutanağı ve varsa dayanaklarını oluşturan kayıtlarla denetlenmeli; teknik bilirkişiden keşfi takibe elverişli krokili rapor alınmalı;

ziraat bilirkişi kurulundan dava konusu taşınmazın toprak yapısı ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü, taşınmazın imar-ihyaya konu olabilecek yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, komşu parselle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; ... mühendisi bilirkişiden taşınmazın ... sayılan yerlerden olup olmadığını bildirir, ... yasaları karşısında taşınmazın durumunu açıklar, ayrıntılı rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazın sınırlarını ve niteliğini, taşınmazda imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcı, şekli ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.