Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/20978 K.2018/75

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ..., Mahallesi çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz bölümlerinin adına tescili istemiyle, imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedenine dayanarak dava açmıştır. Yargılama sırasında ... ve ..., irsen intikal, imar-ihya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedenine dayanarak davaya katılmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda müdahiller ... ve ... yönünden davanın HMK'nın 150. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına, davacının davasının kabulüne, 31.10.2013 tarihli teknik bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 12.815,474 metrekare, (B) harfi ile gösterilen 4.968,010 metrekare ve (C) harfi ile gösterilen 2.496,774 metrekarelik taşınmaz bölümlerinin tarla vasfı ile davacı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili, müdahillerden ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, müdahil ...’nin yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

2- Davalı ... ve ... Belediye Başkanlığının temyiz itirazlarına gelince. Mahkemece, 31.10.2013 tarihli teknik bilirkişi raporunda (A), (B) ve (C) harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümleri üzerinde davacı lehine 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddesinde belirtilen zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Dava.

TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerine dayalı tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece taşınmaz başında yapılan keşiflerde dinlenen yerel bilirkişiler, dava konusu taşınmaz bölümlerinin öncesinin taşlık olduğunu, davacının eşi ile birlikte taşınmazların taşlarını temizlediğini, taşınmazların önce buğday ekilmek suretiyle kullanıldığını, daha sonra ise üzerlerine bağ omcaları ve zeytin ağaçları dikildiğini belirtmişlerdir.

Dosya arasında bulunan 20/09/2010 tarihli ziraat bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmaz bölümleri üzerinde yer yer taşlık alanlar olduğu bildirildiği halde Mahkemece, teknik bilirkişiden bu alanların yerlerini gösteren rapor alınmamış, taşınmaz bölümlerinin niteliğinin belirlenmesi amacıyla 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulundan, dava konusu taşınmaz bölümlerinin öncesinin ne olduğunu, taşınmazlarda imar-ihya işlemi yapılıp yapılmadığını, yapılmış ise imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını ve kullanım durumunu kesin olarak belirleyen bilimsel verilere dayalı gerekçeli rapor alınmamış, bu hususta hava fotoğraflarından yararlanılmamış,

yerel bilirkişi ve tanıkların söz konusu hususlara açıklık getirmeyen, soyut beyanlarına itibar edilmiştir.

Yine, Mahkemece dava konusu taşınmaz bölümlerine komşu başkaca taşınmazlar olup olmadığı belirlenmemiş, davacı adına tesciline karar verilen ve hükme esas alınan 31.10.2013 tarihli teknik bilirkişi raporunda (B) ve (C) harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümleri arasından “Kırıkhan – Hassa – Nurdağı Devlet Karayolunun” geçtiği anlaşılmasına rağmen, ... tarafından taşınmazlarda kamulaştırma yapılıp yapılmadığı araştırılarak, kamulaştırmaya ilişkin tüm bilgi ve belgeler dosya arasına getirtilmemiş, taşınmazların imar planı kapsamında kalıp kalmadığı belirlenmemiştir.

Bu şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca; öncelikle, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş olan 6360 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlığı davaya dahil edilerek husumet yaygınlaştırılmalı, daha sonra dava konusu taşınmaz bölümlerine komşu başkaca taşınmazlar olup olmadığı belirlenerek, bu taşınmazlara ait kadastro tutanakları ve varsa dayanağı olan kayıtlar getirtilmeli, taşınmazların imar planı sınırları içinde kalıp kalmadığı, imar planı sınırları içinde kalıyorsa hangi yıl imar planı sınırları içine alındığı ve imar planının kesinleşip kesinleşmediği,

... ve Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlığından sorularak alınacak cevap ile tüm plan ve haritalar getirtilmeli, taşınmazlar imar planı kapsamına alınmışsa bu tarihten, imar planı kapsamında değilse dava tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait 3 ayrı dönemde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan getirtilmeli, hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda (B) ve (C) harfleri ile gösterilen taşınmazlarda kamulaştırma işlemi yapılıp yapılmadığı araştırılarak ilgili evrak dosya arasına alınmalı, bu şekilde dosya ikmal edildikten sonra,

mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, jeodezi ve fotogrametri mühendisi, 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu ve teknik bilirkişi katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Mahallinde yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi, taraf tanıklardan; taşınmaz bölümlerinin geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, taşınmazların imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; komşu taşınmazların varsa dayanak kayıtlarının dava konusu taşınmazların yönünü ne okuduğu belirlenmeli; bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli;

dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı; teknik bilirkişiden keşfi takibe elverişli, keşifte uygulanan kroki ve raporların kapsamını belirtir, taşınmazların kamulaştırmaya konu olup olmadığını içerir, dava konusu taşınmaz bölümlerini komşularıyla birlikte gösterir krokili rapor alınmalı;

ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan taşınmaz bölümlerinin toprak yapısı ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini, taşınmazlar üzerindeki bitki örtüsü, taşınmazların imar-ihyaya konu olabilecek yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu olmaya başladığı ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarını da içerir, önceki ziraat bilirkişi raporlarını irdeleyen, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı;

jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmaz bölümlerinin sınırlarını ve niteliğini, taşınmazlarda imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcı, şekli ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı; davalı ... tarafından dayanılan ...

Kaymakamlığının 09.05.2005 tarih 9 ve 29.09.2009 tarih 13 nolu idari men kararlarına konu dosyalar ile ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2007/17 Esas, 2007/83 Karar sayılı dava dosyası da getirilip ceza davasına ve men kararlarına konu yer ile dava konusu yerin aynı yer olup olmadığı araştırılmalı, kapsamları belirlenmeli ve kararların içerikleri tartışılmalı.

3402 sayılı Kanun'un 17. maddesi göz önüne alınarak taşınmazlar imar planı kapsamında ise imar planının onay tarihinden önce, imar planı kapsamı dışındaysa dava tarihine kadar 3402 sayılı Yasa'nın 14 ve 17. maddesinde öngörülen koşulların davacı taraf yararına gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli ve tüm deliller değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.