Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/21217 K.2017/9044

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucunda, .... Köyü çalışma alanında bulunan 104 ada 15 parsel sayılı 4.297,87 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği, miras yoluyla gelen hak ve taksime dayanılarak davalılar ... ve ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı Hazine temsilcisi, çekişmeli taşınmazın "Hazine taşınmaz kayıt defterinde" kayıtlı bulunduğunu ve devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu ileri sürerek tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı Hazinenin dayandığı tapu kaydının çekişmeli taşınmazı kapsamadığı ve çekişmeli taşınmaz üzerinde Hazinenin herhangi bir tasarrufunun bulunmadığı kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Dava dilekçesinde, çekişmeli taşınmazın Hazine taşınmaz kayıt defterinin 221, 228, 229, 230 ve 232 sırasında kayıtlı olduğu ileri sürülmesine rağmen mahkemece söz konusu kayıtlar dosya arasına getirtilmemiş ve yöntemine uygun şekilde mahalline uygulanmamıştır. Yine, keşif sırasında mahalline uygulanan ve fen bilirkişi raporunda sınırları gösterilen tapu kaydı da dosya arasında bulunmamaktadır.

Öte yandan fen bilirkişi raporunda davacı Hazinenin dayandığı tapu kaydının çekişmeli taşınmazı kapsadığı belirtilmesine rağmen, mahkemenin gerekçeli kararında söz konusu tapu kaydının sınırlarının belirsiz olduğu ve mevkii itibariyle çekişmeli taşınmazı kapsamadığı belirtilmiş, böylece fen bilirkişi raporu ile mahkemenin kabulü arasında bariz bir çelişki oluşmuştur.

Yine, mahalli bilirkişi ve tanıkların soyut ve yetersiz beyanlarına dayalı olarak karar verilmiş, komşu parsellerin tespit tutanakları ve dayanakları getirilmeyerek yöntemine uygun şekilde uygulanmamıştır. Böylesine eksik ve yetersiz bir incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca, öncelikle Hazine taşınmaz kayıt defterinin 221, 228, 229, 230 ve 232 sırasındaki kayıtlar ile keşif sırasında uygulanan tapu kaydı tesislerinden itibaren tüm tedavülleri ve varsa haritaları ile birlikte mahalli Tapu Müdürlüğü ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Arşiv Daire Başkanlığı’ndan getirtilerek dosyasına konulmalı, bu kayıtların kadastro çalışmaları sırasında revizyon görüp görmediği araştırılarak,

görmüş ise revizyon gördüğü taşınmazların kadastro tutanak örnekleri ile varsa dayanakları getirtilmeli, çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin tespit tutanakları ile varsa dayanakları dosyasına konulmalı, dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra da mahallinde, dava konusu taşınmazın bulunduğu yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı, yansız, yerel bilirkişi ve aynı yönteme göre belirlenecek taraf tanıkları ile fen ve ziraat bilirkişilerinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte öncelikle fen bilirkişi eliyle Hazine taşınmaz kayıt defterindeki kayıtlar ile tapu kaydının varsa haritaları zemine uygulanarak kapsamları 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20/A maddesi uyarınca haritasına göre belirlenmeli, kayıtların haritalarının uygulanamaması veya bulunmaması durumunda ise ihdaslarından itibaren tüm tedavülleriyle birlikte okunup sınırlarının bilirkişilerce zeminde tek tek gösterilmesi istenilmeli, bilirkişilerin gösteremediği sınırların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı,

bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki oluştuğu takdirde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı, teknik bilirkişiye yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği sınırlar haritasında işaret ettirilmeli, tespite aykırı sonuca varılması halinde çelişkinin giderilmesi amacıyla tespit bilirkişileri dinlenilmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, ayrıca mahalli bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazın kime ait olduğu,

kimden kime ne şekilde intikal ettiği, zilyetliğin hangi tarihten beri hangi nedenle kimin elinde olduğu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, uzman ziraat mühendisinden arazinin niteliğiyle ilgili ve fotoğraflarla desteklenmiş ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, fen bilirkişisine uygulanan tapu kaydı ve diğer kayıtların ve varsa haritalarının kapsadığı alanı gösterir ve keşfi takibe imkan verir krokili rapor düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.