Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/21302 K.2016/2117

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın onanmasına ilişkin yukarda belirtilen ilamın karar düzeltme yolu ile incelenmesi Hazine tarafından süresinde istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "davalılarca çekişmeli taşınmaz üzerindeki zilyetliğe ne sebeple son verildiği, uzun süreli kullanmamanın terk iradesine dayalı olup olmadığı hususlarının araştırılması ve davalının bildirdiği tanıklar ile tespit bilirkişilerinin dinlenilmesi bundan sonra sonucuna göre bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 103 ada 140 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş; hükmün, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi sonucunda onanmasına karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Mahkemece çekişmeli 103 ada 140 parsel üzerinde davalılar yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Bozma öncesi yapılan keşif sırasında yapılan mahkeme gözleminde taşınmazın boş olup içinde geven bitkilerinin bulunduğu, eğiminin %15 olduğunun bildirilmesine, yerel bilirkişiler tarafından taşınmazın 15-20 yıldır kullanılmadığının belirtilmesine,

ziraat bilirkişi raporunda taşınmazın % 15 eğimli olup uzun yıllardan beri tarımsal faaliyet yapılmadığı ve üzerinde geven bitkilerinin bulunup boş arazi olduğu belirtilmesine rağmen bozma sonrası yapılan keşif sırasında dinlenilen yerel bilirkişi ve tanıklar taşınmazın devamlı kullanıldığını, terör nedeniyle kullanılmamasının söz konusu olmadığını bildirmişler, üç kişilik ziraat bilirkişi kurulu ise eğiminin % 3-5 civarında olduğunu, bu yıl da ekilip biçildiği ve tarım arazisi olduğunu beyan etmişlerdir.

Mahkemece yukarıda özetlendiği gibi taşınmazın niteliği, eğimi ve kullanım durumuna ilişkin olarak bozma öncesi ve sonrası dinlenilen bilirkişi ve tanık beyanları arasında bulunan ciddi çelişki giderilmediği gibi hükme esas alınan ziraat bilirkişi kurulu raporunda “bozma öncesi ziraat bilirkişinin taşınmazın eğimine, kullanım durumuna ve bitki örtüsüne yönelik belirtimi” irdelenmemiş;

gerek beyanlar gerek teknik bilirkişi raporları arasındaki çelişki nedeniyle ortaya çıkan yeni durum gözetilerek hava fotoğrafları ile fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar getirtilerek uzman bilirkişi eliyle incelenip taşınmazın resmi belgelerdeki durumu araştırılmamıştır.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini en iyi belirleme yönteminin hava fotoğrafları olduğu gözetilerek somut olayın özelliği de gözetilerek tespit tarihinden geriye doğru 10-15-20-25 yıl öncesine ait 4 ayrı evreye ilişkin stereoskopik çift hava fotoğrafları ...

Genel Komutanlığı'ndan, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar ile kadastro tespit tarihine yakın tarihte çekilmiş uydu fotoğrafları İl Kadastro Müdürlüğü'nden getirtilmelidir.

Mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, tutanak bilirkişilerinin tümü, taraf tanıkları, fen bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında dinlenilecek davada yararı bulunmayan yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazın öncesinin ne olduğu,

kimden kime ve nasıl intikal ettiği, kimin ne kadar süreyle, ne şekilde zilyet olduğu önceleri kullanılıyor iken, sonradan kullanılmıyor ise ne zamandır, ne sebeple kullanılmadığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, bozma öncesi ve sonrası alınan beyanların tümü okunarak beyanlar arasında ortaya çıkan çelişki giderilmeli, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazın tarımsal niteliğini bildiren, komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde toprak yapısı, eğimi, bitki desenini açıklayan,

bozma öncesi ve sonrası alınan teknik bilirkişi raporları irdelenmek suretiyle taşınmazın “eğimi, kullanım durumu ve bitki örtüsü “yönünden ortaya çıkan çelişkiyi giderir, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş ve sınırları işaretlenen fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu, kullanıma ara verilip verilmediği konusunda rapor düzenlettirilmeli, temin edilebilen gerek en eski gerekse kadastro tespit tarihine yakın tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli, somut olayın özelliğine göre davalıların zilyetliği terk edip etmedikleri ve terk iradesinin bulunup bulunmadığı tartışılmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.