Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/21320 K.2018/2814

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sırasında, ...

Köyü çalışma alanında bulunan 111 ada 1, 3 ve 6, 119 ada 58, 71 ve 75, 129 ada 2, 132 ada 31, 149 ada 7, 12 ve 13, 156 ada 6 ve 13, 158 ada 2 ve 4, 194 ada 1, 213 ada 16, 19 ve 21, 215 ada 12, 216 ada 3, 15, 23 ve 48 parsel sayılı sırasıyla 6.237.33, 5.166.23, 8.651.96, 5.546.54, 2.224.77, 2.148.87, 2.222.60, 2.212.39, 978.60, 1.253.32, 1.294.78, 4.222.81, 2.209.94, 2.159.15, 4.381.20, 768.71, 4.894.29, 3.048.28, 2.108.10, 737.78, 1.615.80, 8.526.51, 8.285.67 ve 3.230.59 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduklarından söz edilerek malik haneleri açık bırakılmak suretiyle tespit edilmişlerdir.

Davacı ... tarafından davalılar aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tescil davası, dava konusu taşınmazlar hakkında yargılama sırasında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle görevsizlik kararı verilerek ... Mahkemesine aktarılmıştır. ...

Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanakları ile aktarılan dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, dava konusu 149 ada 7 parsel sayılı taşınmazın davalı ... adına, 149 ada 12 parsel sayılı taşınmazın ... mirasçıları adına, 149 ada 13 parsel sayılı taşınmazın davalı ... adına, 216 ada 48 parsel sayılı taşınmazın ... mirasçıları adına, diğer dava konusu taşınmazların ise 8/19 payının davacı ..., 4/16 payının davalı ..., 3/16 payının davalı ... ve 1/16 payının ise davalı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş;

hüküm, davacı vekili, davalı ... vekili ile davalılar ..., ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

1- Temyiz talebinde bulunan davacı ... vekilinin 17.12.2014 havale tarihli, davalılar ..., ... ve ...’ın ise 22.11.2014 havale tarihli dilekçelerle temyiz taleplerinden vazgeçtikleri anlaşılmakla, adı geçenlerin temyiz inceleme istemlerinin vazgeçme nedeniyle REDDİNE,

2- Davalı ... vekilinin temyiz itirazları bakımından yapılan incelemede.

Mahkemece dava konusu 149 ada 7 ve 13 parsel sayılı taşınmazların bir bölümünün dayanak tapu kayıtlarının kapsamında kaldığı, bu taşınmazların geriye kalan kısımları ile diğer dava konusu taşınmazlarda ise taraflar ve üçüncü kişiler lehine zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Dava, genel mahkemede davalı konumda olan çekişmeli taşınmazların ... tespitine tabi tutulmasıyla re'sen ... Mahkemesine aktarılan dava niteliğinde olup, 3402 sayılı ... Kanunu’nun 30/2 maddesi uyarınca re'sen araştırma ilkesine tabidir. Dava konusu taşınmazlardan 149 ada 7 parsel sayılı taşınmazın ... tespitine esas alınan 20.08.1984 tarih ve 9 sayılı tapu kaydı ...

Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 1984/64 Esas, 1984/109 Karar sayılı tescil ilamıyla oluştuğu halde mahkemece bu tescil ilamı ve krokisi dosya arasına getirtilmemiş ve yöntemine uygun şekilde mahalline uygulanmamıştır.

Yine çekişmeli 149 ada 13 parsel sayılı taşınmazın ... tespitine esas 09.01.1980 tarih ve 11 sayılı tapu kaydı dosya arasına getirtilmiş ise de gelen kaydın iktisap sebebi kısmında budahi yazmakta olduğundan iktisabının ne şekilde gerçekleştiği anlaşılamamakta, bu nedenle de yapılan tapu uygulamasının yöntemine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği denetlenememektedir.

Yine çekişmeli 213 ada 16, 19 ve 21, 132 ada 31 ve 194 ada 1 parsel sayılı taşınmazların sınırlarında çay ve ark bulunmasına, 111 ada 1, 3 ve 6, 158 ada 2 ve 4 ile 194 ada 1 parsel sayılı taşınmazların sınırlarında ise ... bulunmasına rağmen mahallinde yapılan keşfe ziraat, jeolog ve ... bilirkişisi götürülmemiş, dava konusu taşınmazların tamamının önceki ve dava tarihindeki nitelikleri, toprak yapıları, bitki örtüleri, aktif dere yatağında kalıp kalmadıkları ve ... vasfı taşıyıp taşımadıkları hususları araştırılmamış, hava fotoğrafları incelenmemiş ve yetersiz fen bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulmuştur.

Bu şekilde eksik ve yetersiz bir incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Hal böyle olunca öncelikle çekişmeli 149 ada 7 parsel sayılı taşınmazın ... tespitine dayanak teşkil eden 20.08.1984 tarih ve 9 sayılı tapu kaydının oluşumuna esas ...

Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 1984/64 Esas, 1984/109 Karar sayılı tescil ilamı ve krokisi ile 149 ada 13 parsel sayılı taşınmazın tespitine esas 09.01.1980 tarih ve 11 sayılı tapu kaydı tesisinden itibaren tüm dayanakları ve varsa haritalarıyla birlikte getirtilerek dosyaya konulmalı, yine tescil davasının açıldığı tarihten geriye doğru en az 15-20-25 yıl öncesine ait farklı tarihlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan, bölgeyle ilgili ... tahdit harita ve mazbataları, ... kadastrosu yapılmamış ise 1/25.000 ölçekli memleket haritası ve amenajman planları ilgili ...

İşletme Müdürlüğü’nden getirtilerek dosyasına konulmalı, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, tespit bilirkişileri ve taraf tanıkları ile fen, ..., ziraat, jeolog, jeodezi ve fotogrametri mühendislerinden oluşturulacak bilirkişi heyeti aracılığıyla keşif icra edilmelidir.

Yapılacak keşifte, 3402 sayılı ...

Kanunu'nun 20/A maddesi hükmü uyarınca çekişmeli 149 ada 7 ve 13 parsel sayılı taşınmazların dayanağı olan tapu kayıtlarının oluşumlarına esas tescil krokileri ile varsa oluşumlarına esas diğer haritalar ve ... paftasının ölçeği eşitlenip haritalar çakıştırılarak yerel bilirkişi yardımı ve uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanmalı, tapu kayıtlarının dayanağı harita yoksa yada uygulanma kabiliyeti bulunmuyorsa kayıtta tarif edilen sınır yerleri esas alınarak uygulama yapılmalı,

tapu kayıtlarında tarif edilen sınır yerlerinden yerel bilirkişilerce bilinemeyen sınır yerleri bulunduğu takdirde bu konuda taraflara tanık dinletme olanağı sağlanmalı, uzman fen bilirkişisinden dayanılan tapu kayıtlarında tarif edilen sınır yerlerini düzenleyeceği haritada ayrı ayrı işaretlemesi istenilmeli, uygulamaya ilişkin yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu taşınmazların tespit tutanaklarının içerikleri ve varsa dayanakları kayıtlarla denetlenmeli, bu yolla dava konusu taşınmazların dayanılan tapu kayıtlarının kapsamında kalıp kalmadıkları duraksamasız şekilde saptanmalı,

tapu kaydının kapsamı dışında kalan bölümler ile diğer dava konusu taşınmazların tamamı yönünden ise öncesinin ne olduğu, zilyetliğin bulunup bulunmadığı, zilyetliğin hangi tarihte başladığı, sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği, zilyetliğin kesintiye uğrayıp uğramadığı,

kesintiye uğramış ise bunun sebebinin ne olduğu ve terk iradesine dayalı olup olmadığı hususlarında yerel bilirkişi ve tanıklardan ayrı ayrı somut olaylara dayalı bilgiler alınmalı, beyanlar arasında çelişki bulunması halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeli, tespit tutanağındaki tespitler ile yerel bilirkişi ve tanık beyanları arasında aykırılık bulunduğu takdirde tespit bilirkişileri dava konusu taşınmazlar başında ayrı ayrı dinlenerek çelişki giderilmeli, ziraat mühendisi bilirkişiden çekişmeli taşınmazların nitelikleri, toprak yapıları, eğimleri, önceki ve şimdiki halleri,

taşınmazların tarım arazisi olarak kullanılıp kullanılmadıkları, kullanılıyor ise ne zamandan beri ne şekilde hangi sıfatla kullanıldıkları, kullanılmıyorlar ise ne kadar süredir kullanılmadıkları konusunda ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, taşınmazı dört taraftan gösteren panoramik fotoğrafları çektirilip, parsel sınırları fotoğraflar üzerinde kabaca işaretlenerek dosya içerisine konulmalı, tescil davasının açıldığı tarihten önceki 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı döneme ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye stereoskop aletiyle incelettirilmeli,

tescil davasının açıldığı tarihten geriye doğru 20 yıllık dönem için uydu fotoğrafları ile ... paftası çakıştırılarak taşınmazlar üzerindeki zilyetliğin süresi ve niteliği konusunda bilimsel verilere dayalı rapor alınmalı ve bu şekilde tanıklar ile yerel bilirkişi beyanları denetlenmeli, ... mühendisi bilirkişiden çekişmeli taşınmazların varsa kesinleşen ... tahdidi kapsamında kalıp kalmadıkları ve ... vasfı taşıyıp taşımadıkları hususunda bilimsel verilerek dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, jeolog bilirkişiden çekişmeli taşınmazların nitelikleri,

halen aktif dere yatağında kalıp kalmadıkları ve evveliyatlarının dere yatağı niteliğinde olup olmadığı hususlarında ayrıntılı rapor alınmalı; fen bilirkişisine keşfi takibe imkan verir ayrıntılı rapor ve kroki düzenlettirilmeli, taşınmazların bizzat mahkeme hakimince yapılan gözlemi keşif tutanağına aynen yansıtılmalı ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.