Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/2906 K.2016/964

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, 23.05.2013 havale tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 11.206,74 metrekare yüzölçümündeki çekişme konusu taşınmazın yeni bir parsel numarası verilerek davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı adına tescile karar verilen fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 11.206,74 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz yönünden davacı lehine TMK'nın 713. maddesinde düzenlenen şartların oluştuğu, davacının çekişme konusu taşınmaza 30 yılı aşkın süredir malik sıfatıyla zilyet olduğu gerekçesiyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuştur.

Ne var ki, çekişme konusu taşınmazın hangi tarihte ve ne sebeple tescil harici bırakıldığı sorulmamış; taşınmazın imar planı kapsamında kalıp kalmadığı araştırılmamış; taşınmazın imar-ihyaya tabi yerlerden olup olmadığı belirlenmemiş;

imar-ihya gerektiren yerlerden ise, bu gibi yerlerde imar-ihyanın tamamlandığı ve tarımsal amaçlı zilyetliğine başlandığı tarihi belirlemenin en iyi yöntemi hava fotoğrafı incelemesi olduğu halde bu yönde inceleme yapılmamış, iki ayrı keşiften sonra alınan jeolog bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğu halde bu çelişki giderilmeden ve soyut nitelikli yetersiz ziraatçi bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm kurulmuş olması nedeniyle yapılan araştırma ve inceleme karar vermeye elverişli bulunmamaktadır.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için; öncelikle taşınmazın hangi sebeple (nitelikle) kadastro dışı bırakıldığı Kadastro Müdürlüğü'nden sorulup saptanmalı, daha sonra dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait en az 3 ayrı zaman dilimini içeren stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan getirtilip dosya ikmal edilmeli;

mahallinde olabildiğince yaşlı tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan kişiler arasından belirlenecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, fen bilirkişisi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu ve 3 kişilik jeolog bilirkişi kurulu eşliğinde ve taraf tanıklarının katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, çekişmeli taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetlik olup olmadığı, varsa bu zilyetliğin ilk kez hangi tarihte ve nasıl başladığı, kimden kime ve ne surette intikal ettiği, kimler tarafından ne kadar süreyle ve ne olarak kullanıldığı, taşınmazın öncesinin devletin hüküm ve tasarrufundaki yerlerden olup olmadığı hususlarında olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı; bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki olduğu takdirde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeli, ziraatçi bilirkişi kurulundan imar-ihyaya ne zaman başlanıp bitirildiği,

taşınmazın ne zamandan beri tarım arazisi olarak kullanıldığı, taşınmazın niteliği, toprak yapısı, bitki örtüsü taşınmaz üzerindeki zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğü, tarımsal faaliyete ne zaman başlanıldığı hususlarında ayrıntılı, bilimsel verilere dayalı ve gerekçeli rapor alınmalı, taşınmazın tüm yönlerini gösterir fotoğrafları çektirilmeli, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli, jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi bilirkişiden;

yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik 3 adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde, taşınmazın sınırları ve niteliğini belirtip, üzerinde imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlanma tarihinin ne olduğu hususunda ve teknik bilirkişiden ayrıca keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor alınmalı, jeolog bilirkişiye taşınmazın taşkın alanında kalıp kalmadığı hususunda bilimsel verilere dayalı ve gerekçeli rapor düzenlettirilmeli, bundan sonra toplanan ve toplanmış tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek yetersiz araştırma ve uygulama ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi mahkemece, TMK 713/4. maddesinde öngörülen ilanlardan gazete ilanının yaptırılmamış olması da isabetsiz olup, davalı Hazine vekili ile davalı ... vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davalı Belediyeye iadesine,