Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/2996 K.2015/2038

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "yetersiz inceleme sonucu verilen hükmün isabetsiz olduğu belirtilerek; hava fotoğrafı incelemesi ve yeniden keşif yapılmak suretiyle kadastro tespit gününe dek davacının 20 yıl süre ile ve kazanmayı sağlayacak nitelikte zilyetliği bulunup bulunmadığının belirlenmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişme konusu 112 ada 404 parsel sayılı taşınmazın 02.07.2013 tarihli fen bilirkişisi raporunda (A), (B), (C), (D) ve (F) harfleriyle gösterilen 10.930.02; 5.934.67; 6.733.94; 10.869.50 ve 3.233.50 metrekare yüzölçümündeki bölümlerinin tapu kayıtlarının iptali ile davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın bilirkişi raporunda (A), (B), (C), (D) ve (F) harfleri ile gösterilen bölümünde davacı lehine tespit tarihinden önce zilyetlikle kazanım koşulları oluştuğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmüne uyulan Yargıtay bozma ilamında çekişmeli taşınmaza ait üç ayrı tarihte çekilmiş hava fotoğrafının getirtilerek jeodezi ve fotogrametri mühendisi aracılığı ile uygulanması gereğine değinilmiştir.

Bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozmada işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde gerekleri tam olarak yerine getirilmemiş 1955 yılına ait tek hava fotoğrafı jeodezi veya fotoğrametri uzmanı harita mühendisi yerine jeoloji bilirkişisine inceletilmiş.

1976-1985 yılları arasında hava fotoğrafı olmadığı belirtilmekle beraber bu tarihlerin öncesi ve sonrasına ait hava fotoğrafı olup olmadığı araştırılmamış, 1992 yılına ait hava fotoğrafı dava konusu yere ait olmadığı gerekçesiyle uygulanmamış, ancak 1992 yılında çekişmiş ve doğru yere ait hava fotoğrafı da getirtilmemiştir.

Diğer taraftan davacı adına belgesizden edindiği taşınmaz miktarı konusunda ana dava dosyası olan 2012/839 Esas sayılı dava dosyası ile bu dosya ile birleşen 2012/834 Esas sayılı dava dosyasında birbiriyle çelişkili bilgiler bulunmaktadır.

Tapu Müdürlüğünce 2012/839 sayılı dava dosyasına gönderilen yazıda davacı adına belgesinden 2 parça taşınmaz olduğu bildirilmişken, bu dosya ile birleşen 2012/834 sayılı dosyada davacı adına belgesizden çok sayıda taşınmaz tespit edildiği ve toplam 72.744,00 metrekare yüzölçümüne ulaştığı anlaşılmaktadır. Mahkemece bu çelişki giderilmeksizin karar verilmiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Doğru sonuca ulaşabilmek için, öncelikle davacı adına çekişmeli taşınmazın bulunduğu aynı çalışma bölgesi içersinde belgesizden tespit edilen taşınmaz miktarı belirlenmeli bundan sonra tespit tarihi olan 2005 yılından önceki zilyetlik durumunun tespiti amacıyla bu tarihten 20 yıl ve öncesi döneme ait ve zilyetlikle iktisap evresine ilişkin var olan hava fotoğrafları ile,

temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları getirtilip dosya tamamlandıktan sonra taşınmazın bulunduğu yerde mahkemece usulünce belirlenecek yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları, ziraat mühendisi ile jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi kurulundan oluşacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri, ne suretle kullanıldığı, davacı tarafından kullanıldığı iddia edilen bölümün niteliği ve sürdürüldüğü iddia olunan zilyetliğin ekonomik amaca uygun olup olmadığı hususlarında yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı;

ziraat mühendisinden çekişmeli taşınmazın dava konusu olmayan diğer bölümleri ile talebe konu bölümlerin birbiriyle karşılaştırılmalı biçimde çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve talebe konu bölümlerin birbiriyle nasıl ayrıldığını açıklayıp, tarımsal niteliklerini belirten, taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fotoğrafların üzerinde çekişme konusu taşınmazların sınırları fen bilirkişisince denetime olanak verecek şekilde işaretlenmeli, dava konusu edilen bu yerin 2005 tarihinden 20 yıl önceki ve hali hazırdaki niteliği, konumunu, bitki örtüsü,

ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğin var olup olmadığı var ise ne zaman başlayıp ne zamandır devam ettiğinin belirlenmesine çalışılmalı, ayrıca bu amaçla fotogrametri uzmanı bilirkişi tarafından yapılacak çalışma ile çekişme konusu taşınmazın kadastro paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı, yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş hava fotoğrafı üzerinde stereoskop aleti ile inceleme yaptırılmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli,

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca davacının aynı çalışma bölgesi içerisinde kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ancak 100 dönüm taşınmazı mülk edinebileceği de göz önünde bulundurularak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.