Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/4001 K.2016/3420

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında .... Mahallesi çalışma alanında bulunan 171 ada 1 parsel sayılı 506.521,95 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kamu orta malı niteliğinde mera vasfıyla sınırlandırılarak özel siciline kaydedilmiştir. Davacı ... vergi kaydı, irsen intikal ve kazandırıcı zamanışımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmazın bir bölümüne yönelik olarak dava açmıştır.

Mahkemece, ... ve ... da davaya dahil edilerek yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne, çekişmeli 171 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile 17.09.2014 havale tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünün davacı ile davacının murisi olan Hasan'ın diğer mirasçıları adına miras payları oranında tesciline, taşınmazın kalan kısmının tespit gibi mera vasfıyla sınırlandırılmasına ve özel siciline kaydına karar verilmiş; hüküm, davalılar Hazine temsilcisi, ... vekili ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli 171 ada 1 parsel sayılı taşınmazın hükme esas teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 8.067,24 metrekarelik bölümünün mera vasfında olmadığı ve davacı yararına zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır.

Çekişmeli taşınmaz kadastro tespiti esnasında mera olarak sınırlandırılmasına rağmen mahkemece taşınmazın niteliği ile ilgili 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazın niteliği ve çekişmeli 171 ada 1 parsel sayılı taşınmaz ile taşınmazın davacı adına tesciline karar verilen (A) harfli bölümü arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususlarında ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamış, (A) harfli taşınmaz bölümünün tarafların dayandıkları 22.05.1963 tarih 1 sayılı Şenkaya İlçe İdare Kurulu kararının kapsamında kalıp kalmadığı araştırılmamış,

taşınmazın niteliğinin belirlenmesinde esaslı unsur olan hava fotoğraflarından da yararlanılmamıştır. Eksik inceleme ile karar verilemez.

O halde doğru sonuca ulaşılabilmesi için; mahkemece tespit tarihinden geriye doğru en az 40-50 yıl öncesine ait üç ayrı döneme ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar ise il kadastro müdürlüğünden getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, taşınmazın bulunduğu köy ve komşu köyler halkından belirlenecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları, tüm tespit bilirkişileri, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi,

3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulunun katılımıyla mahallinde keşif yapılmalıdır.

Keşifte, komşu parsellerle birlikte geniş kapsamlı değerlendirme yapılmak suretiyle dava konusu yerin öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera niteliğinde olup olmadığı, geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, zaman içinde sınırlarında genişleme olup olmadığı, çekişmeli taşınmazın 22.05.1963 tarih 1 sayılı ......İlçe İdare Kurulunca ......

Köyü ile çekişmeli taşınmazın bulunduğu .....

Köyü arasında, mera ve yaylaların sınırlarının belirlenmesi ile ilgili ihtilafa ilişkin verilen kararda Nişantaşı Köyü sahasında kaldığı belirtilen mera ve yaylaların kapsamında kalıp kalmadığı, taşınmaz karar kapsamında kalıyor ise karar tarihinden önce hangi nitelikte olduğu hususlarında yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, taşınmazın görüntüsü ve komşu mera parseli ile ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususlarındaki hakim gözlemi keşif tutanağına yansıtılmalı,

beyanlar arasında çelişki bulunması halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeli, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak; çekişme konusu taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, davacı adına tesciline karar verilen 171 ada 1 parsel sayılı taşınmazın (A) bölümü ile parselin kalan bölümü arasında nitelik farkı olup olmadığı,

kullanım sınırlarının bulunup bulunmadığı konusunda rapor düzenlettirilmeli, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan, davacı adına tesciline karar verilen 171 ada 1 parsel sayılı taşınmazın (A) bölümü ile parselin kalan bölümünü karşılaştırır biçimde, çekişmeli taşınmazın toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve diğer yönlerden komşu mera parselinden nasıl ayrıldığını açıklayıp, tarımsal niteliğini belirten ayrıntılı rapor alınmalı, taşınmaz bölümünü dört taraftan gösteren panoromik fotoğrafları çektirilip, parsel sınırları da fotoğraflar üzerinde kabaca işaretlenerek,

hakim tarafından onaylanmak suretiyle dosya arasına konulmalı, teknik bilirkişiye keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli; tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.