Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/4019 K.2016/9629

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında Küçükkarapınar Köyü çalışma alanında bulunan 389 ada 5 parsel sayılı 990.952,96 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadim mera olduğu, Karaman Kadastro Müdürlüğü Mera Komisyonu tarafından orta malı olarak belirlenen alanda kaldığı gerekçesiyle orta malı mera olarak sınırlandırılarak tespit edilmiştir. Davacı ..., ..., ... ve ... ayrı ayrı, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedenine dayanarak, davacı ...

Belediye Başkanlığı ise çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufundaki yerlerden olup Belediye sınırlarında olduğu iddiasıyla dava açmıştır.

Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonucunda çekişmeli 389 ada 5 parsel sayılı taşınmazın yapılan kadastro tespitinin iptaline, dosya içerisinde yer alan teknik bilirkişiler Yüksel Çobansarı ve Tayfun Dinç'in 07.12.2011 tarihli rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen sarı boyalı 27.409,26 metrekarelik kısmın iş bu parselden ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle ve de "bahçe" vasfıyla Kamil ve Fatma'dan olma, 03.04.1949 doğumlu, ... adına tesciline,

aynı rapor ve krokide (B) harfi ile gösterilen mavi boyalı 20.425,21 metrekarelik kısmın iş bu parselden ifrazı ile aynı adanın son parsel numarası verilmek suretiyle ve de "bahçe" vasfıyla taşınmazın tamamı 448 pay kabul edilerek.

224 payın ...ne, taşınmazın ifraz sonrası geriye kalan 943.118,49 metrekarelik kısmının diğer hususlar aynı kalmak suretiyle ve de tespit gibi "Mera" vasfıyla orta malı olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi, davacı-davalı ... Belediye Başkanlığı vekili, davacı ... vekili, davacı ... mirasçısı ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı ... yararına hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın (A) harfi ile gösterilen bölümünde, davacı ... ve ... yararına aynı bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen bölümünde zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu ve davacıların dayandığı Ermenek Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1949/338 Esas, 1949/139 Karar sayılı ilamın taşınmaz bölümlerini kapsadığı kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama da hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Dava konusu 389 ada 5 parsel sayılı taşınmaz vergi kaydı uyarınca mera vasfıyla sınırlandırılmış, davacılar ..., ... ve ..., dava konusu taşınmaz bölümlerinin kök murislerinden kaldığını, Küçük Karapınar Köyü Tüzel Kişiliği tarafından murisleri aleyhine açılan müdahalenin men'i davasının reddine karar verildiğini, böylece taşınmaz bölümlerinin taraflarına ait olduğunun ispatlandığını iddia ederek dava açmışlardır.

Mahkemece dava konusu taşınmazın doğu sınırında bulunan 389 ada 4 parsel sayılı taşınmaza uygulanan 30.11.1956 tarih 31 sıra numaralı tapu kaydının tescil ilamı ile oluştuğu anlaşılmasına rağmen tescil ilamı ve tescil haritasının bulunup bulunmadığı ilgili yerlerden sorulmamış, taşınmazın batı ve güney sınırında bulunan taşınmazların parsel numaraları belirlenerek bu taşınmazlara ait kadastro tutanak örnekleri ile varsa dayanağı kayıtlar getirtilerek dava konusu taşınmaz yönünü ne okuduğu tartışılmamış, davacıların dayandığı ve dava konusu taşınmaz bölümlerini kapsadığı kabul edilen Ermenek Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1949/338 Esas,

1949/139 Karar sayılı ilamın krokisi mahallinde yapılan keşifte uygulanmamış, dava dosyası getirtilmemiş, dava konusu taşınmaz bölümlerinin niteliğini belirlemeden uzak ve yetersiz ziraat bilirkişi kurulu raporuna değer verilmiş, taşınmazın niteliğinin tespiti için hava fotoğraflarından da yararlanılmamıştır.

O halde doğru sonuca ulaşılabilmesi için; dava konusu taşınmazın batı ve güney sınırında bulunan taşınmazların parsel numaraları belirlenerek bu taşınmazlara ait kadastro tutanak örnekleri ile varsa dayanağı kayıtları, 389 ada 4 parsel sayılı taşınmaza uygulanan 30.11.1956 tarih 31 sıra numaralı tapu kaydının dayanağı olan tescil ilamı ve tescil haritası, Ermenek Asliye Hukuk Mahkemesinin 1949/338 Esas, 1949/139 Karar sayılı dava dosyası, dava konusu taşınmaza uygulanan 3481 nolu vergi kaydı, taşınmazın bulunduğu yerde varsa mera tahsis kararı,

ekleri ve haritaları ile tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde taşınmazın bulunduğu köyden ve komşu köylerden seçilecek yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan yerel bilirkişiler, aynı yönteme göre belirlenecek taraf tanıkları, teknik bilirkişi, 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu ve jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden oluşan kurul katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Keşifte, komşu parsellerle birlikte geniş kapsamlı değerlendirme yapılmak suretiyle dava konusu yerin öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera niteliğinde olup olmadığı, geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, zaman içinde sınırlarında genişleme olup olmadığı,

hususunda yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, dava konusu taşınmaza uygulanan vergi kaydı uygulanmalı, Ermenek Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1949/338 Esas, 1949/139 Karar sayılı ilamına ekli krokinin dava konusu taşınmaz bölümlerini kapsayıp kapsamadığı,

komşu taşınmazların dayanak kayıtlarının dava konusu taşınmaz yönünü ne okuduğu bilirkişi ve tanık beyanları ile denetlenmeli, yerel bilirkişi ve tanık beyanları arasındaki çelişki oluşması halinde mümkün olduğunca yüzleştirme yapılarak çelişkiler giderilmeye çalışılmalı, tespite aykırı sonuca varılması halinde tespit bilirkişilerinin tanık sıfatıyla dinlenilmeleri gerektiği düşünülmeli, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan, dava konusu taşınmaz bölümlerinin taşınmazın kalan kısmı ve komşu parsellerle karşılaştırılmalı biçimde değerlendirilerek tarımsal niteliğini bildiren, taşınmaz bölümlerinin toprak yapısı, eğimi,

bitki deseni ve diğer yönlerden taşınmazın kalan kısmından nasıl ayrıldığı, arada doğal ya da yapay ayırt edici bir sınır bulunup bulunmadığı ve taşınmaz bölümlerinin meradan açılıp açılmadığını açıklayıp, tarımsal niteliğini belirten, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş somut verilere dayalı ayrıntılı rapor alınmalı, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik üç adet hava fotoğrafının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazın sınırlarını ve niteliğini belirtir şekilde rapor alınmalı,

teknik bilirkişiye keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, keşifte uygulanan kayıtların sınırları kadastro paftasına işaretlenmiş, dava konusu taşınmaz bölümleri ile taşınmazın kalan kısmını yan kesit krokisi ile gösteren rapor ve harita düzenlettirilmeli, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Diğer taraftan davacı tarafın dayandığı Mahkeme ilamının dava konusu taşınmaz bölümlerini kapsadığının anlaşılması halinde ilamın 12 dönümlük yere ilişkin olduğu ve Hazine davada taraf olmadığından hüküm sonucunun Hazineyi bağlamayacağı da göz önünde bulundurulmalıdır.

Kabule göre de; davaya müdahil olmak için talepte bulunan ... ve ...'un müdahale talebi hakkında olumlu veya olumsuz karar verilmemesi de isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacı-davalı ... Belediye Başkanlığı, davacılar... iadesine,