Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/4184 K.2016/2558

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ...Köyü çalışma alanında bulunan 123 ada 106 parsel sayılı 2.550.984.14 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kamu orta malı mera vasfıyla sınırlandırılarak özel siciline kaydedilmiştir. Davacı ... vekili, irsen intikal, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmazın bir bölümü hakkında tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 123 ada 106 parsel sayılı taşınmazın, fen bilirkişisinin 03.05.2012 tarihli rapor ve ekindeki krokide (A) harfi ile ve kırmızı renkle gösterilen 15.322,640 metrekarelik kısmının davalı adına olan tapusunun iptali ile, ayrı bir parsel numarası verilerek harman yeri-bostan vasfı ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davacı lehine zilyetlik yoluyla taşınmaz mal iktisabı koşullarının oluştuğu kabul edilerek hüküm kurulmuş ise de yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Şöyle ki; mahkemece taşınmaz başında yapılan keşif sonucu dosyaya ibraz edilen 3.5.2012 tarihli ziraat bilirkişi raporunda çekişme konusu taşınmazın uzun zamandan beri tarımsal amaçlı kullanılmadığı, üzerinin yabancı otlarla kaplı olduğu, topografik özelliği nedeniyle 2. sınıf tarım arazisi vasfında olduğu belirtilmiş.

9.7.2012 tarihli ek raporda ise uzun zamandır işlenmemekten kastedilenin 8-10 yıllık süre olduğu, gerek davaya konu edilen gerekse davaya konu olmayan bölümlerde sığır kuyruğu, evelik, koyun yumağı vs. gibi yabancı otlara rastlandığı belirtildikten sonra, taşınmazın davaya konu bölümünün mera vasfında olmadığı belirtilmiştir.

Alınan raporlar bu haliyle taşınmazın niteliğini belirlemek açısından yetersiz, çelişkili ve soyut ifadeler içermekte olup, ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunup bulunmadığının tespiti bakımından yetersizdir.

Hal böyle olunca; çekişmeli taşınmazı kapsar şekilde tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları dosya arasına getirtildikten sonra, taşınmazın mera vasfıyla sınırlandırıldığı da göz önüne alınarak komşu köylerden seçilecek olabildiğince yaşlı ve yansız ve dava konusu taşınmaz bölümünü bilebilecek mahalli bilirkişiler, taraf tanıkları, 3 kişilik ziraat, fen ve jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiler eşliğinde yeniden keşif yapılmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmaz bölümünün önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın

hangi tarihten itibaren olduğu konusunda rapor düzenlettirilmeli.

3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazın nizaya konu bölümünün tarımsal niteliğini bildiren, dava konusu olmayan taşınmaz bölümü ile karşılaştırmalı biçimde toprak yapısı, eğimi, özellikle bitki deseni ve dava dışı bölümden nasıl ayrıldığını açıklayan, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş ve sınırları işaretlenen fotoğrafları ile desteklenmiş ve önceki bilirkişinin ilk ve ek raporunu irdeleyen ayrıntılı rapor alınmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu yerin mera mı yoksa davacının iddia ettiği gibi özel harman yeri olarak mı kullanıldığı,

sorularak somut olgu ve olaylara dayalı şekilde ayrıntılı olarak beyanları alınmalı, beyanlar arasında çelişki doğması durumunda gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı, yerel bilirkişiler ve tanık sözleri bilimsel esaslara göre düzenlenmiş bilirkişi raporları ile denetlenmeli, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonuca göre 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde düzenlenen kısıtlamalar yönünden araştırma yapılmalı; bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.