Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/5233 K.2016/8121

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 138 ada 11 parsel sayılı 14.193,76 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Davacılar ... ve müşterekleri tarafından davalı ... aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan mesaha artırılması, tapu iptali ve tescil davaları, davaya konu olan parsel hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle ...

Mahkemesine aktarılmıştır. ... Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanağı ile aktarılan dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacılardan ...'ın davasının reddine, diğer davacılar yönünden davanın kabulüne, çekişmeli 138 ada 11 parsel sayılı taşınmazın payları hüküm fıkrasında gösterilmek suretiyle ... ve müşterekleri adına tapuya tesciline, karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili ve İl ... adına ... Valiliği vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hükmü temyiz eden İl ... vekili tarafından açılmış bir dava ya da eldeki davaya müdahale talebi bulunmadığı gibi karar başlığında dahi yer almamaktadır. Mahkemece adı geçene gerekçeli karar tebliğ edilmesi kendisine taraf sıfatını vermeyeceğinden, davanın tarafı olmayan İl ... vekilinin temyiz inceleme isteminin REDDİNE,

Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarına gelince; davacılar ... ve arkadaşları tarafından ilk olarak, 29.03.1961 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydının gerçek yüzölçümünün tapu kayıt miktarından fazla olduğu iddiasıyla Asliye Hukuk Mahkemesinde mesaha artırımı davası açılmış, Mahkemece 2002/314 Esas sayılı dosya üzerinden sürdürülen yargılama sırasında keşif yapılmış, davacı tarafın talebi tespit edilip fen bilirkişisine kroki düzenlettirilmiş, çekişmeli taşınmaz hakkında tutanak düzenlenmiş olması sebebiyle 2010/250 Karar sayısı ile dava ...

Mahkemesine aktırılmıştır.

Yine davacılar ... ve arkadaşları 06.07.2004 tarihli dilekçe ile ... adına olan 21.10.1993 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydının iptali ile bu tapu kaydının kapsadığı alanın davacılara ait 29.3.1961 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydı içinde kaldığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmişler, Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/164 Esas, 2009/663 Karar sayılı dosyası üzerinden sürdürülen yargılama sonucunda taşınmaz hakkında tutanak düzenlenmiş olması sebebiyle dava ...

Mahkemesine aktırılmıştır. ... Mahkemesince aktarılan dava dosyaları birleştirilmiş olup eldeki

davanın konusunu davacılar tarafından mesaha artırımı istemiyle açılan ve fen bilirkişisinin 12.09.2003 tarihli raporuna ekli kroki ile hudutları tayin olunan taşınmaz oluşturmaktadır. Ne var ki, ...

Mahkemesince, 3402 sayılı Kanun'un 30/2. maddesinde düzenlenen re'sen araştırma ilkesi gereği aktarılan davanın kapsamında kalan taşınmazlar tespit edilmemiş, tutanakların, kesinleşme şerhi verilmiş olsa dahi hukuken malik hanelerinin açık olduğu göz ardı edilmiş, davaya yalnızca ...'nin 21.10.1993 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydının revizyon gördüğü 138 ada 11 parsel sayılı taşınmaz hakkında devam edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli 138 ada 11 parsel sayılı taşınmazın davacıların dayandığı tapu kaydı kapsamında kaldığı, ... tapu kaydının ise idari yoldan sonraki tarihte oluştuğu ve taşınmazı kısmen kapsadığı kabul edilmek suretiyle karar verilmiş ise de; açıklandığı üzere aktarılan davanın konusu belirlenmeden yapılan tapu kayıt uygulaması hüküm kurmak için yeterli değildir.

O halde, doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/314 Esas ve 2010/250 Karar sayılı dosyasında yapılan keşif ve düzenlenen fen bilirkişi haritası esas alınarak, mesaha artırımı istemi ile açılan davaya konu olup da haklarında ayrı ayrı tutanak düzenlenen taşınmazlar belirlenmek suretiyle aktarılan davanın konusu tespit edilmeli, belirlenen taşınmazların tutanakları davalı hale getirilerek tutanak asılları ve varsa dayanağı belgeler dosya içerisine alınmalı, adlarına tespit yapılan tespit maliklerinin davadan haberdar olmaları sağlanmalı,

taraf koşulu sağlandıktan sonra aktarılan davanın konusunu oluşturan taşınmazları dıştan çevreleyen komşu parsellerin tutanakları ile ... sonucu oluşan tapu kayıtları ve varsa dayanakları belgelerin onaylı örnekleri ile davacı tarafın dayandığı 29.03.1961 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydının eski yazı olan geldi kayıtları tercüme ettirilerek dosya içerisine alınmalı,

taşınmazlar üzerindeki zilyetlik durumunun tespiti amacıyla ... adına tapu kayının oluştuğu 1993 yılından 20 yıl öncesini 5'er yıllık ve yine davanın aktarıldığı tarih olan 2010 yılından 20 yıl öncesini 5'er yıllık periyotlar halinde (15 – 20 – 25 yıl öncesine ait) gösterecek şekilde 6 farklı tarihe ait hava fotoğrafları ile temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları getirtilip dosya tamamlandıktan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları, 3 ziraat mühendisi,

jeoloji ve jeodezi veya fotogrametri mühendisi bilirkişi kurulundan oluşacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte davacı tarafın dayandığı 29.03.1961 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydının hudutları mahalli bilirkişilere zeminde tek tek göstertilmeli, tapu kaydının 138 ada 10 parsele revizyon gördüğü ve gayri sabit hudutlu olduğu göz önüne alınarak sabit sayılabilecek...ve Heni tarlaları hudutları zeminde tespit edilerek bu hudutlardan başlanarak tapu kaydının kapsamı belirlenmeli, yine ...'nin 21.10.1993 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydı krokisinden de istifade edilerek zemine uygulanmalı, kapsamı belirlenmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tesbiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı,

keşfe götürülecek teknik bilirkişiye ...'nin tapu kaydının kapsamı ile sabit hudutlardan başlamak üzere davacı tarafın tapu kaydının miktarı kadar araziyi gösterir, keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli; davacı tarafın tapu kaydının miktarı itibariyle kapsamı yöntemince belirlenmeli, gayri sabit sınırlı olan tapu kaydının bu niteliği itibari ile miktarı ile geçerli olacağı, bu miktarın dışında kalan yerlerin miktar fazlası olacağı bu sebeple gerçek kişiler yararına zilyetlik araştırması yapılması gereği göz önüne alınarak; taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu,

kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri, ne suretle kullanıldığı, taşınmazların niteliği ve sürdürüldüğü iddia olunan zilyetliğin ekonomik amaca uygun olup olmadığı hususlarında yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı; jeoloji uzmanı bilirkişiden taşınmazların nehir yatağı olup olmadığı ya da hudutta bulunan nehirden kazanılıp kazanılmadığını, halen nehrin etkisi altında olup olmadığı hususlarında ayrıntılı ve

gerekçeli rapor alınmalı, 3 kişilik ziraat mühendisi kurulundan çekişmeli taşınmaz ile komşu taşınmazları karşılaştırır biçimde çekişmeli taşınmazların toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve tarımsal niteliklerini belirten, taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fotoğrafların üzerinde çekişme konusu taşınmazların sınırları fen bilirkişisince denetime olanak verecek şekilde işaretlenmeli, dava konusu edilen bu yerin bahsi geçen tarihlerden 20 yıl önceki ve hali hazırdaki niteliği, konumunu, bitki örtüsü,

ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğin var olup olmadığı var ise ne zaman başlayıp ne zamandır devam ettiğinin belirlenmesine çalışılmalı, ayrıca bu amaçla fotogrametri uzmanı bilirkişi tarafından yapılacak çalışma ile çekişme konusu taşınmazın ... paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı, yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş hava fotoğrafı üzerinde stereoskop aleti ile inceleme yaptırılmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli,

tapu kayıtlarının kapsamı ile kapsam dışında kalan bölümler hakkında 3402 sayılı Kanun'nun 14. maddesinde öngörülen zilyetlikle kazanma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmelidir.