Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/5235 K.2016/5507

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan; satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ...

Adıyaman adına tespit edilen temyize konu 142 ada 1 parsel sayılı 11.917,52 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ile 143 ada 11, 23, 26 ve 34 parsel sayılı sırasıyla 705.44, 462.92, 1.168,86 ve 4.559,05 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle sırasıyla ..., ..., ... ve ... adına tespit edilmiştir.

Davacı Hazine, 12 adet farklı tapu kaydına dayanarak taşınmazların Hazineye ait yerlerden olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 143 ada 26 parsel ile 143 ada 34 parsel sayılı taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile Hazine adına tapuya tesciline, 142 ada 1 parsel, 143 ada 11 parsel, 143 ada 23 parsel sayılı taşınmazlar hakkında açılan davanın reddine, bu taşınmazların tespit gibi tapuya tescillerine.

143 ada 34 parsel sayılı taşınmazın içerisinde bulunan 1 adet tek katlı ev, üç adet tandır ve 1 adet hayvan ahırının davalılardan ... oğlu ...'a ait olduğunun Kadastro Kanunu'nun 19/2. maddesi gereğince beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili ve davalılar ... ile ... tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı Hazine tarafından dosyaya sunulan tapu kayıtlarının bir kısmının 143 ada 26 ve 34 nolu parselleri kapsadığı, bu parseller yönünden Hazine tapu kaydının oluştuğu tarihten geriye doğru davalıların kazanmayı sağlayacak süre ile zilyetliklerinin ispat olunamadığı, diğer çekişmeli taşınmazların Hazine tapu kayıtlarının kapsamı dışında kaldığı gerekçesi ile yazılı karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli değildir.

Davacı Hazine tarafından dosyaya sunulan 12 adet tapu kaydının hudutları dağ, dere, hark, ..., gibi herhangi her yere uyabilecek nitelikte sınırlardır. Çekişmeli 143 ada 26 sayılı parseli kapsadığı kabul edilen 874 sıra numaralı tapu kaydının kuzeyi ve batısı "..." doğusu ve güneyi "hark" okumakta ancak taşınmazın kuzeyinde ... bulunmamaktadır.

Yine çekişmeli 143 ada 34 parsel sayılı taşınmazı kapsadığı kabul edilen 878 sıra numaralı tapu kaydının kuzeyi ve doğusu "çay", batısı "...", güneyi "tepe" okumaktadır. Ancak fen bilirkişisinin dosyaya sunduğu krokiye göre taşınmazın sınırında ... ya da çay bulunmamakta, yine tepe sınırı ile arasında başka taşınmazların olduğu anlaşılmaktadır.

Şu halde çekişmeli 143 ada 26 ve 34 parsel sayılı taşınmazların Hazine tapu kayıtlarının kapsamında kaldığına dair kabulde isabet bulunmamaktadır. Öte yandan; çekişmeli 142 ada 1, 143 ada 11 ve 23 parsel sayılı taşınmazlar hakkında yapılan zilyetlik araştırması da hüküm için yeterli değildir. Jeoloji ve ziraat bilirkişilerinin sunmuş oldukları müşterek raporda, çekişmeli 142 ada 1 parsel sayılı taşınmazın ...

Suyunun taşma tehdidi altında olduğu ancak ekim yapılırsa tarımda kullanılabileceği, yine 143 ada 23 parsel sayılı taşınmazın da ... Suyunun taşma tehdidi altında olduğu, 143 ada 11 sayılı parselde 10-15 yaşlarında çeşitli meyve ağaçlarının bulunduğu, ...

Suyunun taşınmaza yakın olduğu belirtilmiş, ancak taşınmazların halen nehir yatağı olup olmadığı, nehir yatağından kazanılıp kazanılmadığı, bu şekilde bir kazanım var ise imar-ihyanın ne zaman tamamlandığı, taşınmazların aktif nehir ve derelerden nasıl etkilendikleri, zilyetliğin nasıl ve kim tarafından ne kadar süre ile sürdürüldüğü üzerinde durulmamıştır. Eksik inceleme ile karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, taşınmazların bulunduğu bölgede dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesini gösterir hava fotoğrafları ile temin edilebilen en eski tarihli uydu fotoğrafları getirtilip dosya tamamlandıktan sonra, 143 ada 26 ve 34 parsel sayılı taşınmazların da Hazine dayanağı tapu kayıtlarının kapsamında kalmadığı göz önüne alınarak,

temyize konu tüm taşınmazların başında, mahkemece usulünce belirlenecek yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları, 3 kişilik jeoloji bilirkişisi heyeti, ziraat ve harita mühendisi ile jeodezi ve fotogrametri mühendisinden oluşacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşifte taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri, ne suretle kullanıldığı hususlarında yerel bilirkişi ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı;

jeoloji uzmanı bilirkişi kurulundan taşınmazın nehir yatağı olup olmadığı ya da nehirden kazanılıp kazanılmadığını, halen nehrin etkisi altında olup olmadığı hususlarında gerektiğinde gözlem çukurları açılmak suretiyle zemin incelemesi yapılarak ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, ziraat mühendisinden çekişmeli taşınmazların toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve tarımsal niteliklerini belirten, taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fotoğrafların üzerinde çekişme konusu taşınmazların sınırları fen bilirkişisince denetime olanak verecek şekilde işaretlenmeli,

dava konusu edilen bu yerin dava tarihinden 20 yıl önceki ve hali hazırdaki niteliği, konumunu, bitki örtüsü, ekonomik amacına uygun olarak zilyetliğin var olup olmadığı var ise ne zaman başlayıp ne zamandır devam ettiğinin belirlenmesine çalışılmalı, ayrıca bu amaçla fotogrametri uzmanı bilirkişi tarafından yapılacak çalışma ile çekişme konusu taşınmazın kadastro paftasındaki konumu bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılmalı, yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş hava fotoğrafı üzerinde stereoskop aleti ile inceleme yaptırılmalı,

tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, tarafların temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davalılara iadesine,