Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/5318 K.2016/4281

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... çalışma alanında bulunan 179 ada 4 parsel sayılı 66.407,42 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle ham toprak vasfıyla adına tespit edilmiştir. Davacı ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmazın kendisi ve kardeşleri adına tescili istemiyle dava açmış, yargılama sırasında taşınmazın babası tarafından kendisine hibe edildiği iddiasına dayanarak adına tescil talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 179 ada 4 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, taşınmazın etrafının taşlarla çevrilmesi, etrafına duvar örülmesinin ekonomik amaca uygun kullanım olarak değerlendirilemeyeceği, eskilerde tarım alanı olarak kullanıldığı, uzun süredir taşınmaz üzerindeki zilyetliğe ara verildiği, davacı lehine zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluşmadığı kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de, taşınmazın terk edilip edilmediğinin tespiti için yapılan araştırma yeterli değildir.

Taşınmaz, belgesizden 23.12.2009 tarihinde ham toprak vasfıyla adına tespit edilmiştir. Mahallinde dinlenen yerel bilirkişi ve tanıkların ifadeleri ile duruşmada tanık olarak dinlenen davacının babasının beyanına göre, taşınmazın babasından taksimle davacıya kaldığı, uzun yıllar kullanıldığı açıktır.

Ziraat bilirkişisi, keşif (25.04.2011) tarihi itibarı ile dava konusu arazinin sürülmemiş ve üzerinde yoğun olarak yabancı otların mevcut olduğunu, ancak arazinin sınırlarının taşlarla çevrili olması ve geçmiş yıllara ait çeşitli kültür bitkisi artıklarına rastlanmasının taşınmazın geçmiş yıllarda tarımsal anlamda işlenmiş olduğunu gösterdiğini rapor etmiş, taşınmazın ne kadar süredir tarımsal amaçla kullanılmadığını raporunda açıkça belirtmemiştir.

Ayrıca keşifte yerel bilirkişiler taşınmazın 1-2 yıldır nadasa bırakıldığını, davacının taşınmazı terk etmediğini bildirmesine, zirai bilirkişinin ise taşınmazın geçmiş yıllarda tarımsal anlamda işlenmiş olduğunu belirtmesine göre zirai bilirkişi raporu ile yerel bilirkişi beyanı arasında ortaya çıkan bu çelişki giderilmemiştir.

Taşınmazın ne kadar süredir kullanılmadığı ve kullanılmamasının iradi terk anlamına gelip gelmeyeceğini en iyi belirleme yönteminin hava fotoğrafları olduğu gözetilerek mahkemece, tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik çift hava fotoğrafları getirtilmeli, bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle;

taraf tanıkları, fen bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi ve 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı,

zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, ayrıca önceki keşif beyanları yerel bilirkişi, tutanak bilirkişi ve tanıklara okunarak somut, detaylı ve oluşması halinde çelişkiyi giderir şekilde beyan alınmalı, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılmalı, zirai bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın niteliği ve kullanım durumunu kesin olarak belirleyen ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı,

somut olayda zilyetlikle kazanma şartlarının ve varsa iradi terkin tespit tarihine göre belirleneceği gözetilerek taşınmazın kadastro tespit tarihinden evvel ne kadar süre ile kullanılmadığı, bu kullanılmayış süresinin tespit tarihi gözetilerek iradi terk sayılıp sayılamayacağı, zilyetliğin ekonomik amaca uygun olarak sürdürülüp sürdürülmediği değerlendirilerek tespitten evvel davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.