Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/5348 K.2016/1496

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle, ''taşınmazın, malikhanesi açık olarak tespit edilip, kadastro tespit tutanağı askıya çıkarılmadan tutanak aslı Kadastro Mahkemesine gönderildiğine göre, öncelikle Kadastro Kanunu'nun 11. maddesi hükmünde öngörülen otuz günlük askı ilanlarının yöntemine uygun şekilde yapılmasının zorunlu olduğu, davacı ...’in taşınmazın kendisine ait olduğu,

diğer davacılar ... ve ...'in ise taşınmazı asıl dosyanın davacısı ... ile birlikte satın aldıkları üçünün zilyetliğinde olduğu iddiasıyla dava açtıklarına göre Kadastro Kanunu'nun 30 maddesi göz önünde bulundurularak davanın zilyetlik hükümlerine göre çözümleneceği, taraflardan tanıklarını liste halinde dava dosyasına ibraz etmelerinin istenilmesi, kolluk marifeti ile tespit edilecek yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız, üç kişilik yerel bilirkişi heyeti ile uzman bilirkişi fen elemanı, tarafların tanıkları hazır olduğu halde taşınmaz başında yeniden keşif yapılması ve dava konusu taşınmazın öncesinin kime ait olduğu,

kimden kime kaldığı, taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıç günü, süresi ve sürdürülüş biçimi hakkında yerel bilirkişi ve tanıklardan ayrı ayrı olaylara dayalı bilgiler alınması, ilgililer hakkında usulünce belgesiz araştırması yapılması" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda ... İlçesi, ...

Köyü 517 ada 111 parsel sayılı taşınmazın toplamı 48 pay kabul edilmek suretiyle davacı ... mirasçıları adlarına payları da gösterilerek tesciline, birleşen dosya davacıları ... ve ...’in açtıkları davanın reddine karar verilmiş; hüküm, ... mirasçısı İkbal Önkol ile ... mirasçısı ... ve davalı ...vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı-karşı davalı ... lehine TMK'nın 713 ve Kadastro Kanunu'nun 14. maddesindeki şartlar oluştuğundan ...'in davasının kabulüne dair yazılı şekilde karar verilmiş ise de yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli değildir. Dava konusu taşınmaz, tutanağında belirtilen hukuksal olgulara dayanılarak 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 5. maddesi hükmü uyarınca malikhanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir.

Hal böyle olunca somut olayda aynı Yasa'nın 30. maddesi hükmünün uygulanacağı kuşkusuzdur. Bir başka anlatımla, mahkemece gerçek malikin belirlenmesi zorunludur. Davacı ... tarafından taşınmazın adına tescili istemi ile ...ve Köy Tüzel Kişiliği aleyhine tescil davası açılmış olduğuna göre öncelikle dava konusu taşınmazın zilyetlikle edinilmeye elverişli olup olmadığının tespiti gerekmektedir.

Ne var ki taşınmaz çay kenarında bulunduğu halde mahkemece, uzman jeoloji mühendisi bilirkişi marifetiyle araştırma yapılmamıştır.

Öte yandan davacı ..., taşınmazı 1961 yılında dava dışı Ahmet'ten satın aldığı iddiası ile 1975 yılında dava açmış olup, dava tarihine kadar davacı ...'ın bağımsız zilyetliğinin bulunmadığı anlaşılmakla, davacı bayi ... hakında belgesiz araştırması yapılmamış, dava Kadastro Mahkemesine aktarıldıktan sonra davacı ...'ın kardeşleri Yahya ve Hüseyin, taşınmazı Orhan ile birlikte satın aldıkları iddiasında bulundukları halde mahkemece bu husus kesin olarak aydınlatılmamıştır.

Doğru sonuca varılabilmesi için, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, kadastro fen elemanı, jeoloji ve ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Taşınmazların başında yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından, öncesinin ...'in kullanımda olduğu uyuşmazlık konusu olmayan taşınmazı Orhan'ın tek başına mı yoksa davacı kardeşleri Yahya ve Hüseyin ile birlikte mi satın aldıkları, tespit tutanağına ekli İbrahim oğlu ...'in, her üç davacıya satış yaptığı beyanını içerir 19.08.1996 tarihli noter senedinin taşınmazı kapsayıp kapsamadığı,

taşınmazın kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, tespit bilirkişileri de tanık olarak dinlenmeli, beyanlar arasında çelişki bulunması halinde aykırılık giderilmeye çalışılmalı, ziraai bilirkişiden taşınmazın toprak yapısı ve niteliğini, jeolog bilirkişiden ise taşınmazın dere yatağı olup olmadığı ya da dereden kazanılıp kazanılmadığını belirten ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli,

taşınmazı tüm yönlerinden gösterir fotoğrafları çektirilmeli fen bilirkişiye keşfi takibe imkan verir ve denetime elverişli kroki ve ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli, 3402 sayılı Yasa'nın 14. maddesinde öngörülen belgesiz zilyetlik yolu ile edinilebilecek taşınmaz miktarının belirlenmesi için davacılar bayii ... yönünden yöntemine göre araştırma yapılmalı, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, belirtilen hususlar gözetilmeden, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacılara iadesine,