Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/5371 K.2016/5018

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 212 ada 6 parsel sayılı 16.894,50 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ..., irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak 212 ada 6 parsel sayılı taşınmazın tapusunun kısmen iptali ve adına tescili istemiyle; ayrıca kadastro çalışmaları sırasında yol olarak tespit harici bırakılan taşınmaz bölümünün adına tescili istemiyle dava açmıştır. Yargılama sırasında .. Belediyesi davaya dahil edilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile çekişmeli 212 ada 6 nolu parselde fen bilirkişinin 25.09.2013 tarihli raporuna ekli krokide (B) harfi ile gösterilen 1.481,42 metrekarelik kısmın bu parselden ifrazı ile, aynı ada son parsel numarası verilmek suretiyle davacı adına tapuya tesciline, aynı krokide (A) harfi ile gösterilen 934,07 metrekarelik yolun aynı ada son parsel numarası verilmek sureti ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili ile davalı ...

Belediyesi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, temyize konu fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen taşınmaz yönünden TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerine dayanılarak açılan tescil ve 212 ada 6 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen kısmı bakımından ise tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, zilyetlikle edinme koşullarının davacı taraf yararına oluştuğu kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuşsa da yapılan inceleme karar vermeye yeterli bulunmamaktadır. Karar tarihinde yürürlükte bulunan 6360 sayılı Kanun göz ardı edilerek taraf koşulu sağlanmadan karar verilmesi doğru olmadığı gibi yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli de bulunmamaktadır.

Taraf koşulu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-d maddesi gereğince dava şartı olup mahkemelerce re'sen gözetilmesi zorunludur. (HMK 115/1) Kadastroca tescil harici bırakılan yerler için açılan tescil davalarında TMK'nın 713/3. maddesi uyarınca Hazine ve ilgili Kamu Tüzel Kişileri yasal hasım olup, husumetin Hazine yanında ilgili Kamu Tüzel Kişisine de yöneltilmesi gerekir.

Tescili istenilen ve paftasında yol olarak gösterilen çekişmeli bölüm...İlinin mülki sınırları içinde bulunduğundan hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 6360 sayılı Yasa uyarınca ... İlinin mülki sınırlarının Büyükşehir Belediye sınırı olarak belirlendiği de dikkate alınarak dava ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına da yöneltilerek husumet yaygınlaştırılmalıdır. Öte yandan 2007'de tescil harici bırakılan ve paftasında

gösterilen yol hakkında ve 212 ada 6 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen bölümü yönünden de dava açmıştır.

Mahkemece, temyize konu taşınmazların zilyetlik durumu yeterince araştırılmamış, yerel bilirkişiler 212 ada 6 parselin (B) harfi ile gösterilen bölümünün 15-20 yıldır ekilmediğini beyan etmesine, ziraat bilirkişisi en az 5 yıldır tarımsal faaliyet yapılmayan arazi olduğunu rapor etmesine rağmen temyize konu (B) harfi ile gösterilen bölümün kullanılmamasının iradi terk sayılıp sayılmayacağı değerlendirilmemiş ve bu tür davalarda esaslı unsur olan hava fotoğrafı incelemesinden yararlanılmamıştır.

O halde; doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesi zaman dilimi içerisinde farklı tarihlere ait en az 3 hava fotoğrafı, bu hava fotoğrafları kullanılarak üretilmiş memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları getirtilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile bir ziraat ve bir jeodezi ve fotogrametri uzmanından oluşan bilirkişi heyeti aracılığıyla yeniden keşif yapılmalı, yapılacak keşifte, hava ve uydu fotoğrafları üzerinden bilirkişilere bilimsel yöntemlerle (hava fotoğrafı ve memleket haritası ile kadastro paftası ölçeği harita çizim programları aracılığıyla eşitlenerek çekişmeli taşınmazın konumunun çevre parsellerle birlikte harita üzerinde gösterilmesi, hava fotoğrafları ile kadastro paftası çakıştırılıp stereoskop aletiyle) inceleme yaptırılarak;

çekişme konusu taşınmazların öncesinin ne olduğu ve davacı tarafça ne şekilde kullanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, uzman ziraat mühendisinden ayrıca; komşu taşınmazların toprak yapısı mukayese edilmek suretiyle çekişmeli taşınmazların toprak yapısı ve niteliğini belirtir önceki ziraat bilirkişi raporunu da irdeler şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, yine rapor ekinde taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş komşu taşınmazlar ile arasındaki sınırları gösterecek şekilde renkli fotoğraflarının eklenmesi istenilmeli,

tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de varsa yakınındaki taşınmaz tutanak ve dayanaklarıyla bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanacak söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, öte yandan 212 ada 6 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen bölümü yönünden yerel bilirkişi beyanı ve ziraat bilirkişi raporuna göre taşınmazın kullanılmamasının terk olarak kabul edilip edilmeyeceği değerlendirilmeli, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle bir hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davalılar Hazine ve .. Belediyesi vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden .. Belediye Başkanlığına iadesine,

K