Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/5442 K.2016/6326

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Uygulama kadastrosu sırasında ....Köyü/Mahallesi çalışma alanında bulunan ve tapuda davalı ... Sanayi Nakliye Akaryakıt Tic.

A.Ş. adına kayıtlı bulunan eski 161 parsel sayılı 18.200 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 102 ada 51 parsel numarasıyla ve 21.060,90 metrekare yüzölçümlü olarak; ... ve müşterekleri adına tapuda kayıtlı bulunan eski 162 parsel sayılı 26.300 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 102 ada 50 parsel numarasıyla ve 26.198,36 metrekare yüzölçümlü olarak; ... ve müşterekleri adına tapuda kayıtlı bulunan eski 163 parsel sayılı 16.400 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 102 ada 42 parsel numarasıyla ve 14.172,46 metrekare yüzölçümlü olarak;

... adına tapuda kayıtlı bulunan eski 164 parsel sayılı 42.400 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 102 ada 43 parsel numarasıyla ve 42.695,74 metrekare yüzölçümlü olarak; ... ve müşterekleri adına tapuda kayıtlı bulunan eski 165 parsel sayılı 24.000 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 102 ada 48 parsel numarasıyla ve 23.120,12 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına tapuda kayıtlı bulunan eski 166 parsel sayılı 5.200 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 102 ada 49 parsel numarasıyla ve 5.131,50 metrekare yüzölçümlü olarak;

... adına tapuda kayıtlı bulunan eski 168 parsel sayılı 14.400 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 102 ada 45 parsel numarasıyla ve 15.571,50 metrekare yüzölçümlü olarak; davacılar ... ve müşterekleri adına tapuda kayıtlı bulunan eski 249 parsel sayılı 39.600 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 102 ada 47 parsel numarasıyla ve 30.608,95 metrekare yüzölçümlü olarak; ... ve müşterekleri adına tapuda kayıtlı bulunan eski 250 parsel sayılı 19.500 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 102 ada 46 parsel numarasıyla ve 24.115,51 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir.

Davacılar ... ve müşterekleri, uygulama kadastrosu sırasında kendilerine ait taşınmazın yüzölçümünün eksildiği ve eksikliğin davalılara ait taşınmazlardan kaynaklandığı iddiasına dayanarak dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve dava konusu taşınmazların uygulama tespitinin iptaline, 08.05.2014 tarihli fen ve harita mühendisi bilirkişilerinin rapor ve krokisinde mavi renkle gösterilen sınır ile çevrili alan esas alınmak suretiyle 102 ada 51 uygulama parselinin 17.906,27 metrekare yüzölçümü ile, 102 ada 50 uygulama parselinin 25.875,54 metrekare yüzölçümü ile, 102 ada 42 uygulama parselinin 16.135,32 metrekare yüzölçümü ile, 102 ada 43 uygulama parselinin 41.715,70 metrekare yüzölçümü ile, 102 ada 48 uygulama parselinin 23.612,66 metrekare yüzölçümü ile,

102 ada 49 uygulama parselinin 5.116,08 metrekare yüzölçümü ile, 102 ada 45 uygulama parselinin 14.167,60 metrekare yüzölçümü ile, 102 ada 47 uygulama parselinin 38.960,89 metrekare yüzölçümü ile, 102 ada 46 uygulama parselinin 19.185,29 metrekare yüzölçümü ile tapuya tescillerine karar verilmiş; hüküm, davalı ... A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uygulama kadastrosuna itiraz davaları, uygulama kadastrosu faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yönelik davalardır.

Bu nedenle mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, çekişmeli taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir.

Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında çekişmeli taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir.

Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri fen bilirkişisine işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar fen bilirkişisi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden,

taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, fen bilirkişisinden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir.

Fen bilirkişisinden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği,

uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır.

Raporun denetime elverişli olması için fen bilirkişisinden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise çekişmeli taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir.

Fen bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir.

Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken uygulama kadastrosunun amacının kesinleşen tesis kadastrosundan kaynaklanan mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve bu nitelikteki mülkiyet uyuşmazlıklarının kadastro mahkemesinde görülemeyeceği göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda, teknik bilirkişi raporunda davacının parselindeki azalma diğer parsellerin pafta, ölçü, zemin ve yüzölçümüne oranlanarak dengeleme hesabı yapılmış, taşınmazlar hakkında tesis ve uygulama kadastro sınırından farklı olarak dengelenmiş keşif hatları ve alanlarına yeni sınır ve yüzölçümü belirlenmiş ve mahkemece de yukarıda yapılan açıklamalara uygun olmayan, yetersiz ve denetime elverişsiz bu rapora itibar edilerek karar verilmiştir.

Dava konusu eski 161 ila 166 ve 249, 250 parsel sayılı taşınmazlar eski 40 parsel sayılı taşınmazdan ifraz yoluyla oluşmuş olup, teknik bilirkişi raporunda taşınmazların ifraz öncesi tesis kadastrosu sırasındaki yüzölçüm ve sınırları uygulama kadastrosundaki sınır ve yüzölçümlere göre değerlendirilmediği gibi, tesis kadastrosu paftası ile uygulama kadastrosu paftasındaki uyumsuzluğun nedenleri raporda belirtilmemiştir.

Eksik araştırma ve inceleme ile hüküm verilmesi isabetsizdir. Hal böyle olunca; mahkemece harita mühendisi sıfatına sahip önceki bilirkişi dışında oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu eliyle yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Davalı ...

A.Ş. vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edene iadesine,