Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/5713 K.2015/7924

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacılar ... ve ..., ... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın 104.12 metrekarelik bölümü hakkında satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile fen bilirkişi rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen 112,92 metrekarelik yerin davacılar adına eşit pay altında tesciline karar verilmiş; kararın ... tarafından temyizi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesi bozma kararında özetle "TMK'nın 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerine dayalı tescil davasının ... ve ilgili Kamu Tüzel Kişilerine karşı açılması gerektiğinden davanın ilgili Köy Tüzel Kişisine yöneltilmesi, savunma ve delilleri toplanarak uyuşmazlığın esastan çözülmesi" gereğine değinerek kararı bozmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak ve ... ile ... Köyü Tüzel Kişiliği davaya dahil ettirilerek yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne ve fen bilirkişisi rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen 112.92 metrekarelik yerin adanın son parsel numarası verilerek davacılar adına 1/2 pay ile tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm davalı ... vekili ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, kadastro tespiti sırasında kayalık olarak tescil harici bırakılan ve davaya konu edilen teknik bilirkişi krokisinde (A) harfi ile gösterilen bölüm yönünden imar planının onaylandığı tarih olan 2006 yılından önce davacılar yararına zilyetlikle mülk edinme şartlarını gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; taraf teşkili sağlanmadan esastan karar verilmesi doğru değildir.

6 Aralık 2012 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 6360 sayılı On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve 26 ilçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ve 22 Mart 2013 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan bu kanunda değişiklik yapılmasına dair 6447 sayılı kanunu göre ... ili de dahil olmak üzere bazı illerde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüş, bu illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak,

belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır. Karar tarihinde yürürlükte bulunan bu kanun gereğince davalı Bodrum Belediye Başkanlığı yanında ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının da davada taraf olması gerekmektedir. Mahkemece, taraf teşkili sağlanmadan işin esası hakkında karar verilmesi doğru değildir. Hal böyle olunca ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığı davaya dahil edilerek ve dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilerek usulen taraf teşkili tamamlanmalı, tarafların bildirdikleri tüm deliller toplanarak ve toplanan deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Taraf teşkili tamamlanmadan işin esası hakkında karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi kabule göre de mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece hava fotoğrafları getirtilerek jeodezi ve fotogrametri mühendisleri tarafından uygulanarak rapor alınmamış, ziraatçi ve inşaat mühendisi dinlenerek taşınmazın niteliği ve vasfı ortaya konulmamış, taşınmazın tam olarak ne zaman imar planı kapsamına alındığı araştırılmamış, davacılar adına belgesizden edindikleri taşınmazlar araştırılarak değerlendirme yapılamamıştır.

Doğru sonuca varılabilmesi için bir taşınmazın öncesindeki niteliğini, imar-ihyaya konu olup olmadığını veya imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığını belirlemek için en iyi yol hava fotoğraflarıdır.

Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için taşınmazın ne zaman imar palanı kapsamına alındığı ayrıntılı olarak araştırılmalı, buna ilişkin karar ve imar palanları getirtilmeli, dava tarihinden geriye doğru en az 15, 20 ve 25 yıl öncesine ait ve yüksek çözünürlüklü hava fotoğraflarının ve dava tarihinden itibaren iktisap süresince beşer yıllık periyotlarda çekilmiş olan hava fotoğraflarının ...

Komutanlığı'ndan, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar ise, ...

Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı, ardından taşınmaz başında üç kişilik jeodezi ve fotogrametri mühendislerinden oluşturulacak bilirkişi heyeti, inşaat bilirkişisi ve 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında dinlenilecek yansız yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı,

zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, hava fotoğrafları üzerinde fotogrometri ve jeodezi uzmanı olan harita mühendisi bilirkişisi kurulundan belirtilen hava fotoğraflarının stereoskop aleti ile incelenmesi suretiyle hava fotoğraflarının çekildikleri, ...

Müdürlüğünden gelen paftaların ise düzenlendikleri tarihlere göre dava konusu taşınmaz bölümlerinin kültür arazisi niteliğinde bulunup bulunmadığı, önceki niteliği, imar- ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığı, öyle ise imar-ihyasının tamamlanıp tamamlanmadığı,

tamamlanmış ise taşınmazın hangi tarihte tarım arazisi haline gelmiş olduğu konusunda rapor alınmalı, imar ve ihyanın tamamlandığı tarihten dava tarihine kadar 20 yıllık kazanma süresinin dolup-dolmadığı belirlenmeli, ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı incelenerek taşınmazın niteliği hususunda gerekçeli, denetime açık, karşılaştırmalı, rapor istenmeli, inşaatçi bilirkişisinden taşınmaz üzerindeki yapıların niteliği, yaşı hususunda bilgi alınmalı,

yerel bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki bulunduğu takdirde HMK'nın 261. maddesi uyarınca yüzleştirilmek suretiyle aykırılık giderilmeli, HMK'nın 290/2. maddesi uyarınca birlikte keşfe götürülecek bir fotoğrafçı aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin yakın plan ve panoramik fotoğrafları çektirilip mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulmalı, taşınmaza komşu parsellerin tutanakları ve dayanağı kayıtlar getirtilerek uygulamada faydalanılmalı, imar-ihyanın ne zaman tamamlandığı,

ne zaman onaylı imar planı kapsamına alındığı tam olarak saptanmalı, buna göre geriye dönük olarak zilyetlikle mülk edinme şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği saptanmalı, adına tescil kararı verilenler adına aynı çalışma alanında belgesizden edindiği taşınmazlar bulunup bulunmadığı araştırılarak 3402 sayılı Kadastro Kanunun'nun 14.maddesinde öngörülen sınırlandırmalar yönünden değerlendirilmeli sonucuna göre bir karar verilmelidir.