Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/7337 K.2018/3986

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında ... Köyü çalışma alanında bulunan 131 ada 7 parsel sayılı 505.313,28 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz hiç kimsenin tasarrufunda olmayan ham toprak ve çalılık niteliğindeki yerlerden olması nedeniyle davalı Hazine adına tespit edilmiştir.

Tespitten önce Asliye Hukuk Mahkemesinde davacı ... tarafından davalılar Hazine ve ... aleyhine açılan tescil davası nedeniyle, mahkemece, fen bilirkişisinin raporunda (A) ve (B) harfleri ile gösterilen toplam 34.082,68 metrekare yüzölçümündeki bölümün davacı ... adına tesciline dair verilen kararın davacı Hazine vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesi tarafından krokide (A) harfi ile gösterilen bölüm yönünden usulen mera araştırması yapılması,

zilyetlikle kazanma şartlarının oluşup oluşmadığının saptanması krokide (B) harfi ile gösterilen bölüm yönünden ise davanın reddine karar verilmesi gereğine değinilerek bozulması üzerine Mahkemece bozma ilamına uyularak davaya devam edilmiş ve dava konusu yer hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle dava Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır.

Kadastro Mahkemesinde yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 131 ada 7 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 29.923,92 metrekare yüzölçümündeki bölümünün davacı adına tapuya tesciline, kalan 475.389,46 metrekare yüzölçümündeki bölümün tespit gibi Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın temyize konu bölümü üzerinde davacı lehine zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır.

Dosya içerisinde bulunan ve icra edilen üç keşif neticesi alınan zirai bilirkişi raporlarında taşınmazın mera niteliğinde olmadığı ve zilyetlikle kazanıma elverişli yerlerden bulunduğu bildirilmiş ise de; anılan raporlarda taşınmazlar üzerinde zilyetliğin ne şekilde ve ne zamandan beri sürdürüldüğü, tespite kadar 20 yıl süreyle kesintisiz zilyetliğin devam edip etmediği net olarak anlaşılamadığı halde, yetersiz bu raporların hükme esas alınması ve taşınmazın niteliğinin ve zilyetlik süresinin belirlenmesinde esaslı unsur olan hava fotoğraflarından yararlanılmaması yerinde olmamıştır.

Eksik araştırma, inceleme ve değerlendirme ile karar verilemez. Hal böyle olunca, mahkemece, doğru sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmazın tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait üç ayrı tarihte çekilmiş dava konusu taşınmazın bulunduğu yere ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Bundan sonra, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulu ve jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden oluşacak bilirkişi heyeti huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Taşınmazın başında yapılacak keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin devletin hüküm ve tasarrufundaki yerlerden olup olmadığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, jeodezi ve fotogrametri uzmanına belirtilen tarihlerde çekilmiş hava fotoğrafı üzerinde stereoskop aleti ile inceleme yaptırılmalı, ziraatçi bilirkişi kurulundan taşınmazın öncesinin hangi nitelikte olduğu,

zilyetliğin ne şekilde sürdürüldüğü ve kimden kime aktarıldığı konusunda ayrıntılı rapor alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri de bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, raporlar arasında çelişki oluştuğu takdirde bu çelişki giderilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.