Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/7372 K.2017/3422

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ..... Köyü çalışma alanında bulunan 151 ada 40 parsel sayılı ....352,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek hali arazi vasfı ile, 151 ada 44 parsel sayılı 941,... metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise malikinin kim olduğu bilinemediğinden tarla vasfı ile Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ... ve müşterekleri, miras yoluyla gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmış, yargılama sırasında ... muris İbrahim ... terekesine temsilci olarak atanmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 151 ada 44 parsel sayılı taşınmazın tamamı ile 151 ada 40 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi ... ....

27.06.2014 tarihli raporuna ekli Ek-... krokisinde (A) harfi ile gösterilen ....707,56 metrekare yüzölçümündeki kısmının Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile 64 pay kabul edilerek ... payın ..., ... payın ..., ... payın .... ..., ... payın ... ..., ... payın ... ..., ... payın ... ..., ... payın ... ..., ... payın ... ... ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, zilyetlikle kazanım koşullarının davacılar lehine oluştuğu gerekçe gösterilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır. Davacının iddiasına konu 151 ada 44 parsel sayılı taşınmaz malikinin kim olduğu bilinemediğinden tarla vasfıyla, 151 ada 40 parselin davacı tarafın iddiasına konu kısmı ise hali arazi vasfıyla Hazine adına 2009 yılında tespit edilmiştir.

Davacılar miras yoluyla gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetlik hukuki nedenine dayanarak dava açmıştır.

Mahallinde yapılan keşif sırasında dinlenen yerel bilirkişi ve tanık anlatımlarından çekişmeli taşınmazların davacıların murisi ... ... tarafından buğday, fiğ ve mercimek ekilmek suretiyle kullanılmakta iken 1985 yılında ölümü ile mirasçılarına kaldığı, mirasçılarının ise taşınmazı bir süre kullandıkları, son ... yıldır ( bir kısım beyanlara göre ise ...-... yıldır) kullanılmadığı, ancak davacıların himayesinde olduğu beyan edilmiştir.

Ziraat bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen raporda ise 151 ada 40 parsel sayılı taşınmazın (A) ile gösterilen davaya konu kısmı üzerinde ekili dikili tarım ürünü bulunmadığı, buna karşın taşınmazın etrafında toplu haldeki taş yığınlarının taşınmazda daha öncesinde tarımsal üretim yapıldığının emaresi olduğu, 151 ada 44 parsel sayılı taşınmazda da ekim dikim faaliyeti bulunmadığı, yaklaşık ...-... yıldır ekilmediği, tarımsal amaçlı olarak kullanılmadığı belirtilmiştir.

Kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali tescil davalarında kazanım koşullarının tespit tarihine göre belirlenmesi gerekir.

Bu kapsamda somut olayda; mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarına göre taşınmazların davacıların murisine ait olduğu ve 85 yılına kadar muris tarafından tarımsal faaliyet yapılarak kullanıldığı beyan edildiğine göre bu tarihten tespit tarihine kadar çekişmeli taşınmazların davacılar tarafından ne şekilde kullanıldığı, kullanımın hangi tarihe kadar devam ettiği ve taşınmazda kullanım bulunmamakta ise taşınmazın hangi tarihten itibaren kullanılmadığı ve kullanım bulunmamasının terk iradesinden ileri gelip gelmediğinin net olarak ortaya konulması gerekir.

Ne var ki; mahalli bilirkişi ve tanık beyanları bu yönden soyut nitelikte olduğu gibi, tek ziraat bilirkişisinden alınan rapor da yeterli bulunmamaktadır. Eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm verilemez.

Hal böyle olunca; mahkemece, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; taraf tanıkları, fen bilirkişi ve ... kişilik ziraat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği, taşınmazda davacıların zilyetliği söz konusu ise son yıllarda hangi nedenle kullanıma ara verildiği,

bu kulanmama durumunun iradi terk sayılıp sayılmayacağı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yerel bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki olması halinde çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, ... kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarının da yer aldığı,

taşınmazı komşu parsellerle ve geriye kalan kısımları ile birlikte ele alan, taşınmazların önceki ve mevcut niteliğini, ne kadar süreden beri hangi vasıfla kullanıldığını, varsa üzerindeki bitki örtüsünü, cinsini ve yaşlarını açıklayan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, tespit tarihinden evvel davacılar yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.