Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/7678 K.2017/4157

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "davacının dayandığı ve mahkemece de hükme dayanak yapılan ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1970/186 Esas, 1971/39 Karar sayılı ilamında ... taraf olmadığından Hazineyi bağlamayacağı ancak ilamın tapuya dayalı olduğu dikkate alındığında bu tapu kaydının ilk tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte varsa haritası ile getirtilerek kapsamının belirlenmesi gerektiğinin düşünülmemesinin isabetsizliğine değinilerek tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, elverdiğince yaşlı şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, tutanak bilirkişileri ve taraf tanıkları ile fen ve ziraat bilirkişisi hazır olduğu halde mahallinde yeniden keşif yapılması,

keşif sırasında tapu kaydının yöntemince uygulanarak kapsamının belirlenmesi, taşınmazın tapu kaydının kapsamı dışında kaldığının anlaşılması halinde temyize konu olan bölümün öncesinin kamu malı mera ya da harman yeri niteliğinde olup olmadığının kesin olarak belirlenmesi, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davacının davasının kabulüne, ....09.2014 havale tarihli fen bilirkişisi raporuna ekli haritada (A) harfi ile gösterilen ....302,48 metrekare yüzölçümüne sahip alanın aynı adanın son parsel numarası ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, 414 ada 26 parsel sayılı taşınmazın geriye kalan ve bilirkişi raporunda yeşil renge boyalı olarak gösterilen ....971,65 metrekare yüzölçümündeki kısmının ise tespit gibi mera vasfı ile sınırlandırılarak özel siciline yazılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece Yargıtay bozma ilamlarına uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmeden hüküm kurulmuştur. Yargıtay bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozmada işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir.

Hükmüne uyulan bozma ilamında, davacı tarafın dayandığı tapu kaydının yöntemince uygulanarak kapsamının belirlenmesi, taşınmazın tapu kaydının kapsamı dışında kaldığının anlaşılması halinde ise temyize konu olan bölümün öncesinin kamu malı mera ya da harman yeri niteliğinde olup olmadığının kesin olarak belirlenmesi gereğine değinilmiştir. Ne var ki; davacının dayandığı tapu kaydı yöntemince uygulanarak kapsamı net olarak belirlenmemiştir.

Şöyle ki; davacı tarafın dayandığı Temmuz 1289 tarih ve ... sıra numaralı tapu kaydı “... dönüm” miktarında olup “..., tarik ve ...” sınırlarını ihtiva etmektedir.

Keşif sırasında mahalli bilirkişi ve tanıklar ağırlıklı olarak "...” sınırını taşınmazın kuzeyinde bulunan komşu 414 ada ... nolu parsel sayılı taşınmaz olduğunu, “tarik” sınırının taşınmazın güneyinde zeminde hali hazırda mevcut bulunan yol olduğunu, “...” sınırının ise dava konusu bölümün batısında bulunduğunu belirtmişler, fen bilirkişi tarafından düzenlenen raporda ise “...” olarak gösterilen yer çekişmeli 414 ada 26 parsel sayılı taşınmazın batı sınırında gösterilmiştir.

Buna karşın; aynı tapu kaydının uygulandığı, dosya arasında bulunan Doğanhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1970/186 Esas, 1971/39 Karar sayılı dosyasında dinlenen mahalli bilirkişi ve tanıklar; sınırda okunan ...ın yatak değiştirerek hali hazırda bulunduğu yere geldiğini belirtmiştir.

Şu halde temyize konu dava dosyasında dinlenen komşu köy bilirkişilerinin dava konusu edilen taşınmaz bölümünün öncesinin kadim nitelikte mera olduğunu belirtmeleri karşısında bu yerin zilyetlikle iktisap edilmesi de mümkün bulunmadığına göre mahalli bilirkişi ve tanıklardan sözü edilen tapu kaydının sınırında okunan “...” sınırının yatak değiştirip değiştirmediği,

yatak değiştirmiş ise öncesinde hangi yerden geçtiği, yatak değiştirmeden önce de taşınmazın batısında bulunup bulunmadığının sorulup saptanılması ve eski tarihli hava fotoğraflarından da yararlanılarak kaydın kapsamının belirlenmesi gerekirken bu hususta yeterli araştırma yapılmaksızın karar verilmesi isabetli bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; öncelikle dava tarihinden geriye doğru en eski tarihli hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından getirtilerek dosya ikmal edilmeli, bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ve uzman fen bilirkişi huzuruyla yeniden keşif icra edilmeli, icra edilecek keşif sırasında davacı tarafın dayandığı tapu kaydının sınırları mahalli bilirkişilere zeminde tek tek göstertilmeli,

özellikle yukarıda değinildiği üzere ekteki dosyada ...ın yatak değiştirdiğinin belirtildiği de göz önüne alınarak “...” sınırının neresi olduğu sorulup saptanılmalı, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, teknik bilirkişiye yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği hudutlar haritasında işaret ettirilmeli, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye en eski tarihli hava fotoğraflarının tevdii ile çekişmeli taşınmazın konumuna göre “...”ın öncesinde nereden geçtiğinin belirlenmesine çalışılmalı,