Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/7929 K.2018/3473

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Yargıtay bozma ilamında özetle "taraf tapularının taşınmaz başında uygulanması, taşınmazın tapuların kapsamında kalmaması halinde taşınmaz üzerindeki zilyetliğin belirlenmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, temyize konu çekişmeli ... ada ... parsel sayılı taşınmazın davacı adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece. Yargıtay bozma ilamına uyulduğuna göre, bozma ilamında işaret edilen hususların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin yerine getirilmesi zaruridir.

Hükmüne uyulan bozma ilamında mahallinde yeniden keşif yapılarak tarafların dayanakları tapu kayıtlarının usulünce uygulanması gereğine değinildiği halde Mahkemece, mahallinde keşif yapılmış ancak davalının dayanağı olan tapu kaydı uygulaması yapılmadan sadece davacı Hazine'nin dayanağı tapu kaydı uygulanarak yetersiz bilirkişi raporu dikkate alınmak sureti ile dava konusu parselin evvelinde boş arazi olduğunu, ... ada ... parselde mevcut evin yaklaşık 10-15 yıl önce yapıldığını beyan etmeleri neticesinde bu parseller açısından zilyetlik şartları oluşmadığı,

ayrıca fen bilirkişisinin raporunda davacı Hazinenin dayanağı olan 1976 tarih cilt:152 sayı:90 sıra:9 nolu tapu kaydının hudutlar itibariyle ... ada ... ve ... nolu parselleri kapsadığını gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiştir. Ne var ki, davalı tarafın dayanağı tapu kaydı mahallinde uygulanmamış, taşınmaz üzerindeki zilyetlik durumu kesin olarak belirlenmemiş, fen bilirkişisinden keşfi takibe elverişli rapor alınmamıştır.

Hal böyle olunca, doğru sonuca varılabilmesi için bozma ilamı dikkate alınmak sureti ile yeniden araştırma yapılmalıdır.

Doğru sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmazlara komşu parsellerin dayanağını oluşturan tapu kayıtları tesisinden itibaren tedavülleri ile birlikte, özellikle 01.03.1957 tarih ve 12 sıra numaralı tapu kaydı ve tedavülleri ile varsa haritasından faydalanılarak ifrazen oluşan "Hazineye ait ... parsel nolu müfrez arsaya" ilişkin tapu kaydı ve haritası, davalının dayandığı tapu kayıtları tüm tedavülleri ve varsa haritası, varsa revizyon gördüğü parsellerin kadastro tespit tutanağı örnekleri, taşınmazın bulunduğu yere ilişkin toprak tevzi komisyonunun harita,

tutanak ve eki olan tüm belgeler ile varsa Hazine tarafından davalılar ya da bayilerine satışa dair belgeler getirtilerek dosya tamamlandıktan sonra taşınmazlar başında yerel bilirkişiler, tanıklar ve teknik bilirkişilerin katılımı ile keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte davacı Hazinenin dayandığı tapu kayıtları ve davalı tarafın dayandığı tapu kayıtları yerel bilirkişiler yardımı ile zemine uygulanarak kapsamları belirlenmeli, Hazine tapularının kapsamı 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20/A maddesi gereğince dosyada mevcut haritalarına göre belirlenmeli, 10 numaralı müfrez yere ilişkin tapu kaydı oluşmuş ise uygulanarak kapsamı belirlenmeli, komşu parsel dayanak kayıtlarının taşınmazlar yönünü "...", "Hazineye ait ... parsel no müfrez arsa" ve "hükümet binası arsası" olarak okuması üzerinde durulmalı, "... ... elindeki tarlanın" neresi olduğu belirlenmeli,

belirtmelik haritası komşu ... ada ..., ... ve ... sayılı (toprak komisyonun ... ada ..., ... ve ... sayılı) parsellerinden faydalanılarak fen bilirkişi tarafından kadastro paftası ile çakıştırılarak uygulanmalı ve toprak tevzi çalışmaları sırasında taşınmazların niteliğinin ne olduğu tespit edilmeli, yapılan uygulama sonunda taşınmazın Hazine ve davalı tapusu kapsamında kalmayıp, kaçak ve yitik kişilerden de kalmadığının belirlenmesi halinde yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazların kime ait olduğu, kimden kaldığı,

zilyetliğin başlangıç tarihi, süresi ve sürdürülüş biçimi hakkında maddi olaylara dayalı olarak ayrıntılı bilgi alınmalı, 3402 sayılı Yasa'nın 14.maddesinde öngörülen şartların gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalı, teknik bilirkişiye dayanılan kayıtların kapsamını belirtir keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.