Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/8598 K.2017/2890

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kullanım kadastrosu sırasında ...

Köyü çalışma alanında bulunan 134 ada ... parsel sayılı 777,06 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadastro tutanağının beyanlar hanesine “6831 sayılı Yasa'nın .../B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı ve ...'nin kullanımında olduğu” şerhi yazılarak zeytinli tarla vasfı ile, 134 ada ... parsel sayılı 646,63 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise kadastro tutanağının beyanlar hanesine “6831 sayılı Yasa'nın .../B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı ve eylemli orman olduğu” şerhi yazılarak çalılık vasfı ile Hazine adına tespit edilmiştir.

Davacı SS Özel ... Konut Yapı Kooperatifi temsilcileri, asıl ve birleşen davada, çekişmeli taşınmazların her ikisinin de kooperatifin fiili kullanımında olduğunu, ayrıca 134 ada ... parsel sayılı taşınmazın eylemli orman vasfında bulunmadığını ileri sürerek, davacı kooperatif lehine zilyetlik şerhi verilmesi istemiyle dava açmışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, çekişmeli 134 ada ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin birleşen davanın reddine, asıl davanın kısmen kabulü ile çekişmeli 134 ada ... parsel sayılı taşınmazın beyanlar hanesindeki kullanım şerhinin iptaline, fen bilirkişi krokisinde (A) harfiyle gösterilen kısmın ...'nin, (C) harfiyle gösterilen kısmın ise davacı SS Özel ...

Konut Yapı Kooperatifinin kullanımında olduğuna dair beyanlar hanesine şerh verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı Kaş Belediye Başkanlığı vekili tarafından yasal süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Dava, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun Ek-....maddesi uyarınca 2010 yılında yapılan kullanım kadastrosu çalışmaları sonucunda düzenlenen kadastro tutanağının beyanlar hanesindeki zilyetlik şerhinin düzeltilmesi istemine yöneliktir.

Anılan Yasa maddesinde, Hazine adına orman sınırları dışına çıkartılan yerlerin, tespit tarihindeki fiili kullanım durumlarının dikkate alınması ve varsa üzerindeki muhdesatın kime veya kimlere ait olduğu ve kim veya kimler tarafından ne zamandan beri kullanıldığının kadastro tutanağının beyanlar hanesinde gösterilmesi gereğine değinilmiştir.

O halde kullanım kadastrosu yapılan alanda, tespitin yapıldığı tarih itibarı ile fiilen zilyet olan, başka bir ifade ile tespit tarihi itibariyle ekonomik amacına uygun şekilde taşınmazdan faydalanan kişilerin taşınmazın tapu kütüğünün beyanlar hanesinde kullanıcı olarak belirtileceği kuşkusuzdur.

Somut olayda, komşu 134 ada ... parsel sayılı taşınmaz içerisinde kalan ve fen bilirkişisi raporunda (B) harfiyle gösterilen kısma ilişkin davalı ... Belediye Başkanlığı tarafından açılmış herhangi bir dava bulunmamaktadır. Dava konusu taşınmazlardan 134 ada ... parsel sayılı taşınmaza ve 134 ada ... parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi raporunda (A) harfiyle gösterilen kısmına ilişkin yerel mahkemece verilen hüküm ise temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.

İhtilaf, kullanım kadastrosunun yapıldığı tarih itibariyle çekişmeli olan 134 ada ... parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi raporunda (C) harfiyle gösterilen kısmının kullanıcısının tespitine ilişkindir. Davacı Kooperatif, çekişmeli taşınmazdaki fiili kullanımının 1989 yılında başlayıp halen devam ettiği ve tespit sırasında da taşınmazın kendi fiili kullanımında bulunduğu iddiasına dayanmıştır.

Çekişmeli taşınmazın kadastro tespiti 2010 yılında yapılmış olduğuna göre, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler uyarınca davacı adına zilyetlik şerhi verilebilmesi için, davacı kooperatifin bu tarihte taşınmazın fiili kullanıcısı olması zorunlu olup, tespit tarihindeki fiili kullanım durumunun, davacı kooperatifin fiili kullanımı mevcutsa hangi tarihten beridir devam ettiğinin ve fiili kullanımın ne şekilde sürdürüldüğünün, ekonomik amaca uygun fiili bir zilyetliğin mevcut olup olmadığının yöntemince araştırılması gerekmektedir.

Mahallinde yapılan keşifler sonucunda düzenlenen bilirkişi raporları ve bu raporlarda yer alan fotoğraflar birlikte değerlendirildiğinde, çekişmeli taşınmazın üzerinde muhdesat bulunmadığı, kayalık, taşlık oranı yüksek bir arazi olduğu, dolayısıyla da keşif tarihleri itibariyle ekonomik amaca uygun fiili bir kullanımın bulunmadığı, tam aksine taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünün iş makinesiyle sökülerek tamamen tahrip edildiği ve taşınmazın bu haliyle bırakıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece mahallinde farklı tarihlerde iki ayrı keşif yapılmış olup, keşiflerde dinlenen mahali bilirkişiler, tespit bilirkişileri ve tanıklar muğlak ve soyut nitelikte beyanlarda bulunmuşlar ve tespit tarihindeki fiili kullanım durumuna, davacı kooperatifin fiili kullanımı mevcutsa hangi tarihten beridir devam ettiğine ve fiili kullanımın ne şekilde sürdürüldüğüne, çekişmeli bölüm üzerinde köy tüzel kişiliğinin fiili bir tasarrufunun bulunup bulunmadığına ve mevcutsa bu tasarrufun tespitten önce mi yoksa sonra mı köye geçtiğine ilişkin ayrıntılı ve somut verilere dayalı açıklamalarda bulunmamışlardır.

Keşifte görev yapan teknik bilirkişilerin hazırladıkları raporlar da, dava konusu taşınmazın tespit tarihindeki fiili kullanım durumunun belirlenmesi açısından yeterli değildir. Eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm verilemez.

Hal böyle olunca; kadastro tespit tarihine en yakın tarihte çekilmiş uydu fotoğrafları ile memleket haritaları ilgili kurumlardan getirtilerek taşınmazlar başında yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, komşu köylerden seçilmiş, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, fen bilirkişisi, orman mühendisi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve üç kişilik ziraat mühendislerinden oluşturulacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalı,

yapılacak keşifte mahalli bilirkişi ve tanıklardan fen bilirkişisi raporunda (C) harfiyle gösterilen ve temyiz konusu edilen kısmın kadastro tespit tarihinde kimin fiili kullanımında olduğu, bu kullanımın hangi tarihten beridir devam ettiği ve ne şekilde sürdürüldüğü, ekonomik amacına uygun fiili bir kullanımın bulunup bulunmadığı, anılan bölüm üzerinde iş makinesiyle yapılan tasarrufun kim tarafından ve hangi tarihte gerçekleştirildiği,

bu kısım üzerinde tespitten önce ya da sonra köy tüzel kişiliği tarafından herhangi bir tasarrufta bulunulup bulunulmadığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında çelişki doğduğunda yüzleştirme yapılmalı, tespite aykırı sonuca varıldığı takdirde ise gerektiğinde tutanak bilirkişileri dinlenilerek çelişki giderilmeye çalışılmalı, tespit tarihine en yakın döneme ilişkin uydu fotoğraflarından çekişmeli taşınmazın görünümünün ne olduğu,

niteliği ve kullanım durumu belirlenmeli, üç kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmaz bölümünün mevcut ve kadastro tespit tarihindeki niteliği, taşınmazın ekonomik amaca uygun şekilde fiilen kullanılıp kullanılmadığı, kullanılıyor ise ne zamandan beri ne şekilde kullanıldığı, kullanılmıyor ise ne kadar süredir kullanılmadığı,

toprak yapısı, eğimi, bitki deseni konusunda ayrıntılı ve gerekçeli, taşınmazların fotoğrafını da içeren rapor alınmalı, fotoğraflar üzerinde temyize konu taşınmaz bölümü gösterilmeli, çekişmeli taşınmazın ekilip sürülen ve boş kalan bölümleri varsa ayrı ayrı işaretlettirilmeli, yine taşınmazı dört taraftan gösteren panoramik fotoğrafları çektirilip, parsel sınırları da fotoğraflar üzerinde kabaca işaretlenerek,

hakim tarafından onaylanmak suretiyle dosya arasına konulmalı, tespit tarihine yakın tarihteki taşınmazların bulunduğu yere ilişkin uydu fotoğrafları jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye incelettirilmeli, tespit tarihine yakın tarihteki uydu fotoğrafları ile kadastro paftası çakıştırılarak tespit tarihi ve öncesindeki taşınmaz üzerindeki zilyetliğin niteliği konusunda bilimsel verilere dayalı raporlar alınmalı ve bu şekilde tanıklar ile yerel bilirkişi beyanları denetlenmeli, orman mühendisi bilirkişiye keşfi izlemeye, tespit tarihindeki fiili kullanım durumunu belirlemeye ve bilirkişi sözlerini denetlemeye elverişli,

ayrıntılı rapor düzenlettirilmeli, taşınmazın bizzat mahkeme hakimince yapılan gözlemi keşif tutanağına aynen yansıtılmalı, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.