Yargıtay 16. Hukuk Dairesi E.2015/9013 K.2017/3408

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

...Mahallesi çalışma alanında bulunan 698 parsel sayılı 9.123,42 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz idari yoldan 08.09.2006 tarihinde Hazine adına ham toprak vasfı ile tescil edilmiştir. Davacı Hüseyin Kardaşoğlu, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmazın bir bölümünün tapu kaydının iptali ve adına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile çekişmeli 698 parsel sayılı taşınmazın Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tarla ve bahçe vasfı ile tapuya tesciline, davalı ... Belediye Başkanlığı aleyhine açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeni ile reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla kazanma koşulları oluştuğu gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli değildir.

Davacı 698 parsel sayılı taşınmazın yaklaşık 3000 metrekarelik bölümünde Hazine adına idari yoldan tescil edilmesinden önce yararına kazandırıcı zamanaşımı yoluyla edinme koşulları oluştuğu iddiasıyla dava açtığına göre bu tarihten önce taşınmazın niteliğinin belirlenmesi gereklidir.

Ne var ki Mahkemece, taşınmazın Hazine adına tescilinden önceki durumu araştırılmamış, tescil harici yer ise ne sebeple tescil harici bırakıldığı tespit edilmemiş, zilyetlik yoluyla iktisabının ve imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığı belirlenmemiştir.

Öte yandan 1961 ve 1988 tarihli stereoskopik olmayan hava fotoğrafları incelemesi yapılmış ve taşınmazın sürülü olduğu bildirilmiş ise de; bu inceleme taşınmazın öncesinin imar-ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığı ve zilyetliğin sürdürülüş biçimini açıklamaktan uzaktır. Eksik incelemeye dayalı olarak karar verilemez.

Doğru sonuca ulaşılabilmesi için, taşınmazın 2006 yılında Hazine adına tescil edilmeden önceki niteliği gerek Kadastro gerekse Tapu Müdürlüğünden sorulmalı, tescil harici yer ise ne sebeple tescil harici bırakıldığı yine Kadastro Müdürlüğünden sorulmak suretiyle tespit edilmeli, bölgenin 2006 yılından 15-20 ve 25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından getirilmeli, stereoskopik fotoğrafın olmaması halinde yine 3 farklı zamana ait ardışık olmayan hava fotoğraflarının teminine çalışılmalıdır.

Bundan sonra yerel bilirkişi, taraf tanıkları ve 3 kişilik ziraat mühendisi, harita mühendisi, jeodezi veya fotogrametri mühendisinden oluşacak uzman bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde yeniden keşif yapılmalı 3 farklı zamana ait olan hava fotoğrafları stereoskop aletiyle üç boyutlu olarak jeodezi veya fotogrametri mühendisi tarafından incelenmeli, çekişmeli taşınmazın hava fotoğraflarının çekildiği tarihe göre imar-ihyaya muhtaç alanlardan olup olmadığı kesin olarak belirlenmeli, taşınmazın imar-ihyaya muhtaç yerlerden (taşlık- çalılık gibi) olduğunun anlaşılması halinde, taşınmazın imar-ihyasına hangi tarihte başlandığı,

imar ve ihyanın ne şekilde sürdürüldüğü, nasıl emek ve para sarf edildiği, imar ve ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise imar ve ihyanın tamamlandığı tarihten tescil tarihine kadar 20 yıllık kazanma süresinin dolup dolmadığı araştırılmalı, taşınmazın evveliyatının imar-ihyaya muhtaç yerlerden olmadığının (ham toprak, hali arazi gibi) anlaşılması halinde 2006 yılında Hazine adına idari yoldan tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar taşınmaz üzerinde kim tarafından, ne sıfatla, nasıl zilyetlik sürdürüldüğü araştırılmalı,

taşınmazın mevcut fotoğraflarına göre üzerinde ev ve müştemilatı olup bir bölümünde yonca ekili olduğu anlaşılmakla; taşınmazın imar-ihyaya muhtaç yerlerden olmadığının anlaşılması halinde ev ve benzeri bina yapmanın edinmeye yarar zilyetlik olarak değerlendirileceği, taşınmazın imar-ihyaya muhtaç yerlerden olduğunun anlaşılması halinde ise salt bu nevi zilyetliğin edinme imkanı vermeyeceği göz önünde bulundurulmalı, bundan sonra toplanmış ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.